Lời mời gọi trở về với sự trong sạch nội tâm
đã không trồng,
thì sẽ bị nhổ đi”
Con người thường dành rất nhiều thời gian để chăm chút cho vẻ bề ngoài. Chúng ta muốn mình xuất hiện với một hình ảnh đẹp, một danh tiếng tốt và một đời sống được người khác nhìn nhận. Điều đó không sai. Nhưng trang Tin Mừng hôm nay nhắc chúng ta rằng có một điều còn quan trọng hơn tất cả, đó là vẻ đẹp của tâm hồn. Trước những người Pharisêu và kinh sư chỉ chú trọng đến việc giữ các nghi thức thanh tẩy bên ngoài, Đức Giêsu mời gọi mọi người nhìn sâu vào cõi lòng mình. Ngài khẳng định: “Không phải cái vào miệng làm cho con người ra ô uế, nhưng cái từ miệng xuất ra, cái đó mới làm cho con người ra ô uế”. Với Đức Giêsu, sự thánh thiện không bắt đầu từ đôi bàn tay được rửa sạch, nhưng từ một trái tim được thanh luyện.
Lời dạy ấy là một cuộc cách mạng trong đời sống đức tin. Người Pharisêu đã quá chú trọng đến những quy định tỉ mỉ của truyền thống mà quên mất điều cốt lõi của Lề Luật là yêu mến Thiên Chúa và yêu thương con người. Họ giữ gìn vẻ đạo đức bên ngoài, nhưng bên trong nhiều khi lại đầy những sự kiêu ngạo, xét đoán và thiếu lòng thương xót. Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của các tập tục đạo đức, nhưng Ngài cảnh báo rằng mọi thực hành tôn giáo sẽ trở nên vô nghĩa nếu không dẫn đến một con tim được đổi mới. Thiên Chúa không cần những nghi thức hoàn hảo cho bằng một tâm hồn chân thành biết yêu mến, khiêm nhường và khao khát sống theo thánh ý Ngài.
Thật ra, sự ô uế nguy hiểm nhất không đến từ thế giới bên ngoài, nhưng lại phát sinh từ chính nội tâm con người. Một lời nói thiếu bác ái có thể làm tan vỡ một tình bạn. Một sự ghen tị âm thầm có thể hủy hoại niềm vui của người khác. Một lòng ích kỷ có thể khiến chúng ta trở nên vô cảm trước nỗi đau của tha nhân. Một sự giả dối nhỏ hôm nay có thể mở đường cho những sự thỏa hiệp lớn ngày mai. Mọi tội lỗi đều khởi đi từ những hạt giống rất nhỏ trong tâm hồn. Nếu không để Chúa thanh luyện, những hạt giống ấy sẽ dần bén rễ và làm cho trái tim trở nên khô cứng.
Chính vì thế, Đức Giêsu đã nói một câu rất mạnh mẽ: “Cây nào mà Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời, đã không trồng, thì sẽ bị nhổ đi” . Hình ảnh ấy mời gọi chúng ta can đảm nhìn lại khu vườn tâm hồn mình. Trong đó có những cây được Thiên Chúa trồng: đức tin, lòng mến, sự hiền lành, khiêm nhường, quảng đại và tha thứ. Nhưng cũng có những “cây dại” mà chúng ta đã vô tình để chúng lớn lên: tính kiêu căng, sự nóng giận, lòng đố kỵ, những thành kiến, những tham vọng ích kỷ hay những thói quen làm tổn thương người khác. Chúa không muốn nhổ bỏ con người chúng ta; Ngài muốn nhổ tận gốc những gì đang ngăn cản chúng ta sống đúng phẩm giá của người con Thiên Chúa. Sự thanh luyện của Chúa có thể làm chúng ta đau, vì phải từ bỏ những điều mình đã quen thuộc, nhưng đó là nỗi đau của sự chữa lành, để tâm hồn được tự do và sinh nhiều hoa trái.
Đức Giêsu còn cảnh báo về những “người mù dắt người mù”. Mù lòa ở đây không chỉ là không nhìn thấy bằng đôi mắt, nhưng còn là sự mù lòa của trái tim. Đó là khi con người tự cho mình biết tất cả nhưng lại không còn biết lắng nghe Thiên Chúa. Đó là khi chúng ta quá tin vào những quan điểm của mình đến mức không còn để Lời Chúa chất vấn và biến đổi. Một tâm hồn không còn để cho chân lý soi sáng sẽ rất dễ lạc đường và kéo theo người khác cùng lạc hướng. Vì thế, người môn đệ không chỉ cần học hỏi giáo lý hay thực hành các việc đạo đức, nhưng trước hết còn phải để cho Lời Chúa trở thành ánh sáng hướng dẫn mọi suy nghĩ, lời nói và hành động của mình.
Việc thanh luyện tâm hồn không phải là công việc của một ngày, nhưng là hành trình của cả cuộc đời. Đó là khi mỗi ngày chúng ta dành thời gian xét mình dưới ánh sáng Tin Mừng; khi khiêm tốn nhận ra những giới hạn của bản thân; khi can đảm đón nhận Bí tích Hòa giải để được Chúa chữa lành; khi biết để cho Thánh Thể nuôi dưỡng một trái tim ngày càng giống trái tim của Đức Kitô. Thánh Augustinô từng nói rằng Thiên Chúa luôn gần gũi con người hơn chính con người gần gũi với bản thân mình. Vì thế, chỉ khi mở lòng cho Chúa bước vào, chúng ta mới thật sự hiểu mình là ai và cần phải thay đổi điều gì.
Thế giới hôm nay rất cần những Kitô hữu có một tâm hồn trong sạch hơn là những con người chỉ biết giữ những hình thức đạo đức. Một trái tim biết yêu thương sẽ làm cho lời nói trở nên dịu dàng. Một trái tim biết tha thứ sẽ chữa lành những vết thương. Một trái tim khiêm nhường sẽ xây dựng sự hiệp nhất. Một trái tim đầy Chúa sẽ mang bình an đến cho những người chung quanh. Đó chính là chứng tá sống động nhất của Tin Mừng.
Ước mong rằng mỗi ngày chúng ta biết để Đức Kitô bước vào khu vườn tâm hồn mình, can đảm để Ngài nhổ đi những gì không thuộc về Thiên Chúa và kiên nhẫn vun trồng những hạt giống của tình yêu, sự thật và lòng thương xót. Ước mong tâm hồn chúng ta ngày càng trở nên trong sáng, tự do và bình an, để mọi lời nói, việc làm và cách sống đều phản chiếu dung mạo hiền lành, thánh thiện của Đức Kitô, hầu trở nên dấu chỉ sống động của Nước Trời giữa lòng thế giới hôm nay.
Giọng đọc: Phan Anh