Đôi Dòng Tản Mạn Đầu Năm Bính Ngọ
3 tháng 2, 2026
Mỗi độ xuân về, lòng người lại rộn ràng một niềm vui khó tả. Không chỉ là sự thay đổi của đất trời, mùa xuân còn là khởi đầu cho một vòng tuần hoàn mới, là biểu tượng của sự sống, của niềm tin và hy vọng mới. Mùa xuân làm đẹp cho đất trời, làm đẹp cho lòng người. Xuân khơi dậy niềm lạc quan, thôi thúc khát vọng đổi mới, khiến con người thêm yêu đời, yêu người.
Đối với người Công Giáo, mùa xuân còn mang ý nghĩa thiêng liêng: mùa của hồng ân, của sự canh tân tâm hồn và khởi đầu hành trình đức tin mới trong tình yêu Thiên Chúa.
Dịp mừng Xuân Bính Ngọ, năm con Ngựa. Một năm được biểu trưng của năng lượng, của sự mạnh mẽ, và sự dịch chuyển trong cuộc sống. Người viết xin trình bày đôi dòng tản mạn suy tư, để cùng nhau hướng lòng về Thiên Chúa giữa niềm vui đoàn tụ.
Năm Bính Ngọ theo quan niệm Á Đông
+ Theo quan niệm của người Á Đông, thời gian không chỉ trôi thẳng từ quá khứ đến tương lai, mà còn vận hành theo vòng lặp. Cuộc sống con người gắn liền với nhịp điệu của trời đất: ngày đêm thay nhau, bốn mùa luân phiên, mọi sự luôn chuyển động và đổi thay.
+ Âm lịch truyền thống được xây dựng dựa trên hai nhóm ký hiệu: 10 Can và 12 Chi. Khi ghép từng Can với từng Chi theo thứ tự, người xưa tạo nên một vòng thời gian dài 60 năm, rồi lại lặp lại từ đầu.
Trong đó, “Bính” là một Can gợi đến ánh sáng và sức nóng, tượng trưng cho sự bừng sáng, năng lượng mạnh mẽ và tinh thần dấn thân. Nó giống như mặt trời lên cao, chiếu sáng rõ ràng, không che giấu.
“Ngọ” nghĩa là con ngựa, loài vật quen thuộc và được trân trọng trong văn hóa Á Đông. Ngựa gắn liền với sự trung thành, bền bỉ và hành trình không ngừng tiến về phía trước. Ngựa không đứng yên, luôn chuyển động và vượt qua những quãng đường dài.
Vì thế, năm Bính Ngọ là năm mang nhiều năng lượng, nhiệt huyết và khát vọng tự do. Đồng thời, nó cũng nhắc con người biết điều hòa và tiết chế sức mạnh ấy, để đạt được sự cân bằng và thành công bền vững trong cuộc sống.
Con ngựa trong Kinh Thánh
Trong Kinh Thánh, hình ảnh con ngựa thường gắn liền với sức mạnh, chiến trận, sự nhanh nhẹn và đôi khi là biểu tượng của quyền lực hoặc sự phán xét.
+ Trong Cựu Ước xuất hiện trong sách Xuất Hành (Xh 14,9): quân đội Ai Cập dùng ngựa và chiến xa để truy đuổi dân Israel khi họ vượt qua Biển Đỏ. Trong sách Thánh Vịnh: “Kẻ cậy chiến xa, người nhờ chiến mã, phần chúng tôi, chỉ kêu cầu danh Chúa là Thiên Chúa chúng tôi.” (Tv 20, 8). Ngựa ở đây tượng trưng cho sức mạnh trần thế, đối lập với niềm tin vào Thiên Chúa. Như vậy, hình ảnh con ngựa trong Cựu Ước là lời nhắc nhở rằng sức mạnh quân sự không thể cứu dân Israel; chỉ có sự trung tín với Thiên Chúa mới đem lại an toàn và chiến thắng.
