Ơn gọi của người thuộc về Đức Kitô
mà còn cần những chứng nhân
mang ánh sáng của Đức Kitô
Giữa một thế giới đầy ánh đèn nhưng vẫn không ngừng chìm trong bóng tối của sự chia rẽ, ích kỷ và vô cảm, lời của Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay vang lên như một lời đánh thức: “Chính anh em là ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,14). Đó không phải là một lời khen, cũng không chỉ là một lời mời gọi đẹp đẽ dành cho một số người đạo đức đặc biệt. Nhưng Chúa Giêsu đang nói về căn tính và sứ mạng của người môn đệ. Người không nói: “Anh em hãy cố gắng trở thành ánh sáng” , nhưng nói: “Chính anh em là ánh sáng” . Nghĩa là, khi thuộc về Đức Kitô, người tín hữu mang trong mình một ơn gọi không thể che giấu, đo chính là ơn gọi chiếu sáng giữa cuộc đời.
Tin Mừng mở đầu bằng hình ảnh quen thuộc của muối và ánh sáng: “Chính anh em là muối cho đời… Chính anh em là ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,13–14) . Ở thời Chúa Giê-su, muối là thứ quý giá. Muối giữ cho thực phẩm khỏi hư thối và làm cho thức ăn thêm đậm đà. Ánh sáng giúp con người nhìn thấy đường đi giữa đêm tối. Chúa Giêsu dùng hai hình ảnh bình dị ấy để diễn tả vai trò của người môn đệ trong thế giới. Ngài không mời gọi các môn đệ tách mình khỏi đời sống hay dựng nên một đức tin khép kín. Trái lại, người Kitô hữu được sai vào giữa thế gian để gìn giữ điều thiện, chống lại sự mục nát của tội lỗi và làm cho cuộc đời có hương vị của Tin Mừng. Nhưng rồi Chúa Giêsu đặt một câu hỏi khiến chúng ta phải dừng lại: “Muối mà nhạt đi, thì lấy gì muối nó cho mặn lại?” (Mt 5,13). Đó là một cảnh báo hơn là một sự trách móc.
Có thể người Kitô hữu vẫn giữ hình thức đạo đức, vẫn tham dự phụng vụ, vẫn mang danh tín hữu, nhưng đời sống lại không còn sức ảnh hưởng của Tin Mừng. Khi đức tin chỉ còn là thói quen mà không còn lửa yêu mến, người ta dễ đánh mất “vị mặn” của mình.
Ngày nay, nguy cơ ấy không xa lạ. Một xã hội quen với sự dửng dưng dễ khiến người ta sống đạo một cách an toàn và im lặng trước điều sai trái. Có những lúc chúng ta ngại nói sự thật để khỏi bị hiểu lầm, ngại làm điều tốt vì sợ bị chê cười, hoặc thỏa hiệp với điều không đúng để được chấp nhận. Nhưng Tin Mừng hôm nay nhắc rằng một đức tin không còn biến đổi đời sống sẽ dần trở nên vô vị.
Và Chúa Giêsu tiếp tục nhắc nhở rằng: “Một thành xây trên núi không tài nào che giấu được” (Mt 5,14). Hình ảnh này thật đẹp. Một thành phố trên núi, khi đêm xuống, ánh đèn của nó không thể bị che khuất. Cũng thế, đời sống của người thuộc về Chúa được sinh ra không phải để ẩn mình trong bóng tối của sự sợ hãi hay ích kỷ. Tuy nhiên, ánh sáng mà Chúa Giêsu nói đến không phải là ánh sáng của danh tiếng hay thành công cá nhân. Ngài nói rất rõ: “Để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời” (Mt 5,16).
Điểm đến của ánh sáng không phải là bản thân người chiếu sáng, nhưng là Thiên Chúa. Điều này giúp chúng ta hiểu một sự thật quan trọng: người Kitô hữu không tự mình là nguồn sáng. Chúng ta chỉ phản chiếu ánh sáng của Đức Kitô. Chính Chúa Giêsu đã nói: “Ta là ánh sáng thế gian” (Ga 8,12). Nếu Ngài là mặt trời, thì chúng ta giống như mặt trăng, chỉ sáng lên khi hướng về Ngài.
