Khi con người không nhận ra nguồn gốc thần linh của Đức Kitô
nhưng là hoa trái của một trái tim
biết lắng nghe và khiêm tốn
Có những con người xuất hiện giữa dòng đời mà ai cũng tưởng là quen thuộc, nhưng lại mang trong mình một mầu nhiệm vượt quá mọi hiểu biết. Họ nói những lời rất gần gũi, họ bước đi trên những con đường rất bình thường, nhưng nơi họ lại ẩn chứa một chiều sâu mà không phải ai cũng nhận ra. Trang Tin Mừng hôm nay (x. Ga 7,1.10.25–30) đưa chúng ta vào một nghịch lý như thế, đó là Chúa Giêsu hiện diện giữa dân Ngài, nhưng Ngài lại không được nhận biết.
Người ta nhìn thấy Chúa Giêsu. Họ nghe Ngài giảng dạy. Họ biết Ngài đến từ đâu: biết quê hương, biết gia đình, và thậm chí biết cả những gì Ngài đã làm. Nhưng chính trong sự “biết” ấy, họ lại không nhận ra Ngài. Họ nói với nhau: “Ông này, chúng ta biết ông xuất thân từ đâu rồi” (Ga 7,27). Một nhận định tưởng chừng như đúng đắn, nhưng lại trở thành một bức màn che khuất sự thật. Họ biết theo kiểu con người, nhưng lại không biết theo ánh sáng của Thiên Chúa.
Có một khoảng cách rất lớn giữa biết về và nhận ra. Biết về Đức Giêsu là điều không khó. Nhưng nhận ra Ngài là Đấng được Chúa Cha sai đến lại đòi hỏi một trái tim mở ra, một con mắt đức tin, và một sự khiêm tốn sâu xa. Người Do Thái trong Tin Mừng không thiếu hiểu biết, nhưng họ thiếu một điều căn bản, đó chính là sự sẵn sàng để cho Thiên Chúa làm đảo lộn những điều họ tưởng là chắc chắn.
Chúa Giêsu đã nói một lời vừa như mặc khải, vừa như một lời trách nhẹ: “Các ông biết tôi ư? Các ông biết tôi xuất thân từ đâu ư? Tôi đâu có tự mình mà đến. Đấng đã sai tôi là Đấng chân thật. Các ông, các ông không biết Người” (Ga 7,28) . Lời ấy mở ra một sự thật sâu xa, đó là không thể nhận ra Đức Kitô nếu không nhận ra Thiên Chúa là Cha của Ngài.
Nguồn gốc của Đức Giêsu không nằm ở Nazarét, nhưng ở nơi Chúa Cha. Sứ mạng của Ngài không khởi đi từ ý riêng, nhưng từ một tình yêu được sai đi. Ngài là Đấng được sai đến, mang theo trong mình chính sự hiện diện của Thiên Chúa giữa trần gian. Thế nhưng, con người lại dễ dừng lại ở bề ngoài. Họ bị giới hạn bởi những gì họ thấy, họ biết, họ quen thuộc. Và chính sự quen thuộc ấy trở thành một rào cản. Khi mọi sự dường như đã “rõ ràng”, con người không còn tìm kiếm nữa. Khi đã “biết rồi”, con người không còn mở lòng để đón nhận điều mới mẻ mà Thiên Chúa muốn mặc khải. Đó chính là bi kịch của Tin Mừng hôm nay: Đấng đến từ Thiên Chúa lại không được nhận ra bởi chính những người đang chờ đợi Thiên Chúa. Nhưng giữa sự không nhận ra ấy, Chúa Giêsu vẫn tiếp tục bước đi. Ngài không ngừng giảng dạy. Ngài cũng không rút lui trước sự nghi ngờ hay chống đối. Tin Mừng ghi lại một chi tiết rất đáng suy nghĩ: “Họ tìm cách bắt Người, nhưng chẳng có ai tra tay bắt, vì giờ của Người chưa đến” (Ga 7,30).
Có một nhịp điệu âm thầm đang vận hành phía sau mọi biến cố, đó là giờ của Thiên Chúa. Con người có thể tính toán, có thể tìm cách hành động, thậm chí tìm cách loại trừ, nhưng họ không thể vượt qua kế hoạch của Thiên Chúa. Chúa Giêsu không bị cuốn theo ý muốn của đám đông. Ngài sống và hành động theo một nhịp điệu khác, đó chính là nhịp điệu của Đấng đã sai Ngài. Điều đó cho chúng ta thấy rằng ngay cả khi không được nhận ra, ngay cả khi bị chống đối, sứ mạng của Chúa Giêsu vẫn không bị cản trở. Ánh sáng vẫn chiếu trong bóng tối, dù bóng tối không nhận ra ánh sáng.
Khi chiêm ngắm trang Tin Mừng này, chúng ta không chỉ nhìn thấy câu chuyện của những người Do Thái năm xưa, nhưng còn nhận ra chính mình trong đó. Bao lần trong đời, chúng ta cũng nghĩ rằng mình đã “biết Chúa”: Biết qua giáo lý. Biết qua Kinh Thánh. Hay biết qua những việc thực hành đạo đức. Nhưng liệu chúng ta có thực sự nhận ra Ngài đang hiện diện và hoạt động trong đời sống mình?
Có thể chúng ta cũng đang rơi vào một nghịch lý tương tự: càng quen với Chúa, chúng ta càng dễ đánh mất sự ngạc nhiên trước Ngài. Càng “biết nhiều”, chúng ta càng dễ đóng khung Thiên Chúa trong những khuôn mẫu của riêng mình. Thiên Chúa vẫn đang đến với chúng ta mỗi ngày: Qua những biến cố bất ngờ. Qua những con người bình thường. Và qua những lời mời gọi âm thầm trong lòng. Nhưng nếu chúng ta chỉ nhìn bằng con mắt quen thuộc, chúng ta sẽ không nhận ra Ngài.
Như vậy, trang Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta đi xa hơn một sự hiểu biết bề ngoài, để bước vào một tương quan sống động. Nhận ra Đức Kitô không phải là kết quả của lý trí, nhưng là hoa trái của một trái tim biết lắng nghe và khiêm tốn. Đấng được sai đến vẫn đang hiện diện giữa chúng ta. Ngài không đến trong ồn ào, không áp đặt, không chứng minh mình bằng quyền lực. Nhưng Ngài đến trong sự đơn sơ, trong lời nói, trong những dấu chỉ nhỏ bé của đời sống. Vấn đề không phải là Ngài có hiện diện hay không, nhưng là chúng ta có nhận ra Ngài hay không.
Ước gì khi đọc lại trang Tin Mừng này, chúng ta biết dừng lại trước những gì mình tưởng là đã “biết”, để mở lòng đón nhận một mặc khải mới. Ước gì chúng ta học biết nhìn bằng ánh mắt đức tin, để không dừng lại ở bề ngoài, nhưng chạm tới chiều sâu của mầu nhiệm. Và khi nhận ra Đức Kitô là Đấng được Chúa Cha sai đến, chúng ta cũng được mời gọi bước vào cùng một hành trình trở nên những người được sai đi, để mang sự hiện diện của Thiên Chúa đến cho thế gian: có thể âm thầm, có thể bị hiểu lầm, nhưng luôn ở trong sự thật và trong tình yêu của Đấng đã sai chúng ta.