--- Mở lòng đón chờ Chúa đến ---
không phải vì người ta không hiểu Ngài,
mà Ngài bị đóng đinh
vì họ không muốn hiểu,
không muốn thay đổi,
và cũng không muốn mở lòng
Có những lúc trong đời sống thiêng liêng, chúng ta tưởng rằng Thiên Chúa ở quá xa, rằng Ngài chưa đến hoặc chưa lên tiếng. Nhưng thực ra, không phải Thiên Chúa chậm trễ, mà chính lòng chúng ta chậm mở ra. Con người thường mong chờ một Thiên Chúa đến với những dấu lạ lớn lao, những sự kiện rực sáng, hay những điều phi thường phải làm cho chúng ta “cảm thấy rõ ràng”. Thế nhưng trong trang Tin Mừng hôm nay (x. Mt 17,10-13), Chúa Giêsu cho chúng ta thấy một sự thật đảo ngược, đó là Thiên Chúa đã đến, nhưng người ta không nhận ra. Dấu chỉ lớn lao nhất là Gioan Tẩy Giả, “Êlia mới”, đã xuất hiện và hoàn thành sứ mạng, nhưng con người vẫn mù mờ, vẫn không đón nhận, và vẫn xử với ông “theo ý họ muốn”. Đây không chỉ là một chuyện của quá khứ, mà còn là bi kịch của mọi thời đại: Thiên Chúa đến, nhưng con người không nhận ra.
Các môn đệ chân thành hỏi Chúa Giêsu: “Sao các kinh sư nói rằng Êlia phải đến trước?” Họ đang mong đợi một Êlia trong vinh quang, một vị ngôn sứ lẫm liệt từ trời xuống. Mong đợi ấy không sai, nhưng lại không khớp với cách của Thiên Chúa hành động. Chúa Giêsu mặc khải một điều gây ngỡ ngàng: “Êlia đã đến rồi, nhưng họ không nhận ra ông”. Êlia đã đến, nhưng đến dưới hình hài rất bình thường: Gioan Tẩy Giả, một người ăn châu chấu, mặt áo lông lạc đà, sống trong hoang địa. Ông không uy nghi như người ta tưởng tượng, cũng không vinh quang như người ta mong đợi. Và chính vì thế, ông đã bị từ chối.
Điều này chạm vào sự thật rất đau của đời sống thiêng liêng: Con người rất dễ đánh mất Thiên Chúa chỉ vì Ngài đến không đúng “hình thức” mà mình mong chờ. Họ mong một vị ngôn sứ quyền lực, nhưng họ gặp một Gioan khổ hạnh. Họ mong một Đấng Mêsia vinh quang, nhưng họ gặp một Đức Giêsu khiêm tốn. Họ mong lời Chúa vang trời, nhưng họ chỉ nghe được lời kêu gọi sám hối. Và họ đã… khước từ.
Thiên Chúa không đến bằng những tiếng động lớn lao. Ngài chỉ đến trong một lời cảnh báo nhỏ bé, hay một biến cố làm cho chúng ta phải dừng lại. Ngài đến trong một sự bất an thúc đẩy chúng ta thay đổi, hay trong một lời khuyên nghe có vẻ “khó chấp nhận”. Thậm chí Ngài đến trong một thất bại mà chúng ta không muốn đối diện, hay trong một đau khổ kéo chúng ta về sự thật của lòng mình. Đó đều là những dấu chỉ. Những lần Thiên Chúa chạm vào chúng ta, đôi khi rất nhẹ, và cũng có đôi khi rất mạnh. Nhưng nếu lòng chúng ta không mở ra, chúng ta sẽ nhìn thấy mọi sự, và … như không có chuyện gì.
Gioan Tẩy Giả đã là một dấu chỉ chói sáng. Thế mà người ta vẫn không nhận ra. Hôm nay, Thiên Chúa vẫn đang gửi Êlia của thời đại này đến với chúng ta là những con người, những biến cố, những lời nhắc nhở, hay những trang Lời Chúa làm cho chúng ta day dứt. Nhưng tất cả vẫn có thể bị bỏ qua, nếu chúng ta chỉ muốn Chúa đến theo ý mình.
