"Ơi những cô con gái đang ngày đêm mở đường. Hỏi em bao nhiêu tuổi mà sức em phi thường."
Những ca từ ý nhạc đầy thân thương trong bài hát “Cô gái mở đường” của nhạc sĩ Xuân Dao dường như khá quen thuộc với con người Việt Nam. Bài hát nói lên lời thán phục, ca ngợi vẻ đẹp của những người con gái thời chiến, họ đã hy sinh cả tuổi xuân của mình để cống hiến cho đất nước trong công việc mở đường cho các chiến sĩ hành quân.
Nghe lại bài hát, tôi liên tưởng đến hình ảnh của các vị tiền bối dòng Đa Minh Lạng Sơn, cũng là những người con gái đơn sơ, chất phác, những người đã dám đi bước trước mở đường. Mở đường không chỉ giới hạn ở mặt không gian, nhưng các vị tiền bối đã khai mở cho thế hệ sau đi vào một điểm cầu của đức tin, các chị đã giới thiệu Chúa cho mọi người, cả trong thời kỳ chiến tranh, cấm đạo gay gắt. Từ miền xuôi thẳng cánh cò bay, các chị đã ngược lên miền rừng núi hoang sơ, tiếng chim kêu cũng hãi, tiếng cá vùng vẫy cũng kinh, rừng thiêng nước độc và ngôn ngữ khác biệt. Nhưng không vì thế mà các chị bỏ cuộc, càng khó khăn bao nhiêu, tinh thần truyền giáo của các chị càng được nâng cao và hăng hái lên đường. Chỉ với tình yêu và vì tình yêu, các chị đã trăn trở khôn nguôi cho đến khi được góp công của mình vào công cuộc mở đường cho Nước Chúa trị đến. Và các chị đã bắt đầu từ đây, vùng đất Cao Bằng - Lạng Sơn.
Lạng Sơn ai đến mà xem
Dọc ngang thung lũng lại thêm súng trường
Ra đi lữ khách mở đường
Truyền rao Nước Chúa xem thường gian lao.
Với sự khai sáng và hướng dẫn của các Cha Đa Minh – Lyon, các nhà phước đầu tiên đã được thành lập. Tại đây, các chị lại trợ giúp các Cha trong việc truyền giáo, chủ yếu cho các làng dân tộc, một vùng đất nghèo khổ, đa âm tạp chủng. Vốn giáo lý không sâu, các chị đã hòa mình vào nhịp sống đó bằng nhiều phương thế, một công cuộc mở đường thay vì cuốc xẻng, vũ khí, được đốt nóng và thúc đẩy, các chị mang trong mình một vũ khí đắc lực nhất đó là lòng quả cảm, nhiệt huyết, tình yêu. Tin chắc rằng đó là Đặc Sủng Giảng thuyết rất cao quý mà Chúa đã ban cách đặc biệt cho các chị. Thật vậy, khi yêu, người ta sẽ biết nói gì và nói rất nhiều, phải không các chị?
Đời con gái như khúc sông hương
Dệt nên bằng chuỗi những tầm thường
Vâng, các chị đã dệt nên đời mình bằng một chuỗi những công việc xem ra bình thường nhưng với mục đích phi thường. Tuy khả năng có giới hạn, các chị đã khéo len lỏi vào cuộc sống của người dân cách trực tiếp hay gián tiếp, tranh thủ mọi cơ hội để có thể cứu lấy một linh hồn về cho Chúa. Để được như vậy, các chị có khi thì “hóa thân” thành một cô tấm hiền lành, luôn tươi cười ai nhìn cũng quý mến. Khi cần lại hóa thành một y sĩ rất tận tâm đến nỗi người dân hồ hởi ca tụng rằng: “Các bà mụ chữa bệnh mát tay lắm!”. Rồi lại là một bác nông dân rất thành thạo trong việc trồng trọt, chăn nuôi hay như một cô giáo yêu nghề, yêu “học sinh”. Những công việc đó như một phương thế để các chị có thể cảm thông và sẻ chia, đi sâu vào cuộc sống của họ hơn.
Lòng kề lòng con vui vầy bên Chúa
Dâng lên người những bó lúa trên vai
Dù bận rộn là thế, nhưng các chị luôn dành những giờ phút bên nhau để cầu nguyện, những giờ bên Chúa để tiếp thêm năng lượng, lòng nhiệt thành và yêu mến Chúa - yêu tha nhân, nhất là những con người xa lạc chưa biết Chúa.
Cuộc đời hy sinh của những cô gái trẻ đã quảng đại từ bỏ mọi sự để đi theo lý tưởng sống của mình, làm tôi liên tưởng đến hình ảnh của những chiếc lá. Lá là một biểu tượng cho sự sống, tuy đơn sơ nhỏ bé dường như chẳng có ích lợi gì nhiều cho cuộc sống? Thế nhưng, khi suy nghĩ mới thấy rằng, ẩn sâu trong nó có một sức sống tiềm tàng không mấy ai có thể nhận ra, có mấy ai để ý và nhận ra công dụng kỳ diệu của nó? Lá cung hiến cho con người tất cả khả năng của mình và sẵn sàng để con Người sử dụng. Lá tranh để lợp nhà, lá chuối, lá dong để gói bánh, khi lá trên cây, lá làm nên một khoảng râm mát che chở cho con người khỏi cái nắng cháy da. Chuyện có vẻ bình thường nhưng nếu niệm suy về hình ảnh ấy, sẽ thấy rằng dù các chị có yếu đuối về thế lực, có hạn hẹp về kiến thức, có nghèo nàn về tài chánh thì chính cuộc sống với lòng thiện chí và dám hy sinh của các chị cũng đã góp công rất lớn cho cánh đồng truyền giáo của Giáo Hội.
Lá còn dùng để chữa bệnh, các chị như những chiếc lá mang trong mình bản chất “thần dược”. Các chị không chỉ mang thuốc chữa lành những vết thương thể xác cho dân làng, nhưng sự hiện diện của các chị cũng mang lại phương thuốc chữa bệnh tinh thần và đức tin cho họ. Chính các chị mang trong mình sự bình an của Chúa, lòng yêu thương nhân hậu, đã không quản ngại cúi xuống băng bó vết thương lòng cho những con người nghèo khổ, bất hạnh.
Lá rụng cũng có công dụng của nó, nó đã trở nên chất sinh học mang lại dinh dưỡng cho cây, hình ảnh đó làm thế hệ trẻ của Dòng bây giờ thấy nghẹn ngào trước cái chết của chị Nghĩa, chị Cậy. Để giữ vững đức tin, các chị đã bị quân lính sát hại trên đường đi sứ vụ, ném xác xuống lòng vực thẳm. Chị Trần Thị Ơn khi bị bắt bớ, vẫn cầm cự giữ chắc chuỗi Tràng Hạt trên tay, đến nỗi vì thế mà bị ném xuống vực sâu... Những chiếc lá ấy đã được Thiên Chúa gom lại, đốt lên làm thành ngọn lửa soi sáng, sưởi ấm những tâm hồn thiếu vắng hạt mầm đức tin.
Những thiếu nữ e lệ thích nhặt những chiếc lá ép trong vở mình, và khi đó, lá trở thành người bạn thầm lặng đánh dấu những kỉ niệm thời áo trắng đến trường - một thời khó quên.
Tin rằng, các chị - những chiếc lá được sự ưu ái của Thiên Chúa, sẽ được ép trong cuốn sách Trời bởi những công phúc các chị đã lập được hầu làm sáng danh Chúa nơi trần gian.
Tiếp bước các chị - những người mở đường, chúng em – lớp trẻ Đa Minh Gò Vấp cũng đang không ngừng trang bị cho mình những loại “vũ khí sắc bén” của Lời Chúa, của đời sống cầu nguyện liên lỉ, nhất là những hy sinh âm thầm, nhỏ bé trong đời sống thường nhật để cũng đi trên con đường mà các chị đã mở.
Nhờ ơn Chúa, Đa Minh Gò Vấp hôm nay quyết tâm làm sống lại tinh thần truyền giáo mà các chị đã sống. Từ những con đường đất đá gồ ghề nhưng với sức trẻ, lòng nhiệt huyết sẽ trở thành những đại lộ của tình yêu và chúng em sẽ hân hoan bước đi trong lời ca:
“Ơi những cô em gái lên Lạng Sơn mở đường
Đường Giêsu - Chân Lý, không màng chi tuổi đời.”