+ Trong Tân Ước xuất hiện ở sách Khải Huyền: ngựa vừa là dấu chỉ của tai họa (Kh 6,1-8), vừa là biểu tượng của sự công chính và chiến thắng cuối cùng của Đức Kitô (Kh 19,11-12): “Bấy giờ tôi thấy trời rộng mở : kìa một con ngựa trắng, và người cỡi ngựa mang tên là “Trung thành và Chân thật”, Người theo công lý mà xét xử và giao chiến. Mắt Người như ngọn lửa hồng, đầu Người đội nhiều vương miện, Người mang một danh hiệu viết trên mình, mà ngoài Người ra chẳng ai biết được.”
Như vậy, Kinh Thánh nhắc rằng sức mạnh không cứu được con người, chỉ có Thiên Chúa mới là Đấng cứu độ.
Con ngựa trong đời sống người Kitô hữu
Trong văn hóa nhân loại, ngựa gắn với cuộc lữ hành, nó có thể tượng trưng cho sự di chuyển, hành trình dài đầy thử thách của người Kitô hữu trên con đường đức tin, bởi lẽ cuộc đời Kitô hữu là một cuộc lữ hành liên tục, không ngừng tiến bước: “Trên đời này, chúng ta không có thành trì bền vững, nhưng đang tìm kiếm thành trì tương lai.” (Hr 13,14).
Đức tin không phải là bốc đồng nhất thời, mà là sự trung tín bền bỉ, sự kiên định trước khó khăn, giữ vững niềm hy vọng vào Thiên Chúa. Vì thế mà mỗi Kitô hữu được mời gọi sống như “chiến mã” của Chúa: kiên nhẫn, trung thành trong thử thách, hăng say loan báo Tin Mừng, không mệt mỏi trên đường phục vụ.
Một đặc điểm khác của Ngựa cũng có ý nghĩa trong đời sống đức tin. Ngựa vốn mạnh mẽ, có sức chạy nhanh, nhưng nếu không có người cầm cương thì dễ chạy sai hướng, rơi vào nguy hiểm. Người cầm cương không chỉ điều khiển mà còn bảo vệ, dẫn dắt con ngựa đến đích an toàn. Sự vâng phục của con ngựa đối với người cầm cương là điều kiện để sức mạnh của nó được sử dụng đúng mục đích.
Giống như con ngựa, người ta có tự do, có khả năng, nhưng nếu chỉ dựa vào sức riêng thì dễ lạc đường trong hành trình đức tin. Thiên Chúa chính là “người cầm cương”. Ngài sẽ hướng dẫn, uốn nắn, và bảo vệ ta khỏi những ngã rẽ nguy hiểm. Khi Kitô hữu biết phó thác và để Thiên Chúa dẫn dắt, hành trình đức tin trở nên vững chắc, và đạt đến cùng đích là sự hiệp thông với Ngài. Phó thác không phải là mất tự do, mà là sử dụng tự do để chọn tin tưởng vào Đấng tuyệt đối khôn ngoan.
Kết lời
Mùa xuân Bính Ngọ, trong quan niệm truyền thống Á Đông lẫn ánh sáng đức tin Kitô giáo, mở ra cho chúng ta một cái nhìn sâu xa về hành trình đời người. Đó là mùa của sức sống mới, của chuyển động và khát vọng tiến về phía trước; nhưng đồng thời cũng là lời nhắc nhở rằng sức mạnh, nhiệt huyết hay tự do tự thân không đủ để dẫn con người tới đích đến hạnh phúc. Con ngựa, biểu tượng của năng lượng và hành trình, chỉ thực sự hữu ích khi biết để mình được hướng dẫn; cũng vậy, con người chỉ tìm được bình an và ý nghĩa trọn vẹn khi đặt đời mình trong bàn tay Thiên Chúa.
Từ mùa xuân của đất trời, mỗi Kitô hữu được mời gọi bước vào một mùa xuân nội tâm: canh tân đức tin, làm mới niềm hy vọng, và dấn thân trên con đường Tin Mừng với lòng trung tín bền bỉ.
Bính Ngọ không chỉ là dấu mốc của thời gian, nhưng là cơ hội để ta tự hỏi: mình đang chạy theo sức riêng, hay đang để Thiên Chúa cầm cương và dẫn lối?