Thiên Chúa luôn ưu ái tỏ mình cho những tâm hồn khiêm tốn
con người càng nhìn thấy nhiều điều kỳ diệu
Giữa một thế giới luôn đề cao tri thức, thành công, quyền lực và khả năng khẳng định bản thân, lời cầu nguyện của Đức Giêsu trong trang Tin Mừng hôm nay vang lên như một nghịch lý đầy ánh sáng: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn” (Mt 11,25). Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của sự hiểu biết hay trí tuệ con người. Chính Ngài là Ngôi Lời, là nguồn mạch của mọi chân lý và khôn ngoan. Nhưng Ngài muốn chỉ ra rằng có những thực tại sâu xa của Thiên Chúa mà lý trí con người không thể chạm tới nếu thiếu một tâm hồn khiêm nhường. Mầu nhiệm Nước Trời không phải là một bài toán để giải, nhưng là một hồng ân để đón nhận; không phải là đỉnh cao của tri thức, nhưng là hoa trái của một trái tim biết mở ra trước Thiên Chúa.
Khi nhìn lại toàn bộ lịch sử cứu độ, chúng ta nhận ra một quy luật kỳ diệu: Thiên Chúa thường chọn những con người nhỏ bé để thực hiện những công trình lớn lao. Ngài chọn Abraham, một cụ già không con nối dõi, để trở thành cha của muôn dân. Ngài chọn Môsê, một người từng bỏ trốn vào sa mạc, để giải phóng dân Israel khỏi ách nô lệ. Người chọn Đavít, một cậu bé chăn chiên ít được chú ý nhất trong gia đình, để trở thành vị vua vĩ đại của dân Chúa. Và trên hết, Thiên Chúa đã chọn Đức Maria, một thiếu nữ làng quê Nazarét đơn sơ, để trở thành Mẹ của Đấng Cứu Thế. Thiên Chúa không nhìn vào vẻ bề ngoài hay những thành tựu của con người. Điều Ngài tìm kiếm là một trái tim biết lắng nghe và sẵn sàng thưa lời “xin vâng”.
Có lẽ không ai diễn tả vẻ đẹp của sự khiêm nhường sâu sắc bằng Đức Maria. Trong bài ca Magnificat, Mẹ đã hát lên: “Phận nữ tỳ hèn mọn, Người đoái thương nhìn tới” (Lc 1,48). Mẹ không tự hào về những gì mình có, nhưng nhận ra tất cả đều là ân sủng. Chính vì biết mình bé nhỏ nên Mẹ có thể đón nhận điều vĩ đại nhất là chính Thiên Chúa trong lòng mình. Điều đáng suy nghĩ là Thiên Chúa không tìm một cung điện nguy nga để Ngôi Lời nhập thể, nhưng tìm một tâm hồn khiêm nhường. Từ đó, chúng ta hiểu rằng Thiên Chúa không bị hấp dẫn bởi sự cao lớn của con người, nhưng bởi sự trống rỗng của một trái tim biết dành chỗ cho Ngài.
Thánh Augustinô từng nói: “Nếu bạn hỏi nền móng của đời sống Kitô hữu là gì, tôi sẽ trả lời: khiêm nhường. Nếu bạn hỏi lần thứ hai, tôi vẫn trả lời: khiêm nhường. Nếu bạn hỏi lần thứ ba, tôi vẫn trả lời như thế”. Quả thật, khiêm nhường là nền tảng của mọi nhân đức. Một người không khiêm nhường rất khó cầu nguyện thật lòng, bởi họ luôn nghĩ mình đủ mạnh. Một người không khiêm nhường rất khó tha thứ, bởi họ luôn muốn bảo vệ cái tôi của mình. Một người không khiêm nhường cũng khó đón nhận sự thật, bởi họ tin rằng mình đã biết đủ rồi. Sự kiêu ngạo khép lại cánh cửa tâm hồn, trong khi khiêm nhường mở ra không gian cho Thiên Chúa hoạt động.
Trong thực tế, sự kiêu ngạo không phải lúc nào cũng biểu hiện qua thái độ tự cao hay coi thường người khác. Đôi khi nó xuất hiện dưới những hình thức rất tinh vi. Đó là khi chúng ta chỉ tin vào khả năng của mình mà quên cầu nguyện. Đó là khi chúng ta cho rằng mình luôn đúng và không cần lắng nghe ai. Đó là khi chúng ta muốn được công nhận, muốn được khen ngợi và thất vọng khi không được chú ý. Đó là khi chúng ta âm thầm đặt bản thân làm trung tâm thay vì đặt Thiên Chúa vào vị trí trung tâm của đời mình. Chính những điều ấy khiến tâm hồn dần khép lại trước tiếng nói của Chúa.