Thánh Augustinô từng nhắc rằng: “Đừng nghĩ mình là ánh sáng; anh em chỉ là người mang ánh sáng” (Bài giảng về Tin Mừng Gioan). Lời ấy thật khiêm tốn nhưng cũng rất giải thoát. Nhiều người mệt mỏi vì nghĩ rằng mình phải đủ hoàn hảo mới có thể làm chứng cho Chúa. Nhưng ánh sáng Tin Mừng không đến từ sự hoàn hảo của chúng ta; nó đến từ việc để Chúa hiện diện trong những giới hạn rất người của mình.
Lịch sử Giáo Hội đã chứng minh điều đó nơi các vị thánh. Thánh Têrêsa Calcutta không thay đổi thế giới bằng quyền lực hay diễn thuyết lớn lao. Mẹ chỉ bắt đầu bằng việc cúi xuống trước những người hấp hối trên đường phố Ấn Độ. Khi được hỏi điều gì làm nên sức mạnh của mình, Mẹ nói: “Chúng ta không được gọi để thành công, nhưng để trung thành”. Chính lòng trung thành âm thầm ấy đã trở thành ánh sáng cho hàng triệu con người. Hay như thánh Carlo Acutis, một người trẻ của thời đại kỹ thuật số, đã sống giữa Internet và công nghệ nhưng không để mình bị nuốt chửng bởi thế giới ảo. Cậu nói: “Mọi người sinh ra là bản gốc, nhưng nhiều người chết như bản sao” . Carlo nhắc người trẻ rằng nên thánh không phải là điều xa vời, nhưng là sống đúng căn tính Chúa trao ban.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng nhiều lần cảnh báo về nguy cơ của một Kitô giáo “không ánh sáng”. Trong Tông huấn Evangelii Gaudium, ngài nói: “Một Kitô hữu không thể sống như đang ở mùa Chay mà không có Phục Sinh” (EG, 6). Nghĩa là, người môn đệ không thể để đời mình trở thành nơi của u tối, bi quan và khép kín. Tin Mừng luôn mang nơi mình niềm vui và hy vọng.
Có lẽ điều đáng suy nghĩ nhất trong bài Tin Mừng hôm nay là: ánh sáng không lên tiếng nhiều, nhưng vẫn làm thay đổi mọi thứ. Một ngọn nến nhỏ không xua tan toàn bộ bóng tối của đêm đen, nhưng nơi nào có ánh sáng, nơi ấy bóng tối không còn thống trị hoàn toàn. Nhiều người nghĩ rằng mình quá nhỏ bé để tạo khác biệt. Nhưng Thiên Chúa thường bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một lời tha thứ, một sự trung thực, một hành động tử tế, một sự hiện diện biết lắng nghe. Chúng ta có thể không làm được điều lớn lao, nhưng vẫn có thể làm những điều nhỏ với tình yêu lớn.
Thánh Gioan Phaolô II từng nói: “Đừng sợ. Hãy mở rộng cửa cho Đức Kitô”(Bài giảng khai mạc triều đại giáo hoàng, 22.10.1978) . Có lẽ bóng tối lớn nhất hôm nay không nằm ngoài xã hội, nhưng nằm trong trái tim con người, nơi người ta đánh mất ý nghĩa sống, đánh mất niềm tin vào tình yêu và hy vọng. Vì thế, thế giới không chỉ cần những người thành công, mà còn cần những chứng nhân mang ánh sáng của Đức Kitô.
Tin Mừng hôm nay không đơn giản là lời khuyên phải sống tốt. Đó là lời nhắc về căn tính sâu xa nhất của người môn đệ: thuộc về Đức Kitô nghĩa là trở thành ánh sáng của Ngài giữa trần gian. Và ánh sáng ấy không phải để chúng ta được nhìn thấy, nhưng để qua đời sống của chúng ta, người khác nhận ra rằng Thiên Chúa vẫn đang hiện diện, vẫn yêu thương và vẫn âm thầm cứu độ thế giới này. Bởi lẽ, khi một trái tim để Đức Kitô ngự vào, nó không thể mãi ở trong bóng tối. Nó sẽ âm thầm bừng sáng, không để tôn vinh chính mình, nhưng để dẫn người khác về với Chúa là nguồn sáng muôn đời.
Giọng đọc: Phan Anh