Một trong những đối thủ lớn nhất của ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo đã ra đời từ chính những bất đồng về tương lai của AI. Năm 2020, một nhóm nhân viên của OpenAI quyết định rời công ty vì cho rằng lợi nhuận đang được đặt lên trên các vấn đề an toàn. Sau đó, họ thành lập Anthropic và xây dựng một “Hiến pháp AI” (AI Constitution) nhằm định hướng cách thức trí tuệ nhân tạo nên hành xử.
Trong phần lời cảm ơn của văn kiện này có tên Đức ông Paul Tighe, Thư ký Bộ Văn hóa và Giáo dục của Tòa Thánh. Vậy vì sao một linh mục Công giáo lại tham gia cố vấn cho một trong những công ty AI hàng đầu thế giới?
Đức ông Paul Tighe, Thư ký Bộ Văn hóa và Giáo dục, cho biết: “Christopher Olah, một trong những người sáng lập Anthropic, rất mong muốn được trao đổi với một người đến từ thế giới Công giáo về công việc mà họ đang thực hiện và hiểu rõ hơn những gì họ đang phát triển. Ông cũng muốn nhận được những góp ý từ góc nhìn của Giáo hội Công giáo. Vì thế, chúng tôi đã có một cuộc gặp gỡ thân mật. Điều gây ấn tượng mạnh với tôi chính là thái độ của ông ấy. Tôi cảm nhận được sự chân thành tuyệt đối trong mong muốn rằng bất cứ điều gì Claude làm cũng phải thực sự phục vụ con người và không gây ra tổn hại hay nguy hiểm. Đó là điều mà ông rất lo ngại”.
Christopher Olah đặc biệt quan tâm đến ý kiến của một chuyên gia về Thần học luân lý và Đạo đức học.
Đức ông Paul Tighe nói rằng: “Bản thân họ cũng đi đến nhận định rằng chỉ đơn giản áp đặt các quy tắc cho Claude là chưa đủ. Thực tế, những người quản lý Claude chủ yếu dựa trên cách tiếp cận đạo đức theo chủ nghĩa vị lợi, chịu ảnh hưởng từ phong trào ‘lòng vị tha hiệu quả’ (effective altruism), rồi đặt ra các quy tắc để bảo đảm Claude luôn đưa ra lựa chọn đúng trong mọi tình huống”.
Anthropic mong muốn huấn luyện Claude dựa trên những mẫu mực tốt đẹp nhất của hành vi con người. Tuy nhiên, theo Đức ông Paul Tighe, thiện chí thôi vẫn chưa đủ để bảo đảm một nền tảng đạo đức vững chắc.
Ngài nói: “Họ cần biết lắng nghe nhiều tiếng nói và nhiều góc nhìn khác nhau, để sự hiểu biết của họ về điều thiện hảo dành cho con người được phong phú hơn, toàn diện hơn và trưởng thành hơn”.
Anthropic cũng là công ty trí tuệ nhân tạo duy nhất tham dự buổi giới thiệu văn kiện Magnifica Humanitas của Đức Giáo hoàng Lêô XIV.
Christopher Olah, Giám đốc Anthropic, nói rằng: “Dù mỗi người trong chúng ta có chân thành mong muốn làm điều đúng đắn đến đâu, và tôi tin rằng nhiều người thực sự có thiện chí, thì chúng ta vẫn luôn chịu ảnh hưởng bởi những động lực và áp lực xung quanh mình. Chính vì thế, nếu muốn công nghệ này thực sự phục vụ con người, điều vô cùng quan trọng là phải có những người đứng bên ngoài các áp lực ấy: những người thật sự quan tâm đến lợi ích chung, luôn theo dõi sát sao sự phát triển của công nghệ, sẵn sàng nói lên những điều khó nghe, kiên quyết bảo vệ sự an toàn và trở thành những người phản biện chân thành, có trách nhiệm và đầy suy tư”.
Đức ông Paul Tighe cho biết thêm:
“Đó cũng chính là lý do vì sao Giáo hội cần đối thoại với những người đang phát triển công nghệ. Giáo hội có thể đồng hành với họ, nâng đỡ họ về mặt luân lý và khích lệ khát vọng làm điều thiện mà họ đang theo đuổi”.
Claude vận hành bằng các thuật toán, nhưng những nguyên tắc định hướng quá trình phát triển của nó phản ánh một mối quan tâm mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhiều lần nhấn mạnh: công nghệ phải phục vụ con người, chứ con người không được trở thành công cụ phục vụ công nghệ.