Khi những vết thương trở thành con đường dẫn đến niềm tin
nếu tôi không chạm… tôi chẳng có tin”
(Ga 20,25)
Có những cái chạm trong đời không nằm ở đầu ngón tay, nhưng ở tận chiều sâu của trái tim. Có những cuộc gặp gỡ không diễn ra nơi ánh sáng rực rỡ, nhưng trong những căn phòng đóng kín, nơi con người co mình lại giữa nỗi sợ, giữa hoang mang, và giữa những vỡ vụn không thể gọi được thành tên. Và cũng có những khoảnh khắc, tưởng như chỉ là một lần gặp lại, nhưng trở thành bước ngoặt của cả một đời người; bởi vì nơi đó, con người không chỉ chạm vào một thực tại bên ngoài, nhưng còn chạm đến chính Thiên Chúa đang sống.
Trang Tin Mừng hôm nay mở ra bằng một khung cảnh rất quen thuộc với chúng ta: “Các cửa đều đóng kín, vì các ông sợ” (Ga 20,19) . Không phải chỉ là cánh cửa của một căn phòng, nhưng còn là cánh cửa của một thế giới nội tâm đang co rúm lại sau biến cố Thập Giá. Các môn đệ đã từng mạnh mẽ, từng dám bỏ lại tất cả để theo Thầy, và cũng đã từng tin rằng mình đang bước vào một tương lai đầy hy vọng. Nhưng giờ đây, tất cả chỉ còn lại một nỗi sợ âm thầm, một sự hoài nghi lặng lẽ, và một trái tim không còn dám tin thêm một lần nào nữa.
Chúng ta cũng vậy thôi. Có những lúc trong đời, sau một biến cố nào đó, chúng ta bắt đầu khép lại. Không phải vì chúng ta không muốn sống, nhưng vì chúng ta sợ phải đau thêm một lần nữa. Chúng ta khép lại niềm tin, khép lại hy vọng; và đôi khi, khép lại cả tương quan với Thiên Chúa. Và chính trong những khoảnh khắc như thế, chúng ta nghĩ rằng Thiên Chúa đã vắng mặt, rằng Ngài đã không đến, hoặc Ngài đã không còn ở đó nữa.
Nhưng Tin Mừng lại nói một điều rất khác: “Đức Giêsu đến, đứng giữa các ông” (Ga 20,19). Ngài không đợi cửa mở. Ngài không chờ họ hết sợ. Ngài cũng không đòi họ phải sẵn sàng. Nhưng Ngài đến… ngay trong lúc họ còn đóng kín. Và lời đầu tiên Chúa Giêsu nói không phải là một lời giải thích, cũng không phải là một lời trách móc, nhưng chỉ đơn giản là: “Bình an cho anh em!” (Ga 20,19) . Đó không phải là một lời chúc bình thường. Nhưng đó là một cái chạm. Một cái chạm đi thẳng vào nỗi sợ, đi thẳng vào vết thương, đi thẳng vào nơi con người đang yếu đuối nhất. Và chính cái chạm ấy bắt đầu chữa lành.
Nhưng điều làm cho câu chuyện này trở nên lạ lùng, không phải là việc Chúa Giêsu sống lại, mà là cách Ngài hiện diện. Ngài không trở lại như một con người hoàn toàn mới, không dấu tích, không quá khứ. Trái lại, Ngài mang theo những vết thương của mình: “Người cho các ông xem tay và cạnh sườn” (Ga 20,20). Những vết thương ấy đáng lẽ phải biến mất. Nếu phục sinh là chiến thắng, thì đáng lẽ mọi dấu tích của thất bại phải được xóa đi. Nhưng không. Chúa Giêsu giữ lại. Không phải như một ký ức đau buồn, nhưng như một dấu chỉ của tình yêu.
Giáo lý Hội Thánh Công Giáo dạy: “Chính những vết thương ấy là bằng chứng rằng Đấng phục sinh cũng chính là Đấng đã chịu đóng đinh, và tình yêu cứu độ của Ngài là một tình yêu có thật, đã đi đến tận cùng” (GLHTCG, 645). Nghĩa là, Thiên Chúa không cứu chúng ta bằng một ý tưởng, nhưng bằng một thân xác đã bị tổn thương vì tình yêu. Và rồi câu chuyện đi sâu hơn, khi xuất hiện một con người rất thật, đó chính là Tôma. Ông không có mặt… Ông không tin… Nhưng điều đáng nói là ông không tin không phải vì ông khép lòng, nhưng vì ông khao khát một điều gì đó thật: “Nếu tôi không thấy… nếu tôi không chạm… tôi chẳng có tin” (Ga 20,25).
Có thể chúng ta dễ dàng phê phán Tôma. Nhưng nếu thành thật, chúng ta cũng giống ông nhiều hơn chúng ta nghĩ. Chúng ta cũng muốn chạm. Muốn cảm. Muốn thấy rõ ràng. Muốn có một bằng chứng nào đó để bám vào, nhất là khi cuộc đời đã quá nhiều lần làm chúng ta thất vọng.
