Khi niềm vui không thể giữ lại cho riêng mình
nhưng là một phần của kế hoạch yêu thương
Có những con đường trong đời không bắt đầu bằng hy vọng, nhưng bằng một nỗi buồn rất thật. Con đường Emmau là một con đường như thế. Đó không phải là hành trình của những người chiến thắng, nhưng của những người đang rời bỏ. Rời bỏ một Giêrusalem đầy ký ức, rời bỏ một niềm tin vừa sụp đổ, và rời bỏ một ước mơ đã từng rất đẹp.
Hai môn đệ bước đi trong im lặng đứt quãng, xen lẫn những lời kể lại. Họ nói về những gì đã xảy ra, nhưng thực ra, họ đang cố hiểu điều mà họ không thể hiểu. “Chúng tôi đã hy vọng…” (x. Lc 24,21). Câu nói ấy không chỉ là một lời kể, nhưng là một lời than. Hy vọng đã từng có, nhưng giờ đây chỉ còn lại như một vết tích.
Có lẽ mỗi người chúng ta cũng đã từng bước đi trên một “con đường Emmau” của riêng mình. Khi một điều gì đó sụp đổ, khi một người nào đó rời xa, hay khi một lời cầu nguyện dường như không được đáp lại. Và trong những khoảnh khắc ấy, lòng chúng ta cũng nặng trĩu như hai môn đệ ngày xưa: vẫn bước đi, nhưng không còn biết mình đang đi về đâu.
Điều lạ lùng là chính trong lúc họ rời xa, thì Đấng họ tưởng đã mất lại tiến đến gần. Đức Giêsu không đứng ở cuối con đường để đợi họ quay lại, nhưng bước vào chính hành trình mà họ đang đi. Ngài không ngăn họ lại, không trách móc, cũng không vội vã sửa sai. Ngài chỉ lặng lẽ đi bên cạnh, lắng nghe câu chuyện của họ, như thể Ngài chưa biết gì.
Thiên Chúa thường đến với con người theo cách như thế. Không áp đặt, không làm choáng ngợp, nhưng âm thầm hiện diện. Ngài bước vào những câu chuyện dang dở của chúng ta, Ngài đi vào những nỗi buồn mà chúng ta chưa thể gọi tên được. Và đôi khi, chúng ta không nhận ra Ngài, không phải vì Ngài vắng mặt, nhưng vì lòng chúng ta còn bị che phủ bởi những thất vọng.
Hai môn đệ đã kể hết nỗi lòng của mình. Họ nói về Đức Giêsu, nhưng không còn nhận ra Đức Giêsu. Họ biết rất nhiều về Ngài, nhưng lại không nhận ra Ngài đang ở ngay bên cạnh. Đó cũng là nghịch lý của đời sống đức tin. Có thể chúng ta nói về Chúa rất nhiều, nhưng lại không nhận ra Ngài trong chính cuộc đời của mình. Và rồi, Đức Giêsu bắt đầu giải thích. Không phải bằng một phép lạ, nhưng bằng Lời. Ngài dẫn họ đi lại từ đầu, qua Kinh Thánh, qua những lời ngôn sứ, qua toàn bộ hành trình cứu độ (x. Lc 24, 25-27) . Ngài giúp họ nhìn lại biến cố Thập Giá không phải là một sự thất bại, nhưng là một phần của kế hoạch yêu thương.
Điều làm thay đổi không phải là hoàn cảnh, nhưng là cách nhìn. Cùng một biến cố, nhưng khi được soi sáng, nó không còn là dấu chấm hết, mà trở thành một khởi đầu. Và chính lúc ấy, trong sâu thẳm, điều gì đó bắt đầu chuyển động: “Lòng chúng ta đã chẳng bừng cháy lên sao?” (Lc 24,32). Hy vọng không trở lại bằng một tiếng nổ lớn, nhưng bằng một ngọn lửa âm ỉ trong tim. Không phải ngay lập tức, nhưng dần dần. Cũng không phải bằng việc xóa bỏ nỗi buồn, nhưng bằng việc thắp sáng nỗi buồn từ bên trong.
Khi gần tới làng, Đức Giêsu làm như còn đi xa hơn (x. Lc 24,28) . Không phải vì Ngài muốn rời đi, nhưng vì Ngài chờ một lời mời. Thiên Chúa không ép buộc hiện diện. Ngài chờ con người mở lòng. “Xin ở lại với chúng tôi…” (x. Lc 24,29) . Lời mời ấy phát xuất từ một con tim vừa được đánh động. Họ chưa nhận ra Ngài, nhưng họ cảm thấy cần Ngài. Và đôi khi, đó là khởi đầu của mọi cuộc gặp gỡ: không phải là hiểu, nhưng là khao khát.
Rồi bữa ăn diễn ra. Một cử chỉ quen thuộc: cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, bẻ ra và trao (x. Lc 24,30). Không có gì mới, nhưng trong chính điều quen thuộc ấy, mắt họ liền mở ra. Họ nhận ra Ngài (x. Lc 24,31) . Thiên Chúa không chỉ tỏ mình trong những điều phi thường, nhưng còn tỏ mình ra trong những điều rất bình thường. Một bữa ăn. Một cử chỉ. Hay một khoảnh khắc rất đời thường. Và chính ở đó, điều lớn lao nhất xảy ra là họ nhận ra Đấng mà họ đã tưởng là mất. Nhưng ngay khi nhận ra, Ngài lại biến mất (x. Lc 24,31) . Bởi vì giờ đây, điều quan trọng không còn là sự hiện diện bên ngoài, nhưng là ngọn lửa bên trong. Họ không cần thấy nữa, vì họ đã tin. Họ cũng không cần giữ lại, vì họ đã nhận được. Và lập tức, họ đứng dậy. Con đường cũ vẫn ở đó, nhưng họ không còn là những con người cũ. Họ quay trở lại Giêrusalem, nơi họ đã từng muốn rời bỏ. Nhưng lần này, họ không mang theo thất vọng, mà mang theo một niềm vui không thể giữ lại. Như vậy, hành trình Emmau kết thúc không phải ở chỗ nhận ra, nhưng ở chỗ lên đường. Bởi vì khi thật sự gặp Chúa, người ta không thể ở yên.
Có lẽ, điều chúng ta cần hôm nay không phải là tránh những “con đường Emmau”, nhưng là nhận ra rằng chính trên những con đường ấy, Thiên Chúa đang bước đi cùng với chúng ta. Khi chúng ta thất vọng, Ngài không rời xa. Khi chúng ta không hiểu, Ngài không bỏ mặc. Khi chúng ta quay lưng, Ngài vẫn tiến lại gần. Và nếu chúng ta dám dừng lại một chút, dám lắng nghe, dám mời Ngài “ở lại”, thì có thể, ngay trong những điều rất bình thường của cuộc sống: một bữa cơm, một cuộc gặp gỡ, hay một khoảnh khắc thinh lặng, chúng ta sẽ nhận ra rằng Ngài chưa bao giờ rời đi. Và rồi, một ngày nào đó, khi nhìn lại hành trình của mình, chúng ta sẽ nhận ra chính những con đường tưởng như dẫn chúng ta xa Chúa nhất, lại là những con đường đưa chúng ta trở về gần Ngài hơn bao giờ hết. Bởi vì trên con đường Emmau, thất vọng không phải là điểm kết thúc, nhưng đó chỉ là nơi bắt đầu của một ngọn lửa. Một ngọn lửa âm thầm, nhưng đủ để làm bừng cháy cả cuộc đời.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh