Khi lời tạ ơn trở thành lời tuyên xưng đức tin
Lòng tin của anh đã cứu chữa anh”
(Lc 17,19)
Có những lúc chúng ta đến với Chúa rất nhanh khi cần một điều gì đó, nhưng lại chậm chạp khi cần nói một lời tạ ơn. Khi đau khổ, chúng ta cầu xin; khi lo lắng, chúng ta tìm Chúa; khi thiếu thốn, chúng ta khẩn nài. Nhưng khi mọi sự đã tốt đẹp, liệu chúng ta còn nhớ quay trở lại với Chúa không? Trang Tin Mừng hôm nay đặt trước chúng ta một câu hỏi rất đơn sơ mà sâu sắc: “Không phải cả mười người đều được sạch sao? Thế thì chín người kia đâu?” (Lc 17,17). Mười người cùng kêu xin, mười người cùng được chữa lành, nhưng chỉ một người quay trở lại. Và điều đáng chú ý là Chúa Giêsu không chỉ nhìn thấy lòng biết ơn của anh, mà Ngài còn nhìn thấy đức tin nơi anh: “Đứng dậy về đi! Lòng tin của anh đã cứu chữa anh” (Lc 17,19).
Lời tạ ơn vì thế không chỉ là phép lịch sự của một tâm hồn biết điều. Trong đời sống đức tin, tạ ơn là một hành vi nhận biết Thiên Chúa. Người Samari trở lại không đơn giản vì anh nhớ mình đã được chữa lành, nhưng vì anh nhận ra phía sau ân ban là một Đấng đang yêu thương mình. Chín người kia có thể đã vui mừng vì đôi tay được sạch, thân thể được phục hồi, cuộc sống được trở lại bình thường. Còn người trở lại thì đi xa hơn: từ ơn được chữa lành, anh tìm gặp Đấng chữa lành. Chính nơi đó, lời tạ ơn trở thành một lời tuyên xưng đức tin.
Đức tin trưởng thành không chỉ là biết xin Chúa điều mình cần, mà còn biết nhận ra Chúa trong điều mình đã nhận lãnh. Một đức tin còn non trẻ thường hỏi: “Chúa có thể ban cho con điều này không?” ; một đức tin trưởng thành bắt đầu hỏi: “Qua điều này, Chúa đang muốn nói gì với con?” Người có đức tin trưởng thành không chỉ đếm những ân huệ Chúa ban, nhưng học cách nhận ra bàn tay của Chúa trong từng ân huệ. Vì thế, Thánh Phaolô mời gọi: “Anh em hãy tạ ơn Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh” (1Tx 5,18). Không phải vì mọi hoàn cảnh đều dễ dàng hay tốt đẹp, nhưng vì trong mọi hoàn cảnh, chúng ta vẫn tin rằng mình không bước đi một mình.
Có lẽ đây là điều khó nhất của lòng biết ơn: tạ ơn cả khi chưa hiểu hết điều Chúa đang làm. Khi được chữa lành, chúng ta dễ tạ ơn. Nhưng khi lời cầu xin chưa được đáp lại, khi một cánh cửa khép lại, khi một kế hoạch đổ vỡ, khi những điều mình mong đợi không xảy đến, chúng ta có còn nói được: “Lạy Chúa, con cảm tạ Chúa” không? Tạ ơn trong lúc ấy không có nghĩa là phủ nhận nỗi đau, càng không phải là ép mình phải vui khi lòng đang buồn. Đó là một lời tuyên xưng âm thầm rằng: “Lạy Chúa, con chưa hiểu, nhưng con vẫn tin Chúa”.
Thánh Augustinô từng thốt lên: “Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, và lòng chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa” . Lòng người luôn có khuynh hướng tìm kiếm một điều gì đó lớn hơn những gì mình đang có. Chúng ta có thể nhận được rất nhiều mà vẫn chưa bình an, bởi vì ân huệ không bao giờ có thể thay thế Đấng ban ân huệ. Người Samari trong trang Tin Mừng đã không dừng lại ở món quà. Anh quay về với Chúa Giêsu. Đó chính là bước trưởng thành của đức tin: không để những gì Chúa ban làm mình quên chính Chúa.
