Nguồn gốc từ “Alleluia”
“Alleluia” bắt nguồn từ tiếng Hípri Hallelu-Yah. Trong đó, “Hallelu” có nghĩa là “hãy ngợi khen”, còn “Yah” là dạng rút gọn của danh thánh YHWH, tức Đức Chúa.
Vì thế, “Alleluia” có thể hiểu đơn giản là: “Hãy ngợi khen Đức Chúa!” Đây vừa là lời chúc tụng, ngợi khen, vừa là lời mời gọi cộng đoàn cùng hướng lòng về Thiên Chúa, ca ngợi và cảm tạ Người.
“Alleluia” trong Kinh Thánh
Trong Kinh Thánh, “Alleluia” xuất hiện nhiều lần, đặc biệt trong các Thánh vịnh. Đây là lời mời gọi Dân Chúa cùng ngợi khen Đức Chúa.
Thánh vịnh 111 viết: “Ha-lê-lui-a. Tôi xin hết lòng cảm tạ CHÚA, trong cộng đoàn chính nhân, giữa lòng đại hội.” (Tv 111,1)
Trong sách Khải Huyền, tiếng Alleluia còn vang lên trong khung cảnh thiên quốc, khi các thiên thần và toàn thể các thánh cùng tung hô Thiên Chúa: “Alleluia! Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, Đấng Toàn Năng, đã lên ngôi hiển trị.” (Kh 19,6)
Alleluia trong phụng vụ
Khi Hội Thánh hát Alleluia, chúng ta không chỉ cất lên một lời ca riêng của mình, nhưng cùng hòa vào lời ca của toàn thể Dân Chúa trên trần gian và Hội Thánh trên trời để dâng lên Thiên Chúa lời chúc tụng.
Khi Thánh Giêrônimô dịch Kinh Thánh sang tiếng Latinh, ngài vẫn giữ nguyên từ “Alleluia” thay vì chuyển nghĩa. Từ đó, lời tung hô này đi vào phụng vụ của Hội Thánh và được sử dụng cho đến hôm nay.
Việc giữ nguyên “Alleluia” trong nhiều ngôn ngữ cho thấy đây không chỉ là một từ ngữ, mà còn là lời tung hô mang tính phổ quát, để các tín hữu ở khắp nơi cùng có thể cất lên.
Tại sao trong Mùa Chay không hát Alleluia?
Trong Mùa Chay, Hội Thánh dành thời gian để sám hối, cầu nguyện và chuẩn bị tâm hồn mừng mầu nhiệm Vượt Qua. Vì thế, tiếng Alleluia được tạm thời cất đi trong phụng vụ.
Sự vắng tiếng Alleluia giống như một người đang chờ đợi một niềm vui lớn. Càng chờ đợi, niềm vui càng trở nên sâu sắc. Đến Đêm Vọng Phục Sinh, Alleluia lại được long trọng cất lên như tiếng reo vui của toàn thể Hội Thánh.
Khi hát “Alleluia”, chúng ta đang làm gì?
“Alleluia” chỉ là một từ rất ngắn, nhưng khi cất lên, chúng ta đang làm một việc rất lớn: cùng với Hội Thánh, cùng với các thiên thần và các thánh, ngợi khen Thiên Chúa.
Vì thế, khi nghe hoặc hát Alleluia trong Thánh lễ, chúng ta đừng chỉ hát theo thói quen, nhưng hãy ý thức rằng mình đang cùng toàn thể Hội Thánh tung hô và chúc tụng Thiên Chúa.