Ngày Khánh nhật Truyền giáo, khi mở lại những trang lịch sử của Hội dòng, cảm xúc trong tôi bỗng ùa về với những địa danh thân quen: Cửa Nam, Bản Lìm, Mỹ Sơn, Đồng Mỏ, Lộc Bình, Cao Bằng… Tôi dừng lại thật lâu ở Quảng Uyên – nơi ghi dấu một trang đặc biệt: Nhà Phước Đa Minh Quảng Uyên, được Cha Maillet Bính lập năm 1937, khi ngài nghỉ hưu tại đây.
Bề trên tiên khởi là chị Maria Nguyễn Thị Ro, cùng các chị em: Maria Nguyễn Thị Kính, Maria Nguyễn Thị Ngượi, Maria Nguyễn Thị Nhạn (Bà Mến), Maria Nguyễn Thị Phan (em Bà Mến), Maria Nguyễn Thị Nhường, Maria Nguyễn Thị Chi, Rosa Nguyễn Thị Khiêm, Maria Nguyễn Thị Suy và Maria Hoàng Thị Nhân.
Các chị được Cha Maillet thương yêu, chỉ bảo tận tình trong công việc lao động chân tay. Cũng chính các chị đã chứng kiến cái chết của Cha Maillet Bính, Cha Brébion Úy và Cha Giuse Nguyễn Văn Đề.
Cha Brébion Úy được các chị an táng bên cạnh nhà thờ Quảng Uyên năm 1947. Ngày nay, ngôi nhà thờ đã bị phá bình địa, trở thành khu đất quân đội. Thế nhưng, người dân vẫn kể lại những sự kiện lạ nơi mộ Cha Brébion Úy — ngôi mộ không bia, chỉ là những viên đá xếp chồng lên nhau, vậy mà vẫn còn nguyên vẹn, không ai dám động đến. Còn Cha Maillet Bính và Cha Đề thì bị thủ tiêu, mất tích cho đến nay.
Những dòng lịch sử ấy làm tôi nhớ lại lời kể năm nào của ngoại Suy — người từng sống và phục vụ tại Quảng Uyên, với giọng kể thân thương, gần gũi như thể những kỷ niệm vẫn còn nguyên vẹn đâu đây.
Mỗi lần trở lại Quảng Uyên, tôi vẫn thường ghé khu đất nhà thờ cũ, nơi Cha Brébion Úy an nghỉ. Mỗi lần dừng lại, một cảm xúc khó tả dâng lên trong lòng: như đang viếng mộ một vị anh hùng đức tin.
Ngắm nhìn những viên đá xếp chồng không bia mộ, tôi chợt hiểu sâu hơn về ơn gọi mục tử: cho đi tất cả – đến cả tên mình cũng không còn khắc lại trên đời.
Giữa khoảng lặng ấy, tôi đã thốt lên lời cầu nguyện:
“Lạy Chúa, xin cho con biết theo bước các ngài,
và gìn giữ hạt giống đức tin mà các ngài đã gieo.”
Băng qua con đường nhỏ, bên kia là mảnh đất cũ của Nhà Phước – nay chỉ còn bức tường đất và nền bếp hoang phế.
Đứng trước khoảng đất ấy, lòng tôi bỗng khựng lại. Một cảm giác vừa tự hào vừa mất mát len vào tâm hồn. Nơi đây, những bước chân, những chứng nhân đã sống, đã âm thầm gieo vãi Tin Mừng.
Tôi như được trở về, đứng bên mái nhà xưa, nghe lại tiếng kể của ngoại Suy trong những ngày cuối đời – khi tôi chăm sóc ngoại. Giữa bao kỷ niệm, Quảng Uyên luôn là nơi ngoại nhắc đến nhiều nhất, với ánh mắt xa xăm và giọng nói đầy yêu thương.
Tôi tin rằng hạt giống Tin Mừng các ngài đã gieo vẫn đang sống, vẫn đang ủ ấm đợi ngày trổ bông.
Hôm nay, khi Hội dòng, Giáo phận và Giáo hội cùng hướng về sứ mạng loan báo Tin Mừng, tôi lại thấy lòng mình bồi hồi. Giữa những tên gọi thân thương: Cửa Nam, Bản Lìm, Mỹ Sơn, Đồng Mỏ, Quảng Uyên… tôi vẫn nghe dấu xưa còn vọng lại, nhắc tôi tin tưởng rằng: “Từ nền đất cũ, đức tin vẫn nảy mầm.”
Chúng ta hãy làm những việc nhỏ với tình yêu lớn, như Mẹ Têrêsa Calcutta đã nói: “Không phải tất cả chúng ta đều có thể làm những việc vĩ đại, nhưng chúng ta có thể làm những việc nhỏ với tình yêu lớn lao.” Từ những công việc nhỏ bé, những ngày tháng gieo vãi không mệt mỏi và tràn đầy hy vọng, hạt giống ấy rồi sẽ trổ sinh khi đủ ngày đủ tháng.
Đức Cha Đa Minh Hoàng Minh Tiến đã nhắn nhủ chị em trong Đại hội Sứ vụ năm 2025: “Chúng ta là những người gieo, cứ gieo thôi; còn được gặt hay không là việc của Chúa.”
Lời mời gọi trong Sứ điệp Truyền giáo năm 2025 như một lời nhắn gửi đến mỗi chúng ta: “Tôi kêu gọi tất cả anh chị em – trẻ em, người trẻ, người lớn, người già – hãy tích cực tham gia vào sứ mạng truyền giáo chung qua chứng tá cuộc sống và lời cầu nguyện, qua sự hy sinh và lòng quảng đại của anh chị em.” (trích Sứ điệp Truyền giáo năm 2025 của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô)
Từ vùng đất mẹ Lạng Sơn
Ngày Khánh nhật Truyền giáo năm 2025