Nguồn gốc từ “Amen”
Amen là một từ có nguồn gốc từ tiếng Hípri, thuộc cùng một trường từ vựng Semit. “Amen” để diễn tả sự đồng tình, xác nhận một điều vừa được nói, hoặc chấp nhận một lời cam kết. Trong lời cầu nguyện, “Amen” cũng trở thành một lời xác nhận và phó thác: tôi tin chắc như vậy, bởi vì tôi đặt niềm tin nơi Thiên Chúa là Đấng chân thật và trung tín.
Khi Kitô giáo phát triển trong thế giới Hy Lạp và La tinh, từ “Amen” vẫn được giữ lại dưới dạng chuyển tự, thay vì dịch nghĩa. Từ tiếng Hípri, “Amen” được chuyển sang tiếng Hy Lạp, rồi tiếng Latinh, và tiếp tục được giữ lại trong rất nhiều ngôn ngữ Kitô giáo cho đến ngày nay.
“Amen” trong Kinh Thánh
Giờ chúng ta cũng nên xem lại một chút về ý nghĩa của từ “Amen” trong Kinh Thánh.
1. Trong Cựu Ước
“Amen” được dùng như lời xác nhận của cộng đoàn đối với những điều được công bố trong giao ước, như trong sách Đệ Nhị Luật:
“Các thầy Lê-vi sẽ cất giọng và lớn tiếng nói với mọi người Ít-ra-en: Đáng nguyền rủa thay người tạc tượng đúc tượng - điều ghê tởm đối với ĐỨC CHÚA, đồ vật do tay thợ làm ra - và đặt ở nơi bí mật mà thờ! Toàn dân sẽ thưa: A-men!” (Đnl 27,14-15).
Ở đây, “Amen” là lời cộng đoàn xác nhận: “Đúng vậy! Chúng tôi chấp nhận và cam kết sống theo điều vừa được công bố.”
“Amen” cũng được dùng để kết thúc một lời nguyện, như trong Thánh Vịnh: “Muôn muôn đời xin chúc tụng danh Chúa hiển vinh, ước gì vinh quang Chúa chiếu tỏa khắp hoàn cầu! A-men. A-men.” (Tv 72,19).
2. Trong Tân Ước
Sách Khải Huyền chương 3, câu 14 viết: “Đây là lời của Đấng ‘A-men’, là Chứng Nhân trung thành và chân thật, là Khởi Nguyên của mọi loài Thiên Chúa tạo dựng.” (Kh 3,14)
Ở đây, “Amen” lại trở thành một danh hiệu của chính Đức Kitô. Người là “Amen” bởi vì Người là Đấng trung thành và chân thật. Nơi Người, những lời hứa của Thiên Chúa được hoàn tất.
Thánh Phaolô cũng nhiều lần kết thúc những lời chúc tụng Thiên Chúa bằng “Amen”. Chẳng hạn, trong thư Rôma: “Chúc tụng Người đến muôn đời! A-men.” (Rm 1,25). Ở đây, “Amen” là lời xác nhận và đồng thuận với điều vừa được tuyên xưng.
Một lời đáp đức tin lâu đời
Điểm qua một chút trong Kinh Thánh để thấy rằng: hai tiếng “Amen” chúng ta cất lên tưởng như đơn giản, nhưng lại là một lời đáp đức tin đã được Dân Chúa sử dụng từ rất lâu đời.
Tại sao “Amen” không được dịch?
Vậy thì… tại sao từ “Amen” không được dịch sang tiếng bản địa cho dễ hiểu mà vẫn phải giữ nguyên?
Thật ra, “Amen” không phải là một từ không thể dịch. Tùy hoàn cảnh, chúng ta có thể diễn tả bằng những câu như: “đúng như vậy”, “tôi tin như vậy”, hay “xin được như vậy”.
Nhưng nếu chỉ dịch ra một từ tiếng Việt, sẽ khó diễn tả hết những ý nghĩa mà “Amen” mang trong Kinh Thánh và trong phụng vụ.
Khi thưa “Amen”, chúng ta đang nói gì?
Khi thưa “Amen”, nghĩa chúng ta là ta vừa xác nhận, vừa đáp lại bằng đức tin. Đó vừa là sự xác nhận một lời cầu nguyện, một lời tuyên xưng đức tin, và cũng là một lời chúc tụng Thiên Chúa.
Thêm nữa, một tiếng “Amen” ngắn gọn thôi, nhưng đã trở thành lời tuyên xưng đức tin và lời đáp phụng vụ của toàn thể Hội Thánh.
Thế nên, khi người Công giáo ở Việt Nam, ở Ý, Pháp, hay bất cứ nơi nào trên thế giới cùng thưa “Amen”, chúng ta không chỉ nói cùng một từ. Chúng ta đang cùng nhau cất lên một lời đáp đức tin đã được Hội Thánh gìn giữ qua bao thế hệ.
Mỗi khi thưa “Amen”
Và từ nay, mỗi khi thưa “Amen”, chúng ta đừng chỉ xem đó là một tiếng kết thúc lời kinh. Hãy nhớ rằng, đó chính là lúc chúng ta dùng lời của mình để nói với Thiên Chúa: “Con tin điều này. Con đón nhận điều này. Và con phó thác nơi Ngài, là Thiên Chúa thật.”