Con đường trưởng thành của người môn đệ
nhưng biến thử thách thành
nơi gặp gỡ Thiên Chúa
Ai trong chúng ta cũng đã từng trải qua những “cơn bão” của đời mình. Có những cơn bão ập đến bất ngờ, không báo trước, cũng có những cơn bão kéo dài dai dẳng, tưởng chừng như không bao giờ chấm dứt. Trong những khoảnh khắc ấy, điều làm cho con người kiệt quệ không chỉ là sức nặng của hoàn cảnh, mà còn là cảm giác bị bỏ rơi, cảm giác như Thiên Chúa đang im lặng, đang “ngủ yên”, trong khi chúng ta phải vật lộn giữa sóng gió. Các môn đệ trên biển hồ Galilê cũng đã bước vào kinh nghiệm ấy. Con thuyền nhỏ bé chao đảo giữa đêm tối, gió mạnh nổi lên, sóng ập vào đến nỗi thuyền đầy nước (x. Mc 4,37). Điều nghịch lý và gây sốc nhất không phải là cơn bão, mà là hình ảnh Đức Giêsu… ngủ. Khi cái chết cận kề, khi nỗi sợ bao trùm, Thầy của họ lại im lặng. Chính trong sự căng thẳng giữa bão tố dữ dội và sự thinh lặng của Thiên Chúa ấy, hành trình trưởng thành của người môn đệ thực sự bắt đầu.
Tin Mừng Máccô ghi lại tiếng kêu của các môn đệ: “Thầy ơi, chúng ta chết mất, Thầy chẳng lo gì sao?” (Mc 4,38). Đây không chỉ là lời cầu cứu, mà còn là lời trách móc, lời chất vấn phát xuất từ một đức tin còn non trẻ. Đó là kiểu đức tin gắn chặt Thiên Chúa với việc giải quyết vấn đề: nếu Chúa hiện diện, mọi sự phải êm ả; nếu có bão tố, chắc hẳn Chúa đang vắng mặt. Bao lần trong đời sống đức tin, chúng ta cũng thốt lên những lời tương tự như vậy khi đối diện với bệnh tật, đổ vỡ gia đình, thất bại nghề nghiệp, hay những khủng hoảng thiêng liêng kéo dài tưởng chừng vô nghĩa. Thế nhưng, sự “ngủ yên” của Đức Giêsu không phải là dấu hiệu của sự thờ ơ, mà là dấu chỉ của một sự tín thác tuyệt đối. Ngài an nghỉ trong vòng tay của Thiên Chúa Cha, như Thánh vịnh đã diễn tả: “Con nằm xuống ngủ yên, vì chỉ có Ngài, lạy Đức Chúa, cho con được an cư lạc nghiệp” (Tv 4,9).
Sự bình an của Đức Giêsu không đến từ hoàn cảnh bên ngoài, mà phát xuất từ mối hiệp thông sâu xa với Thiên Chúa Cha. Người môn đệ, khi còn non yếu, thường chỉ có thể tin khi sóng gió đã lắng yên, còn Đức Giêsu mời gọi họ tiến thêm một bước là tin ngay giữa lúc sóng gió đang vần vũ. Khi các môn đệ đánh thức Ngài, Đức Giêsu đứng dậy, “ngăm đe gió và truyền cho biển: ‘Im đi! Câm đi!’” (x. Mc 4,39). Lời ấy vang vọng quyền năng sáng tạo của Thiên Chúa thuở ban đầu, khi Ngài thiết lập trật tự từ hỗn mang (x. St 1,2). Biển liền lặng như tờ. Nhưng điều kỳ diệu không chỉ xảy ra bên ngoài con thuyền, mà còn là lời hứa về một trật tự mới trong lòng người. Cơn bão bên ngoài được dập tắt, để con người có thể đối diện với cơn bão sâu hơn, đó là cơn bão của nỗi sợ, của sự thiếu tin tưởng.
