Khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV được tuyển chọn làm Giáo hoàng, ngài đã thực hiện điều mà các Hồng y mong muốn khi bỏ phiếu bầu ngài trong Nhà nguyện Sistine: được lắng nghe.
Trong cuộc gặp đầu tiên với các Hồng y vào tháng 5 năm 2025, ngài nói: “Sẽ có một phần thứ hai, tương tự như điều mà nhiều vị đã đề nghị: một cuộc đối thoại với Hồng y đoàn để lắng nghe những lời khuyên, những gợi ý, những đề xuất và những câu hỏi cụ thể đã được thảo luận trong những ngày trước Mật nghị bầu Giáo hoàng”.
Mỗi vị Giáo hoàng đều có cách riêng để điều hành Hội Thánh. Chẳng hạn, Đức Phanxicô thường dựa vào Hội đồng Hồng y như những cố vấn thân cận của mình.
Nhà phân tích Vatican Andrea Gagliarducci nhận định: “Hiện nay không còn như vậy nữa. Đức Phanxicô có nhóm G7, G8 hay G9 của ngài, tùy theo số lượng Hồng y tham gia hay có thể gọi là C7, C8, C9. Còn Đức Lêô nói: ‘Chúng ta hãy cùng nhau trao đổi, rồi tôi sẽ quyết định’. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở việc cùng nhau tham gia đối thoại, hơn là ở chính phương pháp”.
Phương pháp được áp dụng là phương pháp hiệp hành: làm việc theo từng nhóm, đối thoại với nhau dưới sự điều phối của một người hướng dẫn. Đây là phương pháp được sử dụng khá phổ biến trong nhiều tổ chức và công ty tại Hoa Kỳ, nhưng trong môi trường Vatican, phương pháp này vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Ông Andrea Gagliarducci tiếp tục cho biết: “Đã có một số băn khoăn, bởi thông thường các Hồng y thích được trực tiếp phát biểu, tự chịu trách nhiệm về những điều mình nói và trình bày trước mặt Đức Thánh Cha. Tôi không cho rằng điều này phản ánh sự tranh cãi giữa phe cấp tiến và phe bảo thủ. Đơn giản đây là một vấn đề tổ chức. Hơn nữa, triều đại giáo hoàng mới chỉ trải qua hơn một năm, nên giai đoạn chuyển tiếp vẫn chưa kết thúc”.
Về các chủ đề được thảo luận, phụng vụ không nằm trong chương trình nghị sự. Điều này khá đáng chú ý, nhất là trong bối cảnh những căng thẳng với nhóm Lefebvre và nguy cơ họ có thể bị vạ tuyệt thông nếu tiến hành các lễ truyền chức được dự kiến vào ngày 1 tháng 7.
Ông Gagliarducci nhận xét: “Điều đáng chú ý là vấn đề phụng vụ không được đưa ra thảo luận. Theo tôi, Đức Giáo hoàng hiểu rằng đây là một chủ đề quá dễ gây chia rẽ để có thể được trao cho một cuộc thảo luận chung. Vấn đề này cần một câu trả lời mang tính thống nhất. Hội Thánh cần sự hiệp nhất, và người bảo đảm cho sự hiệp nhất ấy chính là Đức Giáo hoàng”.
Qua những câu hỏi sẽ được trao đổi trong Công nghị lần này, dường như Đức Giáo hoàng đang ngầm gửi đến các Hồng y một lời mời gọi đặc biệt.
Ông Andrea Gagliarducci giải thích: “Có một chủ đề mục vụ rất lớn ở đây, đó là mời gọi tất cả các Hồng y chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của mình, đặc biệt là từ những vùng chiến tranh và những nơi đang gặp nhiều khó khăn. Theo tôi, đây là một điểm rất quan trọng, vì nó nhắc nhở các Hồng y sống căn tính của người mục tử. Nghĩa là biết hướng ánh nhìn về đoàn chiên, thay vì chỉ đưa ra những bài diễn văn lớn lao. Đức Giáo hoàng như muốn nói: ‘Hãy kể cho tôi nghe anh em và đoàn chiên của anh em đang sống thế nào’”.
Công nghị này không chỉ dành cho các Hồng y đang có quyền bầu Giáo hoàng, nhưng còn dành cho toàn thể Hồng y đoàn, bao gồm cả các vị cử tri và các vị đã quá tuổi bầu cử.
Tất cả đều phản ánh đường hướng mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV đang theo đuổi: củng cố sự hiệp nhất của Hội Thánh giữa những căng thẳng và khác biệt đang hiện hữu.