10 năm kể từ cuộc gặp huynh đệ giữa Đức Giáo hoàng Phanxicô và Thượng phụ Nga Kirill
Địa điểm của cuộc gặp được chọn là một “vùng đất trung lập”, đó là sân bay Quốc tế José Martí, tại La Habana.
Khi ấy, Đức Giáo hoàng Phanxicô vừa bắt đầu chuyến tông du đến Mexico, còn Thượng phụ của Giáo hội Chính thống Nga, Kirill, cũng đến Cuba. Cuba được chọn làm nơi gặp gỡ vì có mối quan hệ ngoại giao gần gũi với Moskva.
Cuộc gặp giữa hai vị lãnh đạo diễn ra riêng tư và kéo dài khoảng hai giờ. Sau đó, một tuyên bố chung được công bố nhằm củng cố sự hiệp nhất Kitô giáo và tăng cường hợp tác giữa người Công giáo và Chính thống giáo.
Đã 10 năm trôi qua kể từ khoảnh khắc mở ra con đường vượt qua những căng thẳng và thúc đẩy các bước tiến đại kết.
Sự kiện ấy để lại một hình ảnh mang tính lịch sử: Giám mục Rôma và Thượng phụ Moskva đối diện nhau lần đầu tiên, sau gần 1.000 năm chia cách kể từ cuộc Đại Ly giáo Đông –Tây năm 1054. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi đáng kể sau cuộc xâm lược Ukraine.
Tòa Thượng phụ đã chọn lập trường gần gũi với Tổng thống Putin, dù điều đó không đồng nghĩa với việc cắt đứt liên lạc với Rôma. Đức Giáo hoàng và nhà lãnh đạo Chính thống Nga đã tổ chức một cuộc hội nghị để bàn về hòa bình. Đặc phái viên của Vatican, được giao nhiệm vụ thúc đẩy các sáng kiến nhân đạo giữa Nga và Ukraine, cũng đã được Thượng phụ tiếp đón tại Moskva. Chưa kể đến những cuộc gặp khác giữa Đức Giáo hoàng Phanxicô và Bộ trưởng Ngoại giao của Tòa Thượng phụ.
“Thượng phụ Kirill thế nào rồi?”
“Tốt cả, tốt cả”.
“Xin chuyển lời chào của tôi đến ngài”.
“Hôm qua chúng tôi có nói chuyện và ngài nhờ tôi chuyển lời chào đến Đức Thánh Cha”.
“Cả tôi nữa”.
“…để cuộc gặp thứ hai có thể diễn ra vào một dịp khác”.
Ngoài ra, Đức Giáo hoàng cũng công khai bảo vệ các tín hữu Chính thống Nga tại Ukraine. Ngài nói: “Tôi nghĩ đến các nữ tu Chính thống tại Kiev Lavra. Tôi xin các bên đang giao tranh hãy tôn trọng các nữ tu. Các chị em, được thánh hiến cho đời sống cầu nguyện, dù thuộc hệ phái nào, vẫn nâng đỡ dân Chúa”.
Rõ ràng, cuộc chiến tại Ukraine đã ảnh hưởng sâu sắc đến tiến trình ngoại giao được khởi sự cách đây 10 năm, một khoảnh khắc phải mất rất nhiều năm chuẩn bị mới có thể đạt được.