Hơn 30 chủ nhân Giải Nobel đến từ nhiều quốc gia đã quy tụ tại Rôma để bế mạc Hội nghị Thượng đỉnh Các Chủ nhân Giải Nobel Hòa bình Thế giới, với trọng tâm thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) và nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
Buổi lễ ký kết được tổ chức tại phòng Giulio Cesare, hội trường chính của Tòa Thị chính Rôma trên đồi Capitol. Tại đây, các đại biểu đã ký vào “Tuyên ngôn Rôma” (Rome Declaration), một văn kiện kêu gọi xây dựng “một nền hòa bình không vũ trang và hướng tới giải trừ vũ trang trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo”.
Đức ông Andrea Ciucci, Chưởng ấn Hàn lâm viện Giáo hoàng về Sự sống, nói rằng: “Trong văn kiện Magnifica Humanitas, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chỉ ra một con đường: con đường của ông Nơkhemia. Chúng ta chỉ có thể đối diện với hiện tượng này khi cùng nhau hành động. Tuyên ngôn này đặc biệt có ý nghĩa vì được các chủ nhân Giải Nobel ký kết, qua đó trở thành một minh chứng cụ thể cho tinh thần ấy. Đó là một cách tiếp cận mang tính nhân bản đối với một thời đại được định hình bởi công nghệ và sức mạnh hạt nhân, trong đó cả hai phải được đặt vào việc phục vụ công ích”.
Hội nghị diễn ra từ ngày 14 đến 16 tháng 7. Hai phiên họp đầu tiên được tổ chức tại Borgo Laudato Si', khuôn viên nằm trong khu vườn của Castel Gandolfo, nơi triển khai dự án của Vatican về nền kinh tế toàn diện (integral economy).
Trí tuệ nhân tạo và sự phát triển của vũ khí hạt nhân được xem là hai trong những thách đố lớn nhất mà Giáo hội cũng như toàn thế giới đang phải đối diện.
Đức ông Andrea Ciucci cho biết: “Câu trả lời của Giáo hội là đề xuất một tầm nhìn cho tương lai và bảo vệ phẩm giá con người, đặc biệt trước những khác biệt và sự mong manh của con người. Điều đó cũng có nghĩa là xây dựng những không gian của tình hiệp thông trong một thời đại mà sự cô đơn ngày càng gia tăng do tác động của công nghệ. Nhìn dưới góc độ ấy, đây là một cơ hội lớn đối với Giáo hội”.
Hội nghị chủ yếu do Quỹ Domus Communis tổ chức. Chủ tịch của Quỹ là Đức Hồng y Silvano Maria Tomasi, người cũng đã có bài phát biểu trong phiên bế mạc.
Trong khi đó, Đức Hồng y Baldassare Reina, Giám quản Giáo phận Rôma, nhấn mạnh rằng không một cỗ máy nào do con người tạo ra có thể hoặc được phép thay thế chính con người.
Ngài nói: “Không một cỗ máy, thuật toán hay hệ thống tự động nào được đặt vào vị trí quyết định những vấn đề liên quan đến sự tồn vong của nhân loại. Những lựa chọn liên quan đến sự sống và cái chết, hòa bình và chiến tranh, tương lai của các quốc gia và các thế hệ phải luôn thuộc về con người, được thực hiện với tinh thần trách nhiệm và phải chịu trách nhiệm về các quyết định của mình”.
Trong bối cảnh tình hình địa chính trị trên thế giới ngày càng bất ổn, Tuyên ngôn Rôma đưa ra một định hướng khác về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo cách có trách nhiệm và vì lợi ích của nhân loại.
Sự kiện đã quy tụ hơn 200 nhân vật hàng đầu trong các lĩnh vực hòa bình, khoa học và công nghệ, cùng nhau tìm kiếm những giải pháp nhằm xây dựng một tương lai an toàn, nhân văn và bền vững hơn.