Bước Đi Cùng Nhau Trong Lòng Trắc Ẩn
(Suy niệm đời tu Đa Minh từ bài chia sẻ thiêng liêng đầu tiên trong ngày Cầu nguyện và Tĩnh tâm của Đại hội Toàn thể lần thứ XII Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) diễn ra ngày 22/7/2026 tại Khách sạn Mulia, Jakarta (Indonesia).
Tổng hội XI của Hội dòng đã khép lại tròn một tháng với chủ đề hướng lực: "NGƯỜI MÔN ĐỆ THỪA SAI VỚI LÒNG TRẮC ẨN", Hội dòng chúng ta đứng trước một hành trình mới. Nhưng làm thế nào để tinh thần thừa sai không trở thành những dự án khô khan, và lòng trắc ẩn không dừng lại ở những khẩu hiệu giàu cảm xúc?
Bài suy niệm sâu sắc của Đức Hồng y Luis Antonio G. Tagle tại Đại hội FABC về "hành trình tập đi của một đứa trẻ" chính là chiếc cầu nối dịu dàng, giúp chuyển trao chủ đề Tổng hội vào sâu thẳm đời sống tu trì và sứ vụ Đa Minh của chúng ta.
1. Lòng trắc ẩn bắt đầu từ việc "học lại nghệ thuật bước đi"
Đức Hồng y Tagle nhắc nhở rằng: Một em bé muốn tập đi cần có sức mạnh, sự quân bình, và quan trọng nhất là một môi trường an toàn – nơi có đôi bàn tay sẵn sàng nâng đỡ và ánh mắt bao dung cho phép em vấp ngã mà không sợ bị phán xét. Là người môn đệ, chúng ta không thể ra đi làm "thừa sai" nếu chính trong cộng đoàn, chị em chưa học được nghệ thuật bước đi cùng nhau bằng lòng trắc ẩn:
• Lòng trắc ẩn nâng đỡ sự vấp ngã: Các chị em trẻ, các thỉnh sinh, tập sinh hay những chị em bước vào sứ vụ mới cần một "môi trường an toàn" để lớn lên. Lòng trắc ẩn không vội vàng kết án những vụng dại, nhưng kiên nhẫn nắm lấy tay chị em, giúp họ đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã.
• Tôn trọng nhịp bước khác nhau: Người môn đệ thừa sai trắc ẩn là người biết điều chỉnh nhịp chân của mình. Trong cộng đoàn, có người bước nhanh nhờ tài năng, nhưng cũng có người bước chậm vì những gánh nặng nội tâm hay sức khỏe. Hiệp hành trắc ẩn là không ép buộc, không gạt bỏ, mà kiên nhẫn bước cùng nhịp với chị em.
2. "Ở lại" – Nhịp đập trắc ẩn dành cho người không còn bước đi được
Bài chia sẻ của Đức Hồng y Tagle lắng đọng nhất ở câu chuyện ngài chăm sóc cha mẹ 96 tuổi. Ngài đặt ra câu hỏi chạm đến tâm khảm: "Làm thế nào để cùng bước đi với một người không còn bước đi được nữa?"
Và câu trả lời của ngài là: "Hãy ở lại với họ."
Đối với chúng ta, đây chính là thước đo lòng trắc ẩn thực tế nhất trong mái nhà Hội dòng, tu viện, tu xá:
• Trắc ẩn với quý chị cao niên đau yếu:
Quý Chị – những người môn đệ thừa sai đã dâng hiến trọn tuổi xuân gieo bước trên đồng ruộng sứ vụ – giờ đây dừng lại trên giường bệnh hay chiếc xe lăn. Sự đồng hành lúc này không phải là thúc ép quý chị "phải đi", mà là ở lại: nắm lấy bàn tay sần sùi, thì thầm những lời tri ân, để quý chị cảm nhận mình vẫn là trái tim cầu nguyện trắc ẩn, là điểm tựa thiêng liêng của Hội dòng và cộng đoàn.
• Trắc ẩn với chị em đang kiệt sức:
Khi một chị em gặp khủng hoảng đức tin, thử thách tâm lý hay kiệt sức vì sứ vụ, đó là lúc họ không thể "bước tiếp". Thay vì gièm pha hay xa tránh, người môn đệ trắc ẩn chọn cách ngồi lại, lắng nghe thinh lặng và bao bọc chị em trong tình thương chữa lành.
3. Người môn đệ Đa Minh: Trắc ẩn từ chiêm niệm đến sứ vụ
Linh đạo Đa Minh đòi hỏi mỗi chúng ta "nói với Chúa và nói về Chúa". Bài học từ trẻ thơ tập đi nhắc nhở chúng ta: Mọi tri thức học hỏi hay kế hoạch mục vụ thừa sai sẽ trở nên vô hồn nếu thiếu đi lòng trắc ẩn chạm vào thực tại đời sống.
• Phân định bằng đôi mắt trắc ẩn:
Trong các cuộc họp cộng đoàn hay định hướng sứ vụ, hiệu quả công việc hay những con số thành tích không phải là tiêu chuẩn duy nhất. Người môn đệ trắc ẩn biết lắng nghe cả những tiếng thở dài, những ưu tư lặng lẽ của chị em để cùng nhận ra ý Chúa.
• Ra đi với lòng chạnh thương:
Sứ vụ thừa sai Đa Minh không phải là đem một lý thuyết ban phát cho thế giới, mà là gieo bước chân đến với những người nghèo khổ, bị bỏ rơi, những người không còn đủ sức bước đi trong xã hội. Chúng ta đến để "ở lại", "nắm lấy tay" và "thì thầm" cho họ biết họ không cô đơn trong tình yêu Thiên Chúa.
4. Hiện diện trọn vẹn: Ra khỏi "màn hình" để chạm vào con người
Đức Hồng y Tagle cảnh báo về nguy cơ con người mải mê nhìn vào màn hình điện thoại mà quên mất người bên cạnh. Lối sống khép kín và cá nhân ấy là rào cản lớn nhất của lòng trắc ẩn.
• Người môn đệ thừa sai không thể trắc ẩn với thế giới bên ngoài nếu vô cảm với chị em chung một mái nhà.
• Lòng trắc ẩn đòi hỏi sự hiện diện trọn vẹn: Chuyển ánh mắt từ màn hình sang gương mặt chị em; nhận ra nụ cười mệt mỏi hay ánh mắt thoáng buồn trong giờ cơm, giờ giải trí để kịp thời đến bên sẻ chia. Sự hiện diện ấm áp ấy chính là chứng nhân thừa sai đầu tiên ngay trong tu viện.
5. Mở ra hành trình sứ vụ mới
Tổng hội đã bế mạc, nhưng hành trình sống định hướng "NGƯỜI MÔN ĐỆ THỪA SAI VỚI LÒNG TRẮC ẨN" mới chỉ bắt đầu.
Đối với người Nữ tu Đa Minh Gò Vấp, "cùng nhau bước đi" chính là nối dài tinh thần "Một lòng một ý trong Chúa".
Ý thức rằng sứ vụ thừa sai xuất phát từ một trái tim biết chạnh thương, nguyện xin cho mỗi chị em chúng ta biết học lại nghệ thuật bước đi từ những điều giản dị nhất:
Biết kiên nhẫn khi tập đi, biết bao dung khi chị em vấp ngã,
biết lặng lẽ dừng lại "ở lại" bên người kiệt sức,
và luôn bước đi trong niềm tin rằng:
Trên hành trình dấn thân này,
chúng ta không bao giờ bước đi một mình,
vì luôn có Chúa và có chị em đồng hành.
Đêm 22/7/2026