Tám ngày sau, Chúa Giêsu lại đến. Vẫn khung cảnh cũ. Vẫn cánh cửa đóng kín. Vẫn lời chào: “Bình an cho anh em!” (Ga 20,26) . Và rồi, Ngài quay về phía Tôma, như thể chưa bao giờ quên lời ông đã nói: “Đặt ngón tay vào đây… đừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin” (Ga 20,27). Đó là một lời mời rất lạ. Thiên Chúa không đòi Tôma phải tin ngay lập tức. Ngài cho ông quyền được chạm. Quyền được đến gần. Và quyền được mang theo cả những nghi ngờ của mình. Nhưng điều làm nên phép lạ không phải là việc Tôma chạm vào vết thương, mà là việc trái tim của ông được chạm đến trước. Tin Mừng không nói rõ ông có thực sự đặt tay vào hay không. Nhưng chúng ta biết một điều rằng ông đã quỳ xuống và thốt lên lời tuyên xưng sâu xa nhất: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!” (Ga 20,28).
Có một điều gì đó đã xảy ra. Không phải ở đôi tay, mà ở tận đáy lòng. Và từ giây phút ấy, những vết thương không còn là lý do để nghi ngờ nữa, nhưng đã trở thành con đường dẫn đến niềm tin. Điều này mở ra một ánh sáng rất lớn cho đời sống của chúng ta. Bởi vì ai trong chúng ta cũng mang những vết thương. Có những vết thương do người khác gây ra. Có những vết thương do chính chúng ta tạo nên. Cũng có những vết thương đã lành, nhưng vẫn để lại sẹo. Và cũng có những vết thương chưa bao giờ thật sự được chữa lành. Chúng ta thường nghĩ rằng, muốn đến với Thiên Chúa, chúng ta phải lành lặn, phải hoàn hảo, phải không còn đổ vỡ. Nhưng Tin Mừng lại cho thấy điều ngược lại: chính nơi vết thương, con người có thể gặp được Thiên Chúa một cách sâu xa nhất. Vì chính nơi đó, chúng ta không còn giả vờ, không còn mạnh mẽ giả tạo, cũng không còn che đậy. Chỉ còn lại một con người thật… và một Thiên Chúa thật. Như ngôn sứ Isaia đã nói về Người Tôi Trung rằng: “Chính Người đã mang lấy những bệnh tật của chúng ta, đã gánh chịu những đau khổ của chúng ta… nhờ những thương tích của Người mà chúng ta được chữa lành” (Is 53,4-5) . Những vết thương của Chúa Giêsu chữa lành chúng ta; và lạ lùng thay, chính những vết thương của chúng ta… lại trở thành nơi chúng ta gặp được Ngài. Chúa Giêsu không nói với Tôma: “Hãy bỏ qua vết thương.” Ngài nói: “Hãy chạm vào đó”.
Có những hành trình đức tin không bắt đầu bằng việc hiểu, nhưng bằng việc dám chạm vào những gì mình đã từng muốn tránh né. Dám nhìn lại. Dám đối diện. Và dám để cho Thiên Chúa bước vào những vùng tối nhất của đời mình. Và rồi, trong một khoảnh khắc nào đó, không ồn ào, không kịch tính, nhưng rất thật… con người đã bắt đầu tin. Không phải vì họ đã thấy rõ mọi điều. Nhưng vì họ đã được chạm đến. Và rồi, Chúa Giêsu kết thúc bằng một lời chúc phúc rất lạ: “Phúc thay những người không thấy mà tin” (Ga 20,29) . Đó chính là lời dành cho chúng ta.
Chúng ta không có cơ hội đặt tay vào cạnh sườn Chúa. Nhưng chúng ta có thể chạm đến Ngài… theo một cách khác. Chạm qua Lời Chúa. Chạm qua Bí tích. Chạm qua những con người bé nhỏ. Và đôi khi… chạm qua chính những vết thương của chính mình.
Có thể chúng ta đã từng nghĩ rằng vết thương là dấu chấm hết. Nhưng trong ánh sáng Phục Sinh, vết thương lại trở thành cánh cửa. Cánh cửa dẫn vào một niềm tin trưởng thành hơn. Một tình yêu sâu sắc hơn, và một cuộc sống thật hơn. Và có lẽ, đến cuối cùng, đức tin không phải là việc chúng ta hiểu hết mọi điều về Thiên Chúa, nhưng là việc chúng ta dám để cho Ngài chạm vào đời mình, và dám chạm vào Ngài bằng tất cả sự thật của chính mình. Để rồi, trong một khoảnh khắc rất riêng, rất thầm… chúng ta cũng có thể thốt lên như Tôma: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!” (Ga 20,28). Không phải như một công thức, nhưng như một tiếng gọi phát ra từ một trái tim đã từng bị thương… và cuối cùng… đã được chạm đến bởi Tình Yêu.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh