--- Đưa con người vào Nước Thiên Chúa ---
trở nên hoàn hảo ngay lập tức,
nhưng làm cho họ trở nên chân thật
Có những khoảnh khắc trong đời sống thiêng liêng, con người chợt nhận ra rằng khoảng cách lớn nhất giữa mình và Thiên Chúa không nằm ở những lỗi lầm đã phạm, nhưng ở thái độ của trái tim trước lời mời gọi của Ngài. Không phải tội lỗi tự nó đóng cửa Nước Trời, mà chính là sự khước từ hoán cải, sự trì hoãn thay đổi, hay sự tự mãn khiến con người không còn thấy cần phải trở về. Trang Tin Mừng hôm nay (x. Mt 21,28–32) mở ra cho chúng ta một con đường rất quen thuộc, nhưng cũng rất khó bước, đó chính là con đường của sự hoán cải, con đường duy nhất dẫn con người vào Nước Thiên Chúa.
Chúa Giêsu kể một dụ ngôn rất đơn sơ: một người cha có hai con trai. Cả hai đều được mời gọi đi làm vườn nho. Người con thứ nhất nói “không”, nhưng sau đó hối hận và đi. Người con thứ hai nói “có”, nhưng rồi lại không đi. Không có chi tiết phức tạp, cũng không có cao trào kịch tính, nhưng chỉ có một câu hỏi rất thẳng: “Ai đã thi hành ý muốn của người cha?” Câu trả lời hiển nhiên. Nhưng chính nơi sự hiển nhiên ấy, Chúa Giêsu chạm đến một sự thật sâu xa của đời sống thiêng liêng: điều Thiên Chúa tìm kiếm không phải là lời hứa đẹp, mà là một trái tim biết quay trở lại và làm theo ý Ngài.
Người con thứ nhất đại diện cho những con người mang trên mình dấu vết của tội lỗi, những kẻ từng từ chối Thiên Chúa, từng nói “không” bằng hành động, bằng lối sống, bằng những lựa chọn sai lạc. Nhưng điều làm nên sự khác biệt nơi họ không phải là quá khứ, mà là khoảnh khắc hối hận. Hối hận ở đây không chỉ là cảm xúc buồn vì lỗi lầm, mà còn là một sự đổi hướng của đời sống. Người con ấy quay đầu, bước đi, và cuối cùng đã có mặt trong vườn nho. Đó chính là hình ảnh của những người thu thuế và các cô gái điếm mà Chúa Giêsu nhắc đến, là những con người bị xã hội loại trừ, bị tôn giáo gạt ra bên lề, nhưng lại có một trái tim đủ mềm để đón nhận lời mời gọi hoán cải. Trái lại, người con thứ hai đại diện cho một dạng nguy hiểm khác, âm thầm nhưng khốc liệt hơn, nguy cơ của những người nói đúng nhưng không sống đúng. Lời “thưa ngài, con đây” nghe rất đạo đức, rất lễ phép, rất tròn trịa. Nhưng lời ấy không được nâng đỡ bằng hành động. Và chính khoảng cách giữa lời nói và đời sống đã làm cho người con này đứng ngoài vườn nho. Chúa Giêsu không lên án lời thưa “con đây”, nhưng Ngài vạch trần sự rỗng tuếch của một đức tin chỉ dừng lại ở miệng lưỡi.
Sự hoán cải mà Tin Mừng mời gọi không phải là một nghi thức bề ngoài, cũng không phải là một nhãn mác đạo đức, mà là một chuyển động nội tâm dẫn đến hành động cụ thể. Thánh Gioan Tẩy Giả đã đến “chỉ đường công chính”, nghĩa là ông không chỉ nói về hoán cải, mà sống hoán cải, rao giảng hoán cải, và mời gọi con người bước vào một lối sống mới. Những người thu thuế và tội lỗi đã tin ông, không phải vì họ tốt hơn, mà vì họ biết mình cần được cứu. Còn các thượng tế và các kỳ mục thì không tin, không phải vì họ thiếu hiểu biết, mà vì họ không muốn thay đổi. Đó chính là nghịch lý lớn của Tin Mừng: những người tưởng như ở xa lại bước vào trước, còn những người tưởng như ở gần lại đứng ngoài. Không phải vì Thiên Chúa thiên vị, mà vì Nước Trời chỉ mở ra cho những ai dám hoán cải. Đức tin không đo được bằng địa vị, bằng vai trò tôn giáo, hay bằng những lời tuyên xưng đẹp đẽ, mà được đo bằng khả năng để cho Lời Chúa làm mình đau, chạm, và biến đổi.
Trong đời sống hôm nay, chúng ta rất dễ rơi vào vị trí của người con thứ hai. Chúng ta quen nói “con tin”, “con theo Chúa”, hay “con sẵn sàng”, nhưng lại trì hoãn việc đi vào vườn nho bằng những hành động rất cụ thể: tha thứ một người khó chịu, sửa một thói quen xấu, trung tín với một bổn phận âm thầm, hay dám từ bỏ một lối sống không phù hợp với Tin Mừng. Chúng ta rất dễ tự an ủi mình bằng những lời hứa tương lai, trong khi Thiên Chúa luôn mời gọi chúng ta ngay trong hôm nay: “Hôm nay con hãy đi làm vườn nho”.
Sự hoán cải đích thật không làm cho con người trở nên hoàn hảo ngay lập tức, nhưng làm cho họ trở nên chân thật. Người con thứ nhất không giấu việc mình đã nói “không”, nhưng chính sự thật ấy lại trở thành điểm khởi đầu cho sự trở về. Thiên Chúa không sợ quá khứ của chúng ta, điều Ngài chờ đợi là bước chân hiện tại. Thánh Augustine đã nói một câu rất sâu sắc rằng: “Thiên Chúa đã dựng nên con không cần con, nhưng Ngài không cứu con nếu không có con”. Con đường vào Nước Thiên Chúa luôn đi qua sự tự do của con người, qua quyết định quay đầu, hay qua một hành động nhỏ nhưng thật.
Chúa Giêsu kết thúc dụ ngôn bằng một lời rất mạnh: “Những người thu thuế và những cô gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông”. Đây không phải là một lời sỉ nhục, mà là một lời cảnh tỉnh. Thiên Chúa không loại trừ ai, nhưng Nước Trời không dành cho những trái tim đóng kín. Ai tự cho mình đã ở trong mà không cần hoán cải, người ấy lại đang ở ngoài. Còn ai biết mình lạc đường và dám quay trở về, thì người ấy đang bước rất gần đến cửa Nước Trời. Con đường của sự hoán cải, vì thế, không phải là con đường dành riêng cho “những người tội lỗi”, mà là con đường thường xuyên của mọi Kitô hữu. Mỗi ngày, Thiên Chúa vẫn nói với chúng ta: “Hôm nay con hãy đi làm vườn nho”. Và mỗi ngày, chúng ta được mời gọi chọn lại câu trả lời của mình không chỉ bằng lời nói, mà còn bằng cả cuộc sống của mỗi người chúng ta.
Ước gì trang Tin Mừng hôm nay giúp chúng ta can đảm nhìn lại chính mình, để dám nhận ra những lần mình đã nói “con đây” mà chưa đi, và những lần mình đã lỡ nói “không” nhưng vẫn còn cơ hội quay trở lại. Bởi vì điều làm nên niềm hy vọng lớn nhất của Tin Mừng không phải là con người không bao giờ sa ngã, mà là luôn có một con đường để trở về. Và chính trên con đường hoán cải ấy, từng bước chân nhỏ bé của chúng ta đang được dẫn vào Nước Thiên Chúa , nơi dành cho những ai dám thay đổi, dám tin, và dám bước đi.