Ngược lại, người khiêm nhường không phải là người tự ti hay phủ nhận giá trị của mình. Khiêm nhường là nhìn nhận đúng sự thật về bản thân: nhận ra những khả năng Chúa ban nhưng cũng ý thức những giới hạn của mình. Người khiêm nhường biết rằng mọi điều tốt đẹp mình có đều là quà tặng. Họ không tìm cách thu hút ánh nhìn về mình, nhưng hướng mọi vinh quang về Thiên Chúa. Họ không sống trong mặc cảm thấp kém, nhưng sống trong tâm tình biết ơn. Chính vì thế, sự khiêm nhường không làm con người nhỏ lại, nhưng làm cho con người trở nên lớn lao hơn trong mắt Thiên Chúa.
Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu là một minh chứng tuyệt vời cho chân lý này. Mặc dù không thực hiện những công việc lớn lao hay những chuyến truyền giáo nổi tiếng, nhưng chị đã khám phá ra “con đường thơ ấu thiêng liêng”, con đường của sự bé nhỏ và tín thác. Chị nói: “Điều làm đẹp lòng Chúa là thấy tôi yêu mến sự bé nhỏ của mình”. Chính thái độ đơn sơ ấy đã giúp chị trở thành một trong những vị thánh có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong Hội Thánh. Qua cuộc đời của chị thánh, chúng ta hiểu rằng Thiên Chúa không đòi chúng ta phải trở nên phi thường, nhưng mời gọi chúng ta sống những điều bình thường với một tình yêu phi thường.
Trong Tin Mừng, những người đầu tiên nhận ra Đức Giêsu thường không phải là các kinh sư hay những người tự hào về sự hiểu biết của mình. Đó là các mục đồng nghèo khó nơi cánh đồng Bêlem. Đó là cụ già Simêon đang âm thầm chờ đợi Đấng Cứu Thế. Đó là những ngư phủ đơn sơ bên bờ hồ Galilê. Đó là những người thu thuế, tội nhân và những tâm hồn biết mình cần đến lòng thương xót của Thiên Chúa. Họ nhận ra Chúa vì trái tim họ còn đủ khiêm tốn để đón nhận Ngài.
Ngày nay, Thiên Chúa vẫn tiếp tục tỏ mình cho những tâm hồn bé nhỏ. Ngài hiện diện trong những trang Kinh Thánh được đọc với lòng khao khát. Ngài hiện diện trong những giờ cầu nguyện âm thầm. Ngài hiện diện nơi những người nghèo khổ, đau yếu và bị bỏ rơi. Ngài hiện diện trong những biến cố đời thường mà người kiêu căng có thể bỏ qua, nhưng người khiêm nhường lại nhận ra như dấu chỉ của tình yêu Thiên Chúa. Càng khiêm tốn, con người càng nhìn thấy nhiều điều kỳ diệu. Càng ý thức sự nhỏ bé của mình, con người càng nhận ra sự vĩ đại của Thiên Chúa.
Con đường của sự khiêm nhường không phải là con đường hạ thấp giá trị bản thân, nhưng là con đường đặt Thiên Chúa vào vị trí trung tâm. Đó là con đường của Đức Maria, của các thánh và của chính Đức Giêsu, Đấng đã “tự hạ mình, vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết” (x. Pl 2,8). Đó cũng là con đường dẫn đến niềm vui sâu xa nhất, bởi người khiêm nhường không phải mang gánh nặng của việc chứng tỏ mình, nhưng được tự do sống trong tình yêu và ân sủng của Thiên Chúa.
Ước gì mỗi ngày chúng ta biết cầu xin Chúa ban cho mình một trái tim bé nhỏ. Một trái tim biết lắng nghe hơn là tranh luận. Một trái tim biết cảm tạ hơn là đòi hỏi. Một trái tim biết tín thác hơn là cậy dựa vào sức riêng. Và một trái tim đủ khiêm nhường để nhận ra rằng mọi điều tốt đẹp trong cuộc đời đều bắt nguồn từ Thiên Chúa. Khi đó, chúng ta sẽ khám phá rằng chính trên con đường của sự khiêm nhường, Thiên Chúa đang chờ đợi để tỏ mình, yêu thương và dẫn đưa chúng ta bước vào mầu nhiệm vô biên của Nước Trời.
Giọng đọc: Phan Anh