Diện mạo của bệnh ung thư phổi đang thay đổi. Trường hợp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV là một ví dụ điển hình.
Trước đây, ung thư phổi thường được gắn liền với người hút thuốc lá. Tuy nhiên, ước tính trên thế giới có khoảng 15–25% số ca mắc bệnh xảy ra ở những người chưa từng hút thuốc. Điều này đặt ra câu hỏi về những yếu tố nguy cơ khác, trong đó đáng quan tâm hàng đầu là việc tiếp xúc với thuốc trừ sâu.
Tại Peru, nơi Đức Giáo hoàng Lêô XIV từng sinh sống hơn 20 năm, ung thư đã trở thành một vấn đề ưu tiên về sức khỏe cộng đồng. Một nghiên cứu khoa học mới của Viện Nghiên cứu tại Pháp cho rằng tình trạng ô nhiễm thuốc trừ sâu có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.
Ông Stéphane Bbertani, Trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết:
“Chúng tôi nhận thấy người dân Peru tiếp xúc với thuốc trừ sâu ở mức độ cao hơn nhiều, với khoảng 12 loại thuốc trừ sâu khác nhau được tìm thấy trong cơ thể họ”.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV bắt đầu sứ vụ truyền giáo tại Chulucanas, trước khi chuyển đến Trujillo. Năm 2014, ngài trở lại Peru với tư cách Giám mục Chiclayo.
Để xác định những khu vực có nguy cơ cao, các nhà nghiên cứu đã khảo sát địa điểm sử dụng thuốc trừ sâu, các kiểu thời tiết và cách hóa chất di chuyển trong đất cũng như môi trường. Họ xây dựng mô hình phân tích 31 loại thuốc trừ sâu được sử dụng phổ biến trong khoảng thời gian sáu năm.
Nghiên cứu cho thấy có mối tương quan rõ rệt về mặt địa lý giữa mức độ tiếp xúc với thuốc trừ sâu và tỷ lệ mắc ung thư cao tại một số khu vực ở Peru. Đáng chú ý, một số nơi Đức Giáo hoàng từng sinh sống và làm việc cũng nằm trong những khu vực có nguy cơ cao này.
Vậy thuốc trừ sâu xâm nhập vào cơ thể người dân bằng cách nào?
Ông Stéphane Bbertani giải thích:
“Chúng tôi nhận thấy thuốc trừ sâu được phun trên một cánh đồng có thể phát tán qua môi trường và di chuyển xa tới 50 km. Như vậy, nguy cơ từ thuốc trừ sâu có thể lan truyền đến những khu vực khác. Người dân có thể tiếp xúc với hóa chất qua nguồn nước uống, thực phẩm họ sử dụng hoặc do sinh sống gần những cánh đồng đang được phun thuốc trừ sâu”.
Tại Hoa Kỳ, quê hương của Đức Giáo hoàng, những hóa chất có thể đi vào cơ thể qua thực phẩm cũng đang gây nhiều lo ngại. Liệu dư lượng thuốc trừ sâu có còn tồn tại trên những loại thực phẩm chúng ta ăn hằng ngày?
Tiến sĩ Barbara Gitlitz, Trường Y khoa Keck, Đại học Nam California (USC), nhận định:
“Khi nghĩ đến trái cây, rau củ và ngũ cốc, chúng ta thường cho rằng đây là những thực phẩm giúp bảo vệ cơ thể, phòng ngừa ung thư và bệnh tim mạch. Điều đó đã được biết đến rộng rãi. Tuy nhiên, đây cũng chính là những nhóm thực phẩm có thể chứa lượng dư lượng thuốc trừ sâu cao nhất”.
Với khoảng hai phút lại có một người được chẩn đoán mắc ung thư phổi, nhóm nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Ung thư Phổi Addario mong muốn tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này, đặc biệt vì những nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào những người hút thuốc lá.
Tiến sĩ Barbara Gitlitz chia sẻ: “Ngài thực sự giúp thu hút sự chú ý của mọi người đến toàn bộ vấn đề ung thư phổi ở những người chưa từng hút thuốc. Thực tế, không ai mắc ung thư phổi là đáng phải chịu căn bệnh này. Thế nhưng, căn bệnh vẫn luôn đi kèm với sự kỳ thị, bởi người ta thường liên hệ ung thư phổi với việc hút thuốc lá”.
Tiến sĩ Gitlitz hy vọng thông tin về chẩn đoán ung thư của Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ góp phần thúc đẩy các nỗ lực vận động, qua đó tăng cường nguồn lực cho những nghiên cứu có khả năng cứu sống nhiều người.