Maria dạy chúng ta cầu nguyện bằng một trái tim tín thác
Đức Chúa ở cùng bà”
(Lc 1,28)
Có những lúc chúng ta cầu nguyện rất nhiều nhưng vẫn không hết lo. Chúng ta nói với Chúa đủ điều, xin Ngài mở cho mình một cánh cửa, giải quyết một khó khăn, chữa lành một vết thương, thay đổi một hoàn cảnh. Nhưng nhiều khi, sau tất cả những lời cầu xin ấy, chúng ta vẫn muốn tự mình nắm lấy tay lái cuộc đời. Chúng ta xin Chúa dẫn đường, nhưng lại muốn Ngài dẫn đúng con đường mà mình đã chọn. Chúng ta xin Chúa thực hiện ý Ngài, nhưng trong lòng vẫn âm thầm mong ý Chúa giống với ý mình. Chính ở đây, Đức Maria dạy chúng ta một cách cầu nguyện khác: không chỉ trao cho Chúa những điều mình muốn, nhưng trao cho Ngài chính cuộc đời mình.
Tin Mừng Truyền Tin bắt đầu bằng một lời chào rất đẹp: “Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng, Đức Chúa ở cùng bà” (Lc 1,28). Maria đang ở Nazarét, trong một cuộc sống rất bình thường, thì Thiên Chúa bước vào bằng một lời gọi hoàn toàn bất ngờ. Ngài không cho Mẹ biết trước toàn bộ tương lai. Ngài chỉ nói điều cần thiết cho giây phút ấy: Mẹ sẽ thụ thai và sinh một người con, Đấng sẽ là Con Thiên Chúa. Maria hỏi: “Việc ấy sẽ xảy ra thế nào?” (Lc 1,34). Câu hỏi ấy không phải là sự chống lại Thiên Chúa, nhưng là một câu hỏi của đức tin. Mẹ muốn hiểu điều mình có thể hiểu, rồi khi đứng trước điều vượt quá khả năng hiểu biết, Mẹ đã trao phần còn lại cho Thiên Chúa.
Và câu trả lời của Maria trở thành một trong những lời đẹp nhất của lịch sử cứu độ: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Người thực hiện cho tôi như lời sứ thần nói” (Lc 1,38). Mẹ không biết ngày mai sẽ thế nào. Mẹ không biết lời “xin vâng” ấy sẽ đưa mình đến đâu. Mẹ chưa biết con đường phía trước sẽ có Bêlem, những năm tháng âm thầm ở Nazarét, những lời đồn đoán, những ngày theo Con trên đường rao giảng, rồi cả chân thập giá. Mẹ chỉ biết một điều: Thiên Chúa đang gọi, và Ngài đáng để Mẹ tín thác.
Đức tin của Maria không phải là biết trước mọi chuyện rồi mới tin. Đức tin của Mẹ là tin ngay cả khi chưa biết mọi chuyện sẽ đi về đâu. Đó cũng là điều làm cho lời “xin vâng” của Mẹ trở nên lớn lao. Nếu biết trước tất cả, có lẽ lời đáp của Mẹ vẫn là một lời đáp đẹp; nhưng vì không biết hết, lời “xin vâng” ấy trở thành một hành vi phó thác trọn vẹn.
Đó cũng là điều chúng ta cần học lại khi cầu nguyện. Chúng ta thường đến với Chúa với một danh sách những điều mình muốn Ngài thực hiện. Điều ấy không sai. Chúa Giêsu cũng dạy chúng ta xin “lương thực hằng ngày”, xin tha thứ, xin được gìn giữ khỏi sự dữ. Nhưng cầu nguyện trưởng thành không dừng lại ở việc nói với Chúa: “Xin Chúa làm điều con muốn”. Cầu nguyện sâu xa hơn là có thể nói: “Lạy Chúa, con trao cho Chúa điều con muốn, nhưng trên hết, con trao cho Chúa chính con”.
Đức Maria đã làm như thế. Mẹ không chỉ dâng cho Chúa một lời đồng ý trong khoảnh khắc Truyền Tin; Mẹ dâng cả cuộc đời. Một lời “xin vâng” đã trở thành một hành trình dài của tín thác. Từ Nazarét đến Bêlem, từ Bêlem đến Ai Cập, từ những năm tháng ẩn dật đến những ngày theo Con trên đường sứ vụ, và cuối cùng đứng dưới chân thập giá, Mẹ vẫn tiếp tục sống lời “xin vâng” ấy.
Có lẽ vì thế mà Đức Maria là người dạy chúng ta cầu nguyện bằng cả cuộc đời. Mẹ không chỉ cầu nguyện bằng lời, nhưng bằng cách sống. Tin Mừng nhiều lần cho thấy Mẹ “ghi nhớ mọi điều ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng” (x. Lc 2,19). Mẹ không hiểu tất cả ngay lập tức, nhưng Mẹ biết giữ lại trong lòng và để mầu nhiệm của Thiên Chúa dần dần được soi sáng. Đó là một kiểu cầu nguyện rất sâu: không vội vàng bắt Thiên Chúa phải giải thích mọi sự, nhưng kiên nhẫn ở lại với Ngài.
