Lời mời gọi tôn trọng và gìn giữ sự hiệp nhất mà Thiên Chúa đã thiết lập
phản ánh giao ước tình yêu trung tín
giữa Đức Kitô và Hội Thánh”
Trong một thế giới mà nhiều mối tương quan trở nên mong manh, người ta dễ dàng đến với nhau và cũng dễ dàng rời bỏ nhau khi tình yêu không còn như mong đợi. Hôn nhân nhiều khi bị nhìn như một bản hợp đồng có thể hủy bỏ hơn là một giao ước trọn đời. Chính trong bối cảnh ấy, trang Tin Mừng hôm nay vang lên như một lời mời gọi trở về với ý định nguyên thủy của Thiên Chúa. Khi được hỏi về việc ly dị, Đức Giêsu không bắt đầu bằng những quy định của luật Môsê, nhưng đưa các người Pharisêu trở về với công trình sáng tạo: “Thuở ban đầu, Đấng Tạo Hóa đã làm ra con người có nam có nữ... Vì thế, người đàn ông sẽ lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai sẽ thành một xương một thịt... Vậy, sự gì Thiên Chúa đã phối hợp, loài người không được phân ly” (Mt 19,4-6).
Đức Giêsu muốn khẳng định rằng hôn nhân không phải là sáng kiến của con người, nhưng là công trình của chính Thiên Chúa. Chính Ngài quy tụ hai con người khác biệt để họ trở nên “một xương một thịt”, cùng xây dựng một gia đình và cùng bước đi trên hành trình nên thánh. Vì thế, khi bảo vệ sự bất khả phân ly của hôn nhân, Đức Giêsu không áp đặt một gánh nặng, nhưng bảo vệ vẻ đẹp của một tình yêu được Thiên Chúa chúc phúc và gìn giữ.
Khi những người Pharisêu viện dẫn luật Môsê về việc ly dị, Đức Giêsu đã chỉ ra nguyên nhân sâu xa: “Vì các ông lòng chai dạ đá, nên ông Môsê đã cho phép các ông rẫy vợ, chứ thuở ban đầu, không có thế đâu” (Mt 19,8). Như vậy, điều làm tan vỡ các mối tương quan không phải là hoàn cảnh, nhưng là một trái tim dần khép kín trước tình yêu. Khi con người chỉ còn biết bảo vệ cái tôi, không còn biết lắng nghe, cảm thông và tha thứ, thì sự hiệp nhất cũng dần bị bào mòn.
Đó không chỉ là câu chuyện của các đôi hôn nhân. “Lòng chai dạ đá” có thể len lỏi vào mọi tương quan: giữa cha mẹ và con cái, giữa anh chị em, giữa các thành viên trong cộng đoàn hay ngay cả trong đời sống Hội Thánh. Một lời nói thiếu yêu thương, một sự tự ái không được hóa giải hay một thành kiến kéo dài đều có thể làm đứt gãy những điều Thiên Chúa mong muốn được hiệp nhất. Vì thế, bảo vệ sự hiệp nhất không chỉ là gìn giữ một mối tương quan, mà còn là cộng tác với chính công trình của Thiên Chúa.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo khẳng định: “Giao ước hôn nhân... đã được chính Đức Kitô nâng lên hàng bí tích” (SGLHTCG, số 1601). Đồng thời, Hội Thánh cũng dạy rằng: “Những đặc tính cốt yếu của hôn nhân là sự duy nhất và bất khả phân ly” (SGLHTCG, số 1644). Điều này không có nghĩa là đời sống hôn nhân sẽ không gặp thử thách, nhưng có nghĩa là ân sủng của Bí tích Hôn phối luôn hiện diện để giúp đôi bạn trung thành với giao ước đã cam kết. Sự trung tín không chỉ dựa trên sức riêng của con người, mà trước hết là hoa trái của ân sủng Thiên Chúa.
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, trong Tông huấn Familiaris Consortio (1981), đã nói: “Hôn nhân Kitô giáo phản ánh giao ước tình yêu trung tín giữa Đức Kitô và Hội Thánh” (số 13). Điều đó có nghĩa là mỗi gia đình Kitô hữu được mời gọi trở thành hình ảnh sống động của tình yêu Thiên Chúa giữa thế giới. Một cuộc hôn nhân bền vững không phải vì chưa từng có sóng gió, nhưng vì giữa những thử thách, đôi bạn vẫn chọn ở lại với nhau, tha thứ cho nhau và cùng nhau hướng về Chúa.
Đức Thánh Cha Phanxicô cũng nhắc nhở rằng: “Không có gia đình nào hoàn hảo và được hình thành một lần là xong; gia đình cần phát triển không ngừng trong khả năng yêu thương”. (Amoris Laetitia, số 325). Trước đó, ngài cũng nói: “Mỗi cuộc khủng hoảng đều che giấu một tin vui cần khám phá bằng cách biết lắng nghe nhau”. (Amoris Laetitia, số 232). Những lời ấy đem lại niềm hy vọng cho biết bao gia đình đang trải qua thử thách. Điều Thiên Chúa kết hợp không được gìn giữ bằng sự hoàn hảo của con người, nhưng bằng sự khiêm tốn biết bắt đầu lại sau mỗi lần vấp ngã.
Chứng từ của đôi chân phước Luigi và Maria Beltrame Quattrocchi, đôi vợ chồng đầu tiên được Hội Thánh tôn phong chân phước cùng nhau (2001), là một minh chứng sống động. Cuộc sống của họ cũng có những lo toan, bệnh tật và thử thách như bao gia đình khác, nhưng họ luôn đặt Đức Kitô ở trung tâm đời sống hôn nhân. Chính việc cùng cầu nguyện, cùng tha thứ và cùng phục vụ đã giúp họ biến gia đình thành “Hội Thánh tại gia”, nơi tình yêu Thiên Chúa được phản chiếu qua những điều rất bình dị mỗi ngày.
Trang Tin Mừng hôm nay cũng mời gọi mỗi người nhìn lại chính những tương quan mà Thiên Chúa đã trao phó cho mình. Dù sống bậc hôn nhân, đời sống thánh hiến hay độc thân, ai trong chúng ta cũng được mời gọi xây dựng sự hiệp nhất bằng lòng khiêm nhường, sự kiên nhẫn và tinh thần tha thứ. Bởi lẽ, điều làm nên sự bền vững của mọi mối tương quan không phải là việc không bao giờ xảy ra bất đồng, nhưng là luôn biết để tình yêu mạnh hơn tổn thương và để ân sủng Thiên Chúa chữa lành những vết nứt của trái tim.
Ước mong rằng khi chiêm ngắm Đức Kitô, Đấng đã yêu Hội Thánh và hiến mình vì Hội Thánh (x. Ep 5,25), chúng ta cũng học biết yêu thương bằng một tình yêu trung tín, quảng đại và bền bỉ. Ước mong mỗi gia đình, mỗi cộng đoàn và mỗi mối tương quan trong cuộc sống đều trở thành nơi gìn giữ điều Thiên Chúa đã kết hợp, để qua sự hiệp nhất và yêu thương của chúng ta, thế giới có thể nhận ra sự hiện diện của chính Thiên Chúa, Đấng là nguồn mạch của mọi tình yêu và hiệp thông.
Giọng đọc: Phan Anh