Con người từ chối không phải vì nội dựng của sự việc, mà vì thái độ. Không phải người ta từ chối Gioan vì ông khổ hạnh, cũng không phải họ từ chối Chúa Giêsu vì Ngài hiền lành. Nhưng họ từ chối vì trong lòng họ có sẵn một hình ảnh về Thiên Chúa và bất cứ ai không khớp với hình ảnh đó đều sẽ bị loại bỏ. Đó là điều Chúa Giêsu ám chỉ khi nói: “Họ đã xử với ông theo ý họ muốn”. Họ không nhận ra dẫn đến từ chối và rồi họ bỏ lỡ ơn cứu độ. Và Chúa Giêsu cảnh báo: “Con Người cũng sẽ phải chịu như thế”. Chúa Giêsu bị đóng đinh không phải vì người ta không hiểu Ngài, mà Ngài bị đóng đinh vì họ không muốn hiểu, không muốn thay đổi, và cũng không muốn mở lòng. Một trái tim khép kín, vì vậy, luôn là bi kịch lớn nhất của đời sống thiêng liêng.
Câu chuyện Êlia và Gioan Tẩy Giả là một tấm gương soi cho chính chúng ta. Chúng ta cần tự hỏi: Tôi có đang đòi Chúa phải đến theo cách tôi thích? Tôi có bỏ qua những người Chúa gửi đến chỉ vì họ không “vừa mắt”? Tôi có để định kiến che khuất sự thật? Tôi có khép lòng trước những lời kêu gọi hoán cải? Tôi có muốn Chúa nói… nhưng không muốn Ngài làm phiền cuộc sống của tôi? Đôi khi, điều ngăn cản chúng ta nhận ra Thiên Chúa không phải là sự mù lòa, mà là sự cố tình không nhìn thấy; cũng không phải là không nghe, mà là không muốn nghe. Thiên Chúa nói rất nhiều. Nhưng để nhận ra, chúng ta cần một trái tim mở rộng, một tâm hồn chờ đợi, và một đời sống biết lắng nghe.
Chúa Giêsu nói với các môn đệ: “Ông Êlia đã đến rồi…” Đó không chỉ là một thông tin, nhưng còn là một lời nhắc nhở: Thiên Chúa đã và đang đến với chúng ta, rất bất ngờ, rất gần, và rất khiêm tốn.
Mùa Vọng không chỉ mời gọi chúng ta mong đợi một Chúa Giêsu từ trời đến trong vinh quang, nhưng còn mời gọi chúng ta mở mắt để nhận ra Chúa đang đến từng ngày. Ngài đến trong một sự tương quan đang đòi chúng ta chữa lành. Ngài đến trong một trách nhiệm đang kêu gọi chúng ta sống trưởng thành. Ngài đến trong một người nghèo đang cần chúng ta để ý, hay một đau khổ làm chúng ta phải ngước nhìn lên. Ngài đến trong một lời Kinh Thánh đánh thức chúng ta, hay một tia ánh sáng nhỏ bé chiếu vào cuộc đời của chúng ta. Chúa đã đến, nhưng cần phải có một trái tim rộng mở mới có thể nhận ra.
Như vây, trang Tin Mừng hôm nay là một lời cảnh tỉnh dịu dàng nhưng mạnh mẽ: Đừng lặp lại bi kịch của những người không nhận ra Gioan, cũng không nhận ra Chúa Giêsu. Thiên Chúa luôn gửi đến những “dấu chỉ”, đôi khi mạnh mẽ như Gioan, cũng có đôi khi nhẹ nhàng như Chúa Giêsu trên đường Galilê. Nhưng điều quyết định không phải là dấu chỉ ấy lớn hay nhỏ, mà là lòng của chúng ta có mở ra hay không. Khi chúng ta mở lòng, mọi sự đều trở thành dấu chỉ dẫn chúng ta về Thiên Chúa. Khi chúng ta khép lòng, Thiên Chúa có đến ngay trước mặt, chúng ta cũng không thể nhận ra.