Thiên Chúa làm nên điều dư dật
làm cho mọi ân huệ tràn đầy nơi anh em,
để anh em không chỉ có đủ mọi sự
mà còn dư dật để làm mọi việc lành”
Có những cơn đói không thể đo bằng dạ dày trống rỗng. Đó là những cơn đói của những con người đã đi rất xa, đã ở lại rất lâu, và đã kiệt sức nhưng vẫn không muốn rời bỏ một Đấng đang nói với họ những lời làm tim họ bừng cháy. Đám đông trong trang Tin Mừng hôm nay (x. Mc 8,1–10) không chỉ đói bánh, mà họ còn đói ý nghĩa, đói hy vọng, đói một lời hứa rằng cuộc đời của họ không bị bỏ rơi giữa hoang địa mênh mông của phận người. Chính trong bối cảnh ấy, Tin Mừng không bắt đầu bằng một phép lạ, mà bằng một nhịp đập của Trái Tim Thiên Chúa: “Thầy chạnh lòng thương dân chúng.” (Mc 8,2) Đây không phải là một cảm xúc thoáng qua. Động từ Máccô dùng là splagchnizomai, diễn tả một sự rung chuyển từ tận sâu lòng dạ. Đức Giêsu không nhìn đám đông từ xa như một “vấn đề xã hội”, Ngài cũng không xem họ như một gánh nặng mục vụ. Nhưng Ngài để cho nỗi đói của con người chạm đến chính Ngài. Như Đức Thánh Cha Phanxicô khuyên dạy: “Hội Thánh được mời gọi luôn đi ra khỏi chính mình để đến với những vùng ngoại biên, không chỉ về mặt địa lý mà cả về mặt hiện sinh.” (Evangelii Gaudium, 20)
Cơn đói của con người luôn là nơi Thiên Chúa bắt đầu sứ vụ của Ngài. Trước lòng trắc ẩn ấy, các môn đệ phản ứng rất thật, rất người: “Ở đây, trong nơi hoang vắng này, lấy đâu ra bánh cho họ ăn no?” (Mc 8,4) . Các ông không vô cảm. Các ông chỉ… thực tế. Thực tế đến mức bị giam cầm trong giới hạn của mình. Các ông nhìn vào hoàn cảnh, nhìn vào túi tiền, nhìn vào khả năng, rồi kết luận là không thể. Đây chính là não trạng mà Đức Thánh Cha Phanxicô nhiều lần cảnh báo là “chủ nghĩa thực dụng không có đức tin”, khi con người chỉ còn tin vào những gì mình kiểm soát được.
Bao lần trong đời sống của người Kitô hữu, chúng ta cũng đứng trước những “đám đông” đang đói: đói tình thương trong gia đình rạn nứt, đói sự cảm thông nơi người trẻ lạc hướng, đói công lý nơi người nghèo bị bỏ quên. Và chúng ta tự nhủ: tôi quá nhỏ, Giáo Hội quá ít người, nguồn lực quá hạn hẹp. Nhưng Chúa Giêsu không hỏi chúng ta: “Con có đủ không?” mà Ngài chỉ hỏi: “Anh em có mấy chiếc bánh?” (Mc 8,5) Đây là câu hỏi của ơn gọi, không phải ơn gọi của những người hoàn hảo, nhưng của những con người dám trao cho Thiên Chúa những điều ít ỏi mình đang có. Tông Huấn Christifideles Laici nhấn mạnh: “Mọi Kitô hữu, do Bí tích Thánh Tẩy, đều được mời gọi trở thành nhân chứng và cộng tác viên trong sứ mạng của Hội Thánh” (CL, 23).
Ơn gọi không hệ tại ở chỗ chúng ta có bao nhiêu, mà ở chỗ chúng ta có dám trao hay không. Đó là chúng ta dám: “Thưa có bảy chiếc” (Mc 8,5). Một câu trả lời khiêm tốn đến mức gần như thất bại. Nhưng chính từ sự nghèo nàn được dâng hiến ấy, phép lạ được sinh ra. Cháu Giêsu không tự làm bánh từ hư không. Ngài chờ đợi sự cộng tác của con người. Ngài cầm lấy, dâng lời tạ ơn, bẻ ra và trao ban. Đây không chỉ là trình thuật của một phép lạ, mà là mặc khải về cách Thiên Chúa hành động trong lịch sử cứu độ. Đức thánh Cha Benedictô XVI đã viết trong Sacramentum Caritatis rằng: “Thánh Thể là nơi tình yêu của Thiên Chúa trở nên cụ thể, nơi sự trao ban hoàn toàn của Đức Kitô trở thành khuôn mẫu cho đời sống Kitô hữu” (SC, 11).
Chiếc bánh chỉ trở thành bánh tình thương khi nó được bẻ ra. Đời sống của người Kitô hữu chỉ trở nên hữu ích khi dám để mình “bị bẻ ra” vì người khác. Không có hiệp thông thật nếu không có sự bẻ ra của cái tôi. Không có sứ vụ thật nếu không chấp nhận hao mòn vì tình yêu. Kết quả thì vượt xa mọi tính toán: “Dân chúng đã ăn và được no nê” (Mc 8,8). Không phải chỉ là “đủ”, mà còn là “no nê”, sự viên mãn mà chỉ Thiên Chúa mới ban được. Và rồi bảy giỏ bánh dư thừa còn lại như một lời khẳng định mạnh mẽ rằng tình yêu của Thiên Chúa không bao giờ khép kín. Điều được trao đi trong đức tin không bao giờ cạn kiệt. Thánh Phaolô quả quyết rằng: “Thiên Chúa có thể làm cho mọi ân huệ tràn đầy nơi anh em, để anh em khôgn chỉ có đủ mọi sự mà còn dư dật để làm mọi việc lành” (2Cr 9,8) . Sự dư dật ấy không phải để cất giữ, nhưng để tiếp tục được trao ban trong sứ vụ. Chính ở đây, chuỗi ơn gọi – hiệp thông – sứ vụ được nối kết cách sống động. Ơn gọi dẫn chúng ta đến với Đức Kitô. Hiệp thông làm cho chúng ta trở nên một thân thể. Và sứ vụ thúc đẩy thân thể ấy đi ra, trở thành bánh cho đời.
Ngày hôm nay, phép lạ bánh hóa nhiều không còn diễn ra trên những sườn đồi Galilê, nhưng vẫn xảy ra mỗi ngày trong đời sống Hội Thánh khi một cộng đoàn nhỏ kiên trì yêu thương nhau; khi một Kitô hữu âm thầm sống trung thực giữa xã hội gian dối; hay khi một gia đình dám tha thứ để giữ lại sự sống. Như Đức Thánh Cha Phanxicô nói: “Một Hội Thánh không biết bẻ ra và trao ban thì sẽ trở thành một Hội Thánh bệnh hoạn, khép kín nơi chính mình” (Homilia, Lễ Mình Máu Thánh Chúa).
Đức Giêsu kết thúc phép lạ ấy bằng cách giải tán đám đông và lên thuyền đi nơi khác. Nhưng Ngài để lại một bài học không bao giờ cũ, đó là Thiên Chúa vẫn tiếp tục làm nên những điều dư dật, khi chúng ta dám đặt sự nghèo nàn của mình trong tay của Ngài. Và mỗi người chúng ta, khi gắn bó với Bánh Trường Sinh là chính Đức Kitô (x. Ga 6,35) , chúng ta được mời gọi trở thành một chiếc bánh nhỏ “bị bẻ ra”, được trao đi để thế giới hôm nay, giữa bao hoang vắng, vẫn còn được no nê niềm hy vọng.