Quyền năng của Đức Giêsu đã mặc khải căn tính đích thực của Ngài. Đức Giêsu không chỉ là một vị thầy khôn ngoan hay một nhà đạo đức, mà còn là Đấng mà “cả đến gió và biển cũng tuân lệnh” (x. Mc 4,41). Chính trong cơn bão, dung mạo thật của Đức Giêsu được tỏ lộ, và đức tin của các môn đệ được thanh luyện. Như Công đồng Vaticanô II khẳng định, đức tin là một sự phó thác trọn vẹn của con người cho Thiên Chúa (x. Dei Verbum, 5), và sự phó thác ấy chỉ lớn lên qua thử thách. Điều đáng chú ý là sau khi biển lặng, Đức Giêsu không vội an ủi, nhưng đặt câu hỏi chạm đến tận đáy lòng các ông: “Sao nhát thế? Anh em vẫn chưa có lòng tin sao?” (Mc 4,40) . Câu hỏi ấy không nhằm kết án, mà là một lời mời gọi trưởng thành. Đức tin không có nghĩa là không gặp bão tố, mà là dám tin rằng mình không bao giờ đơn độc trong bão tố. Thánh Phaolô đã xác tín điều này sau một hành trình dài thử thách: “Nếu Thiên Chúa bênh đỡ chúng ta, thì ai có thể chống lại chúng ta?” (Rm 8,31). Người môn đệ trưởng thành, vì thế, là người dần học biết chuyển đổi câu hỏi của mình từ “Tại sao Chúa để con khổ?” sang “Con được mời gọi tin tưởng điều gì trong hoàn cảnh này?” Đức tin không xóa bỏ thử thách, nhưng biến thử thách thành nơi gặp gỡ Thiên Chúa.
Như vây, cơn bão trên biển hồ Galilê đã trở thành hình ảnh của biết bao cơn bão trong lịch sử của Hội Thánh và trong đời sống của mỗi người tín hữu. Có những lúc con thuyền Hội Thánh bị thử thách bởi bách hại, chia rẽ, hay những yếu đuối nội tại. Có những lúc đời sống cá nhân chìm trong đêm tối đức tin. Nhưng kinh nghiệm của các môn đệ nhắc nhớ rằng con thuyền có thể bị sóng đánh tơi bời, nhưng sẽ không chìm khi có Đức Kitô hiện diện. Đức Thánh Cha Phanxicô đã từng nói: “Giáo Hội không được hứa là sẽ không gặp bão tố, nhưng được hứa là sẽ không bị bỏ rơi”. Thánh Augustinô cũng đã diễn tả kinh nghiệm này một cách sâu sắc rằng: “Nếu Chúa Kitô ngủ trong con thuyền đời của bạn, hãy đánh thức Ngài bằng lời cầu nguyện”. Lời cầu nguyện không phải lúc nào cũng làm cho bão tố biến mất, nhưng giúp cho chúng ta nhận ra rằng Chúa vẫn đang ở đó, ngay cả khi Ngài thinh lặng. Chính trong lời cầu nguyện, chúng ta học được sự bình an đích thực không phải là sự vắng bóng của khó khăn, mà là sự hiện diện cứu độ của Thiên Chúa.
Cuối cùng, các môn đệ “sợ hãi kinh hoàng” và hỏi nhau: “Vậy người này là ai?” (Mc 4,41). Đây không còn là nỗi sợ hoảng loạn, mà là nỗi kính sợ thánh, mở ra trước mầu nhiệm của Thiên Chúa. Con đường trưởng thành của người môn đệ luôn đi qua sự chuyển biến ấy: từ sợ hãi vì mất kiểm soát, đến kính sợ vì nhận ra quyền năng và tình yêu của Thiên Chúa. Bình an đích thực, vì thế, không hệ tại ở việc biển đời không còn sóng gió, mà ở chỗ có Đức Giêsu ở cùng, và dám phó thác đời mình trong tay Ngài. Chính trong những cơn bão dữ dội nhất, chúng ta được thanh luyện để bước vào một đức tin sâu hơn, vững vàng hơn, và một bình an mà “thế gian không thể ban tặng” (x. Ga 14,27).