CÔNG NGHỊ (III): Thánh lễ Latinh? Những phê bình về Thượng Hội đồng? Sự liên tục? Vai trò của giáo dân?
Đây là những cảm nhận của các hồng y khi rời khỏi Công nghị ngoại thường đầu tiên của Đức Giáo hoàng Leo XIV… Và cùng với đó là một cuộc triệu tập mới. Các ngài sẽ lại gặp nhau trong vài tháng tới, vào ngày 27–28 tháng Sáu, và dường như Đức Giáo hoàng cũng không muốn đây là lần cuối cùng…
Hồng Y Cristóbal López Romero, Tổng Giám mục Rabat (Marốc) chia sẻ: “Rồi ngài nói rằng có lẽ mỗi năm, thay vì hai chuyến, chỉ cần một chuyến là đủ, nhưng kéo dài ba hoặc bốn ngày”.
Quả thực, vẫn còn nhiều đề tài cần được bàn thảo. Trong vòng một ngày rưỡi, các hồng y chỉ có thể phân tích hai vấn đề: tính hiệp hành và bản chất truyền giáo của Giáo Hội. Đức Giáo hoàng Leo muốn lắng nghe ý kiến của các hồng y về tất cả mọi vấn đề.
Hồng Y Fernando Filoni, Đại Thống lĩnh Dòng Hiệp sĩ Mộ Thánh, cho biết: “Điều đó có nghĩa là thực sự trở thành một Hồng y đoàn. Tôi cũng nói rằng hiệp hành hiện hữu, nghĩa là chúng ta cùng chia sẻ các vấn đề và trách nhiệm”.
Đây là những chủ đề gắn liền mật thiết với triều đại của Đức Giáo hoàng Phanxicô, và trong một số trường hợp đã gây nên những băn khoăn. Chính vì thế, các vấn đề này lại được nêu lên trong các cuộc gặp gỡ của các hồng y không hẳn như những lời phê bình, mà nhằm hiểu rõ hơn những tiến trình cần thiết.
Hồng Y Stephen Brislin, Tổng Giám mục Johannesburg (Nam Phi), nói rằng: “Tôi không nhớ là đã có bất kỳ lời phê bình nào nhắm đến Đức Giáo hoàng Phanxicô. Tôi nghĩ rằng, liên quan đến Thượng Hội đồng và tính hiệp hành, các hồng y chỉ nói rằng chúng ta cần có thêm sự làm sáng tỏ”.
Hồng Y Rueda Aparicio, Tổng Giám mục Bogotá (Colombia), cho biết thêm: “Thay vì chỉ nghĩ đến việc diễn đạt liên quan đến triều đại và huấn quyền của Đức Phanxicô, điều này còn đi xa hơn nhiều: nó bắt rễ từ Công đồng Vaticanô II”.
Trong hai chủ đề khác không được đưa ra thảo luận tại công nghị này, có một chủ đề nổi bật là phụng vụ, đặc biệt là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất về Thánh lễ Latinh truyền thống. Về việc liệu vấn đề phụng vụ có được đề cập hay không, đây là câu trả lời của các hồng y…
“Không, không phải vì chúng tôi không chọn đề tài đó…”
Một chủ đề khác được nêu lên trong buổi họp báo là vai trò của giáo dân, gắn liền mật thiết với sứ mạng loan báo Tin Mừng của họ, cũng như những rào cản đối với vai trò này, chẳng hạn như chủ nghĩa giáo sĩ trị.
Hồng Y Pablo Virgilio David, Giám mục Caloocan (Philippines), nói rằng: “Chúng ta thích nói về sự đồng trách nhiệm và sứ vụ, nhưng giáo dân sẽ rất khó thực sự tham gia vào đời sống và sứ mạng của Giáo Hội, nếu vẫn còn phổ biến một thái độ cho rằng: ‘Tôi là người kiểm soát, bởi vì chúng tôi đã chịu chức, nên chúng tôi mới là những người định hướng cho Giáo Hội’”.
Với công nghị này, Đức Giáo hoàng Leo XIV đã mở ra cánh cửa cho một cách thức điều hành mới mang dấu ấn riêng của ngài. Rõ ràng, Đức Giáo hoàng Leo muốn đặt những nền tảng cho triều đại giáo hoàng của mình, với sự trợ giúp của những người đã tín nhiệm ngài để trở thành Đấng kế vị thánh Phêrô.