Kinh Mân Côi, vì thế, không chỉ là việc đọc đi đọc lại những lời quen thuộc. Đó là trường học của sự tín thác. Khi lần từng hạt Mân Côi, chúng ta cùng Maria đi qua những mầu nhiệm của cuộc đời Đức Kitô: vui mừng, ánh sáng, đau thương và vinh quang. Có những mầu nhiệm rất đẹp, nhưng cũng có những mầu nhiệm đầy nước mắt. Có lúc Maria hát Magnificat, nhưng cũng có lúc Mẹ đứng dưới chân thập giá. Có lúc Mẹ ôm Hài Nhi trong vòng tay, nhưng cũng có lúc Mẹ phải trao Người Con ấy vào tay Chúa Cha. Chính vì thế, Mân Côi dạy chúng ta rằng tin vào Chúa không có nghĩa là cuộc đời sẽ không còn đau khổ; tin là biết rằng ngay cả trong đau khổ, cuộc đời vẫn nằm trong tay Chúa.
Thánh Phaolô VI gọi Kinh Mân Côi là một lời cầu nguyện “đậm chất Tin Mừng” (x. Marialis Cultus, 44), bởi khi lần chuỗi, người tín hữu không dừng lại ở Maria nhưng cùng Mẹ hướng về Đức Kitô và chiêm ngắm những mầu nhiệm cuộc đời Ngài. Thánh Gioan Phaolô II cũng gọi Mân Côi là một “trường học của Đức Maria”, nơi người tín hữu học cách chiêm ngắm khuôn mặt Đức Kitô cùng với Mẹ (x. Rosarium Virginis Mariae, 14). Vì thế, mỗi Kinh Kính Mừng không chỉ là một lời lặp lại; đó có thể là một nhịp thở của lòng tín thác: “Maria ơi, xin Mẹ dạy con biết nhìn cuộc đời bằng ánh mắt của Mẹ”.
Có những lúc chúng ta rất muốn biết Chúa đang làm gì. Tại sao Ngài để điều này xảy ra? Tại sao lời cầu xin của tôi chưa được đáp lại? Tại sao một người tốt lại phải chịu đau khổ? Tại sao cánh cửa này đóng lại khi tôi đã cầu nguyện rất nhiều? Không phải lúc nào chúng ta cũng có câu trả lời. Nhưng Đức Maria dạy chúng ta rằng đức tin không nhất thiết phải có tất cả câu trả lời trước khi bước đi. Có những lúc điều cần thiết nhất không phải là hiểu, nhưng là tin.
Tin rằng Thiên Chúa vẫn ở đó khi tôi chưa nhìn thấy đường đi. Tin rằng Ngài vẫn yêu thương khi hoàn cảnh đang trái ngược với điều tôi mong muốn. Tin rằng một cánh cửa đóng lại không có nghĩa là Thiên Chúa đã bỏ tôi. Tin rằng những gì hôm nay tôi chưa hiểu có thể một ngày nào đó được nhìn lại dưới ánh sáng của ân sủng.
“Đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể” (Lc 1,37). Maria đã đặt cuộc đời mình vào chính lời ấy. Và có lẽ đó cũng là lời mỗi chúng ta cần giữ trong những ngày khó khăn. Không phải vì mọi chuyện chắc chắn sẽ diễn ra đúng như ta mong muốn, nhưng vì Thiên Chúa luôn có thể làm nên điều tốt đẹp ngay cả từ những điều chúng ta chưa hiểu.
Đặt cuộc đời trong tay Chúa không có nghĩa là ngồi yên và phó mặc. Maria đã nói “xin vâng”, rồi Mẹ lên đường. Mẹ đi thăm Êlisabét. Mẹ sinh con, chăm sóc con. Mẹ cùng Giuse đối diện với những khó khăn. Mẹ bước theo Đức Giêsu cho đến tận chân thập giá. Tín thác không làm con người ngừng hành động; trái lại, nó giúp chúng ta hành động với một trái tim tự do hơn. Chúng ta làm phần của mình, nhưng không nghĩ rằng mọi sự phải được kiểm soát bởi mình. Chúng ta gieo hạt, nhưng để Thiên Chúa làm cho hạt giống lớn lên. Chúng ta bước đi, nhưng biết rằng con đường cuối cùng vẫn nằm trong bàn tay Ngài.
Có lẽ điều khó nhất trong đời sống đức tin không phải là nói “Lạy Chúa, con tin”, nhưng là sống câu ấy khi mọi sự không diễn ra như mình muốn. Khi ấy, lời cầu nguyện của Maria trở thành lời cầu nguyện của chúng ta: “Xin Chúa thực hiện cho tôi như lời Cháu”. Không phải “xin Chúa thực hiện điều con muốn”, nhưng “xin Chúa thực hiện điều Chúa muốn nơi con”.
Đó là một sự phó thác rất đẹp. Nó không làm chúng ta mất đi ước mơ, nhưng giúp chúng ta trao cả ước mơ cho Chúa. Không làm chúng ta ngừng cầu xin, nhưng giúp chúng ta biết đặt lời cầu xin trong một lời “xin vâng” lớn hơn. Không làm chúng ta trở nên thụ động, nhưng giúp chúng ta bình an ngay cả khi chưa nhìn thấy kết quả.
Ước mong mỗi lần lần chuỗi Mân Côi, chúng ta không chỉ đọc kinh bằng môi miệng, nhưng thực sự đặt một phần cuộc đời mình vào tay Chúa: một nỗi lo, một người thân, một quyết định, một vết thương, một ước mơ, một tương lai chưa biết. Và cùng với Maria, chúng ta học nói bằng cả cuộc đời: “Lạy Chúa, con không biết ngày mai sẽ thế nào, nhưng con biết con đang ở trong tay Chúa. Xin Chúa thực hiện nơi con điều Chúa muốn”. Bởi sau cùng, bình an không phải là biết hết con đường phía trước, nhưng là biết Đấng đang nắm tay mình trên con đường ấy.
Giọng đọc: Phan Anh