— Nguồn mạch của sứ vụ —
nhưng nhờ lòng thương xót âm thầm
Cuộc đời của mỗi người chúng ta luôn đan dệt bởi những cuộc gặp gỡ. Có những khi gặp một người nghèo chúng ta vô tình lướt qua, có những khi gặp một người đau khổ chúng ta không dám dừng lại, cũng có những khi gặp một ánh mắt cầu cứu nhưng chúng ta chợt ngoảnh đi nơi khác. Đôi lúc, chúng ta tưởng rằng những khoảnh khắc ấy chỉ là chuyện nhỏ trong dòng chảy bận rộn của cuộc đời này. Thế nhưng trước mặt Thiên Chúa, chính những khoảnh khắc ấy lại có thể trở thành nơi Ngài chạm vào cõi lòng chúng ta. Giữa những nhịp sống còn nặng mùi hơn-thua, người-ta, hay lợi-hại, Tin Mừng hôm nay cho thấy một ánh sáng rất khác: “Chúa Giêsu thấy dân chúng thì chạnh lòng thương” (Mt 9,36). Một ánh mắt, một cái nhìn, một sự rung động trong trái tim của Chúa đã làm nảy sinh sứ vụ cứu độ. Bởi chính sự “chạnh lòng thương” ấy là nguồn mạch của mọi hành động, mọi lời giảng, mọi bước chân của Ngài. Và có lẽ, chính điều này là lời mời gọi tha thiết dành cho mỗi người chúng ta hãy trở về với trái tim của Chúa, một trái tim biết rung động trước nỗi khổ của con người, và để từ đó, chúng ta tìm lại được nguồn vui thật sự của đời sống hiến dâng, nơi lòng thương xót dẫn đến hành động.
Chạnh lòng thương – khi trái tim biết nhìn thấy
Chúa Giêsu không chỉ “thấy” bằng đôi mắt, nhưng còn thấy bằng toàn thể con tim. Ngài nhìn thấy sự mệt mỏi, bơ vơ, thất vọng của đám đông; Ngài nhận ra những gánh nặng không ai nói ra, những vết thương không ai thấy được, và cả những khát vọng thầm kín muốn được yêu thương, được nâng đỡ. Con người thời nay có thể bước đi giữa phố xá đông đúc nhưng vẫn lạc lõng; sống giữa bao tiện nghi mà tâm hồn lại trống trải; có vô số kết nối ảo nhưng lại thiếu một cái chạm của nhân ái thật sự. Vẻ ngoài có thể che giấu được nhiều điều, nhưng trái tim vẫn luôn khát một chút cảm thông, một lời hỏi han, hay đơn giản chỉ là khát một ánh mắt dịu dàng.
“Chạnh lòng thương” không phải là sự xúc động chóng qua. Nhưng đó là một thứ chạm rất sâu, khiến chúng ta không thể làm ngơ. Đó là lúc trái tim được đánh thức, hiểu rằng đằng sau nét mặt đang cố giữ bình thản ấy là một nỗi cô đơn; đằng sau vẻ cứng rắn ấy là một vết thương còn đang rỉ máu; hay đằng sau sự nổi nóng ấy là một tiếng kêu cứu yếu ớt. Và có lẽ, bi kịch lớn nhất của thời đại này không phải là thiếu của cải, mà là thiếu những trái tim biết rung động; thiếu những ánh mắt dừng lại đủ lâu để nhìn ra nỗi đau của người khác; và thiếu những tâm hồn dám cảm thấy, hay dám để lòng mình nhói lên trước khổ đau của tha nhân. Sứ vụ của Chúa Giêsu khởi đi từ một cái nhìn như thế, và sứ vụ của chúng ta cũng vậy, bởi chỉ những ai biết đau với nỗi đau của người khác mới có thể mang Tin Mừng đến cho họ.
Chạnh lòng thương – khi sự động lòng trở thành hành động
Thương cảm thôi chưa đủ. Chúa Giêsu không chỉ rung động rồi bỏ đi, nhưng Ngài bước đến, chạm vào, chữa lành, giảng dạy, nâng dậy, gìn giữ, và dẫn đường. Tình thương nơi Chúa luôn dẫn đến một hành động cụ thể, thiết thực, gần gũi. Và đây chính là điểm Ngài muốn chúng ta noi theo. Chúng ta thường dễ cảm động khi nghe chuyện đau lòng, dễ xót xa khi thấy người nghèo, và dễ thương cảm khi gặp bất hạnh. Nhưng bước sang hành động thì khó hơn rất nhiều. Nhiều khi chúng ta dừng lại ở sự xúc động, mà thiếu quyết tâm để làm điều gì đó, dù nhỏ bé.
Những người nghèo không cần chúng ta thương hại, nhưng họ cần một bàn tay. Những người đau khổ không cần chúng ta xúc động, nhưng họ cần một sự hiện diện. Hay những người lầm lỗi không cần chúng ta phán xét, nhưng họ cần ai đó tin rằng họ có thể thay đổi. Sứ vụ, vì vậy, không phải là chuyện quá cao xa, nhưng sứ vụ bắt đầu từ một việc rất đơn sơ: dám để cho lòng mình được đánh động, và dám hành động từ chính sự rung động ấy. Đó có thể là một cuộc gọi hỏi thăm, một bữa cơm chia sẻ, một giờ lắng nghe ai đó đang tuyệt vọng, hay một lời cầu nguyện cho người không còn ai nhớ đến. Những điều nhỏ bé ấy, khi được thực hiện bằng lòng thương xót, sẽ trở thành những mảnh ghép âm thầm nhưng quý giá của Nước Trời.
Chạnh lòng thương – ngọn lửa giữ sứ vụ khỏi khô cứng
Một nguy cơ lớn trong đời sống phục vụ là chúng ta dễ làm công việc của Chúa nhưng lại đánh mất trái tim của Ngài. Chúng ta có thể làm rất nhiều, đi rất nhanh, nói rất mạnh, tổ chức rất giỏi… nhưng nếu thiếu “chạnh lòng thương”, mọi hoạt động mục vụ có thể trở thành bổn phận khô cứng, hoặc nặng nề hơn, trở thành tìm kiếm bản thân dưới danh nghĩa phục vụ.
Khi trái tim không còn rung động, sứ vụ sẽ trở thành công việc. Khi trái tim không còn thương cảm, sứ vụ sẽ trở thành gánh nặng. Và khi trái tim không còn lửa, bước chân sẽ trở nên mỏi mệt. Chúa Giêsu không bắt đầu sứ vụ bằng chiến lược, kế hoạch hay hệ thống tổ chức, nhưng Ngài bắt đầu bằng một trái tim biết thương. Và cũng chính vì vậy, bước chân của Ngài không bao giờ mệt, lời của Ngài không bao giờ khô, và sự hiện diện của Ngài không bao giờ trở nên gánh nặng cho ai.
Có lẽ điều khó nhất trong hành trình theo Chúa không phải là làm việc cho Ngài, mà là giữ được hình ảnh Chúa trong chính trái tim mình: hiền lành, cảm thông, dịu dàng, dễ mủi lòng trước đau khổ. Chỉ một trái tim như vậy mới thật sự cứu được ai đó.
Chạnh lòng thương – cội nguồn của niềm vui truyền giáo
Không phải thành công mới làm cho sứ vụ có ý nghĩa. Không phải số lượng hoạt động cho thấy sứ vụ hiệu quả. Cũng không phải tiếng khen xác nhận giá trị của sứ vụ. Mà chính là tình yêu. Chỉ khi chúng ta thương người, chúng ta mới phục vụ, và chúng ta cảm thấy phục vụ mới có niềm vui sâu xa. Chỉ khi chúng ta để cho trái tim mình hòa nhịp với trái tim của Chúa, chúng ta mới biết “hạnh phúc đích thực của người phục vụ” là thế nào. Và chỉ khi chúng ta bắt đầu từ lòng thương xót, chúng ta mới không sợ vất vả, không sợ từ chối, và cũng không sợ hiểu lầm.
Tin Mừng lan tỏa không phải bằng những lời cao siêu, nhưng bằng những trái tim giống trái tim Chúa. Sứ vụ lớn lên không phải nhờ lời rao giảng hùng biện, nhưng nhờ lòng thương xót âm thầm. Lòng thương xót là chiếc cầu duy nhất có thể đưa con người đến gần Thiên Chúa. Lòng thương xót là ngôn ngữ phổ quát mà mọi người đều hiểu. Và lòng thương xót là “dấu chỉ nhận diện” của người môn đệ Chúa Giêsu. Không có lòng thương xót, sứ vụ chỉ là hoạt động; trái lại, khi có lòng thương xót, hoạt động ấy mới trở thành Tin Mừng sống động.
Ước gì mỗi chúng ta, dù ở vai trò nào: linh mục, tu sĩ, giáo lý viên, bề trên, người cha, người mẹ, hay một Kitô hữu bình thường, đều biết dừng lại trước những nỗi khổ của người khác và để lòng mình rung động. Ước gì chúng ta đừng bao giờ quen với đau khổ của tha nhân, đừng để trái tim trở nên chai cứng trước những điều đáng lẽ phải khiến chúng ta chạnh lòng. Ước gì chúng ta luôn giữ được ngọn lửa âm ỉ nhưng bền bỉ ấy: một trái tim giống trái tim Chúa, luôn biết thương, và vì yêu thương mà lên đường. Và ước chi, trên hành trình sứ vụ hằng ngày, chúng ta luôn bước đi với lời được vang trong lòng như một nhịp thở: “Người thấy đám đông thì chạnh lòng thương”.