Thánh Phaolô cũng nhắc nhở: “Bạn có gì mà bạn đã không nhận lãnh?” (1Cr 4,7). Một câu hỏi ngắn nhưng có sức đánh động rất lớn. Sức khỏe, gia đình, những người yêu thương chúng ta, khả năng làm việc, những cơ hội trong cuộc đời, đức tin, ơn gọi, những lần được tha thứ và đứng dậy sau vấp ngã… chẳng phải tất cả đều là những điều chúng ta đã nhận lãnh hay sao? Khi ý thức mình là người được nhận, trái tim tự nhiên biết tạ ơn. Còn khi tưởng rằng tất cả đều do mình, chúng ta dễ trở nên kiêu ngạo, đòi hỏi và coi ân huệ như một quyền lợi.
Điều đẹp nhất trong câu chuyện của người Samari là anh quay trở lại. Tạ ơn không chỉ là một lời nói bằng môi miệng; tạ ơn đích thực làm cho con người quay hướng cuộc đời mình về phía Thiên Chúa. Anh “sấp mình dưới chân Chúa Giêsu mà tạ ơn” (x. Lc 17,16). Cử chỉ ấy chính là một lời tuyên xưng không cần nhiều lời: “Con biết mình đã được thương xót. Con biết điều xảy đến cho con không chỉ là một phép lạ, nhưng là một ân ban. Và con biết Đấng đang ở trước mặt con chính là Đấng con cần”.
Có thể chúng ta cũng từng giống chín người kia. Chúng ta đã nhiều lần xin Chúa, và Chúa đã giúp. Chúng ta đã từng khóc và rồi được nâng dậy; từng lo lắng và rồi tìm được bình an; từng tưởng không thể bước tiếp nhưng cuối cùng vẫn có sức đi thêm một đoạn đường. Thế nhưng, sau khi nhận được điều mình mong muốn, chúng ta lại vội vàng bước tiếp, như thể mọi sự tốt đẹp tự nhiên mà có. Trang Tin Mừng hôm nay vì thế mời gọi chúng ta dừng lại một chút, quay trở lại một chút, để nhận ra biết bao điều trong đời mình là hồng ân.
Và có lẽ lời tạ ơn đẹp nhất không phải là: “Lạy Chúa, con cảm ơn vì Chúa đã cho con điều con muốn”, nhưng là: “Lạy Chúa, con cảm ơn vì trong tất cả những gì xảy đến, Chúa vẫn ở với con” . Đó là lúc lời tạ ơn trở thành lời tuyên xưng đức tin. Bởi khi ấy, niềm tin của chúng ta không còn phụ thuộc hoàn toàn vào việc Chúa có ban điều ta xin hay không. Chúng ta tin Chúa ngay cả khi chưa thấy kết quả; yêu mến Chúa ngay cả khi chưa hiểu chương trình của Chúa; và tạ ơn Chúa vì chính Chúa, chứ không chỉ vì những điều Chúa ban.
Thánh Phaolô đã diễn tả một đức tin như thế bằng một xác tín thật đẹp: “Tôi biết Đấng tôi đã tin” (2Tm 1,12). Không phải: “Tôi biết tất cả những gì sẽ xảy ra”, nhưng là: “Tôi biết Đấng tôi đã tin”. Đó chính là nền tảng của một đức tin trưởng thành. Đức tin không bảo đảm rằng cuộc đời sẽ không còn thử thách; đức tin bảo đảm rằng giữa thử thách, chúng ta vẫn có một Đấng để cậy dựa.
Mỗi ngày, có lẽ chúng ta cần học lại con đường của người Samari: nhận ra – dừng lại – quay về – tạ ơn – và tin tưởng. Nhận ra điều mình đang có là hồng ân. Dừng lại giữa một cuộc sống quá vội vàng. Quay về với Chúa thay vì chỉ tiếp tục chạy theo những điều Chúa ban. Tạ ơn bằng cả cuộc đời. Và cuối cùng, để lòng biết ơn trở thành một lời tuyên xưng: “Lạy Chúa, con tin Chúa là nguồn mạch mọi sự tốt lành; và điều quý giá nhất con nhận được không phải là một món quà, nhưng là chính Chúa”.
Ước gì mỗi khi nhận được một ơn lành, chúng ta không chỉ hỏi: “Chúa đã ban cho con điều gì?”, nhưng còn biết hỏi: “Qua điều này, Chúa muốn con nhận ra Người thế nào?” Và khi ấy, lời tạ ơn sẽ không còn chỉ là một lời nói sau khi nhận được hồng ân, nhưng trở thành dấu chỉ của một đức tin đã trưởng thành: một đức tin biết cúi xuống tạ ơn, biết quay về với Chúa, và biết nhận ra chính Chúa mới là hồng ân lớn nhất của đời mình.
Giọng đọc: Phan Anh