Mùa Chay – Thời gian trở về và lắng nghe
Tuổi mười tám, tôi bước vào nhà dòng với một ba lô quần áo, vài quyển sách và những bỡ ngỡ non nớt. Lần đầu xa nhà, vừa học đại học vừa sống đời tu trong mái ấm Thỉnh viện, tôi cứ tưởng mình chỉ cần chăm học, siêng năng giờ kinh, làm việc đúng bổn phận là đã sống tốt. Tôi chưa từng nghĩ lòng trắc ẩn lại là điều tôi phải học – cho đến khi một buổi chiều mưa bắt đầu.
Hôm ấy, trời đổ mưa to khi tôi còn đang ở trường và không mang theo áo mưa, nên tôi đành dầm mưa về nhà. Tới nơi, người ướt mèm, tôi vội thay đồ, hong lại tập vở bị ướt. Lúc bước ra hành lang, tôi thấy một chị em đang lom khom ngoài sân phơi, tay lật những đôi dép còn ướt.
Thì ra, trước đó trời nắng đẹp, ai cũng đem dép ra sân phơi cho mau khô. Nhưng cơn mưa đến đột ngột và ngày càng nặng hạt, khiến những đôi dép phơi ngoài trời lại càng thêm ướt. Chị ấy có lẽ nghĩ rằng lát nữa trời sẽ nắng lên, nhưng sợ nếu để nguyên vậy thì nước sẽ đọng, dép không kịp khô cho giờ kinh chiều. Thế là chị lặng lẽ úp ngược từng đôi dép lại, sắp ngay ngắn thành hàng.
Tôi chỉ nhìn thoáng qua rồi bước đi, nghĩ bụng: “Dép phơi thì ướt là chuyện bình thường, lo chi mấy chuyện nhỏ nhặt.” Tôi không nghĩ gì nhiều... cho đến khi chiều đó, khi tôi ra lấy dép để vào nhà nguyện, tôi chợt thấy đôi dép của mình đã được úp lại gọn gàng, khô ráo hơn hẳn những lần trước. Không ai nói gì, cũng chẳng ai nhận mình làm. Chỉ là một hành động nhỏ, nhưng lòng tôi bỗng chùng lại. Tôi thấy xấu hổ.
Trong khi tôi còn lo cho cái áo ướt của mình, thì có người đã nghĩ đến những đôi dép của chị em. Trong khi tôi chỉ sống trong cái vòng bổn phận “học tốt – tu đúng”, thì có người đã sống thêm một chút, sống bằng trái tim biết trắc ẩn.
Từ hôm đó, tôi bắt đầu để ý hơn đến những điều nhỏ. Một chị em bị ho mà không mang theo khăn, tôi chủ động đưa. Một người buồn lặng lẽ trong phòng, tôi ngồi lại hỏi thăm, dù chỉ được vài câu. Có những lúc mệt nhoài, về nhà trễ giữa trưa nắng, tôi vẫn cố gắng cùng chị em quét sân. Không phải vì tôi giỏi hơn, mà bởi tôi nhớ đôi dép ướt ngày ấy. Tôi nhớ cảm giác được ai đó âm thầm nghĩ đến mình, thương mình mà chẳng cần nói ra.
Sống đời tu giữa thời sinh viên là một hành trình nhiều giằng co. Vừa mang sách vở học hành, vừa giữ lấy ngọn lửa ơn gọi. Có những ngày tôi mệt mỏi, dễ cáu, dễ thu mình. Nhưng mỗi lần nhớ đến lòng trắc ẩn, tôi được kéo ra khỏi cái tôi chật hẹp. Tôi học yêu người khác không chỉ bằng ý chí, mà bằng trái tim biết lắng nghe nỗi mệt của họ, cả những điều họ không nói.
Thỉnh sinh không chỉ là “người chuẩn bị đi tu”, mà còn là người đang học để thương: thương sâu, thương âm thầm, thương như Đức Kitô cúi xuống rửa chân cho các môn đệ.
Giờ đây, sau nhiều tháng sống và học, tôi vẫn thường ngồi trong nguyện đường nhớ lại đôi dép ướt hôm nào. Nó dạy tôi rằng lòng trắc ẩn không cần điều to lớn. Chỉ cần bạn dám cúi xuống, lặng lẽ làm một điều nhỏ vì người khác, là bạn đã làm cho Chúa rồi.