--- Khi lời ngôn sứ được hoàn tất và con người được gọi bước theo ---
không phải trước hết là làm một việc gì cho Chúa,
nhưng là bước vào một tương quan với Ngài
Có những bóng tối không đến từ đêm đen, nhưng từ sự quen thuộc. Khi con người sống quá lâu trong mệt mỏi, trong nghèo nàn ý nghĩa, trong những vòng lặp đều đặn của bổn phận và thất vọng, họ dần thôi chờ đợi ánh sáng. Không còn mong một điều gì mới mẻ, không còn tin rằng đời mình có thể được đổi khác. Đó là thứ bóng tối nguy hiểm nhất, bởi nó không làm chúng ta hoảng sợ, nhưng làm cho chúng ta an phận. Thế giới hôm nay mang rất nhiều bóng tối như thế: những vùng ngoại biên của nghèo đói, của đổ vỡ gia đình, của đức tin nguội lạnh; những con người bị đẩy ra bên lề không chỉ vì thiếu thốn vật chất, mà vì không ai còn nhìn họ bằng ánh mắt hy vọng.
Chính trong bối cảnh ấy, mặc khải Kitô giáo vang lên như một nghịch lý đầy ánh sáng: Thiên Chúa không khởi sự công trình cứu độ từ những trung tâm quyền lực hay thánh thiện theo chuẩn mực loài người. Ngài không chọn nơi sáng nhất để làm sáng hơn, nhưng chọn nơi tối nhất để ánh sáng bừng lên. Trang Tin Mừng theo thánh Mátthêu hôm nay (x. Mt 4, 12-23) cho chúng ta thấy điều đó khi Đức Giêsu bắt đầu sứ vụ không phải tại Giêrusalem, nhưng tại Galilê, miền đất bị coi thường, pha trộn dân ngoại, xa trung tâm phụng tự. Chính tại nơi ấy, lời ngôn sứ Isaia được hoàn tất: “Đoàn dân đang ngồi trong cảnh tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng” (Mt 4,16; Is 9,1).
Sự lựa chọn Galilê không phải là ngẫu nhiên, nhưng là ngôn ngữ của Thiên Chúa. Như Công đồng Vaticanô II khẳng định, Đức Kitô “đã kết hiệp mình với mọi người” (x. Gaudium et Spes, 22) , đặc biệt với những ai bị đẩy ra bên lề. Thiên Chúa không đợi con người trở nên xứng đáng mới đến, nhưng đến để làm cho họ có thể đứng dậy. Ánh sáng cứu độ không phải là phần thưởng cho người đạo đức, nhưng là quà tặng cho những ai đang khao khát được giải thoát.
Khi Đức Giêsu đến cư ngụ tại Caphácnaum và bắt đầu rao giảng, lời đầu tiên Ngài công bố không phải là một học thuyết phức tạp, nhưng là một lời đánh thức: “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần” (Mt 4,17) . Nước Trời không còn là một viễn cảnh xa xôi, không bị giam trong Đền Thờ hay trong sách vở, nhưng đã đến gần đến mức có thể chạm vào, có thể gặp gỡ nơi chính con người của Đức Giêsu. Như thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II nói rõ: “Chính Đức Kitô là Tin Mừng sống động của Thiên Chúa” (Redemptoris Missio, 13) . Ánh sáng không chỉ được loan báo, nhưng đã mang lấy khuôn mặt, tiếng nói và bước chân. Tuy nhiên, ánh sáng ấy không dừng lại ở việc chiếu soi. Nó trở thành một lời mời gọi. Bên bờ biển hồ Galilê, Đức Giêsu nhìn thấy những con người rất bình thường, những ngư phủ đang loay hoay với công việc mưu sinh và Ngài nói một lời đơn sơ nhưng quyết định cả cuộc đời họ: “Các anh hãy theo tôi” (Mt 4,19). Không có điều kiện kèm theo, không có bảo đảm an toàn, chỉ có một lời mời bước ra khỏi điều quen thuộc. Điều đáng kinh ngạc là phản ứng của họ: “Lập tức, các ông bỏ chài lưới mà theo Người” (Mt 4,20). Không phải vì họ hiểu hết, nhưng vì ánh sáng đã chạm đến trái tim. Khi ánh sáng thật sự chiếu vào, con người không thể tiếp tục sống như cũ. Ở đây, ơn gọi Kitô hữu hiện ra trong chiều sâu đích thực của nó. Ơn gọi không phải trước hết là làm một việc gì cho Chúa, nhưng là bước vào một tương quan với Ngài. Đức Giêsu gọi các môn đệ “để các ông ở với Ngài, và để Ngài sai các ông đi” (x. Mc 3,14). Trình tự ấy không bao giờ bị đảo ngược. Huấn quyền Hội Thánh nhấn mạnh rằng mọi sứ vụ đều phát sinh từ hiệp thông. Đức Giáo hoàng Phanxicô viết: “Việc truyền giáo trước hết là kết quả của một cuộc gặp gỡ cá vị với tình yêu của Đức Giêsu Kitô” (Evangelii Gaudium, 264). Nếu không ở lại trong ánh sáng ấy, người môn đệ chỉ còn là một nhà hoạt động tôn giáo mệt mỏi.
Từ Galilê, Đức Giêsu đi khắp miền, giảng dạy, chữa lành, và giải phóng con người khỏi những gì đang giam cầm họ (x. Mt 4,23). Ánh sáng không giữ cho mình, nhưng lan tỏa. Sứ vụ của Đức Kitô mang tính giải phóng toàn diện: chữa lành thân xác, nâng dậy phẩm giá, và mở ra hy vọng. Chính vì thế, Hội Thánh hiểu mình là “bí tích phổ quát của ơn cứu độ” (x. Lumen Gentium, 48) , được sai đến với mọi dân tộc, đặc biệt là những vùng ngoại biên của xã hội và của đức tin. Đức Giáo hoàng Phanxicô không ngừng nhắc nhở rằng Hội Thánh phải là “Hội Thánh đi ra”, dám đến những nơi “bị tổn thương và bẩn thỉu vì đã đi ra đường phố” (x. Evangelii Gaudium, 49).
Như vậy, trang Tin Mừng hôm nay không chỉ kể lại một biến cố đã qua, nhưng đang diễn ra nơi chính đời sống chúng ta. Mỗi người đều có một “Galilê” của riêng mình: những giới hạn, những vùng tối, những nơi tưởng chừng chẳng có gì đáng kể. Nhưng chính tại đó, Đức Kitô muốn bừng lên như ánh sáng. Ngài không gọi chúng ta rời bỏ thế giới, nhưng gọi chúng ta bước theo Ngài ngay trong thực tại đời mình, để ánh sáng đã chạm đến chúng ta sẽ trở thành ánh sáng cho người khác. “Anh em là ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,14), đó không phải là lời khen, nhưng là một sứ mạng.
Xin cho chúng ta đừng quen sống trong bóng tối, cũng đừng giữ ánh sáng cho riêng mình. Ước gì mỗi người biết để cho ánh sáng của Đức Kitô soi chiếu những vùng ngoại biên của đời mình, và can đảm bước theo Ngài, để chính từ những nơi tưởng chừng tầm thường ấy, ánh sáng cứu độ lại tiếp tục bừng lên cho thế giới hôm nay.