Những tâm hồn biết lắng nghe và hoán cải mới có thể nhận ra chân lý Thiên Chúa mặc khải
tai anh em thật có phúc vì được nghe”
(Mt 13,16)
Con người luôn khao khát khám phá những điều huyền nhiệm. Từ những bí ẩn của vũ trụ đến những thành tựu của khoa học, chúng ta không ngừng tìm kiếm câu trả lời cho những điều vượt quá khả năng hiểu biết của mình. Thế nhưng, có một mầu nhiệm còn cao cả hơn mọi tri thức của nhân loại, đó là mầu nhiệm Nước Trời. Điều đặc biệt là mầu nhiệm ấy không được mặc khải cho những người thông thái hay quyền thế, nhưng cho những tâm hồn biết lắng nghe và khiêm tốn đón nhận. Chính vì thế, khi các môn đệ hỏi tại sao Ngài dùng dụ ngôn để giảng dạy, Đức Giêsu đã trả lời: “Anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không” (Mt 13,11) . Đây không phải là sự thiên vị của Thiên Chúa, nhưng là lời mặc khải về thái độ nội tâm cần có để đón nhận chân lý. Thiên Chúa luôn muốn nói với mọi người, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng mở lòng để nghe tiếng Ngài.
Đức Giêsu trích lại lời ngôn sứ Isaia để diễn tả tình trạng bi đát của nhiều người: “Họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe, không hiểu... vì lòng dân này đã ra chai đá” (x. Mt 13,13-15). Điều làm cho con người xa cách Thiên Chúa không phải là sự thiếu thông minh, nhưng là một trái tim khép kín. Đôi mắt thể lý vẫn nhìn thấy phép lạ, đôi tai vẫn nghe Lời Chúa, nhưng tâm hồn lại từ chối để cho Lời ấy chạm đến và biến đổi cuộc đời. Có những người đã chứng kiến Đức Giêsu chữa lành bệnh tật, trừ quỷ, cho kẻ chết sống lại, nhưng họ vẫn không tin. Không phải vì phép lạ chưa đủ lớn, mà vì lòng họ đã khép lại trước chân lý. Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI từng nhận định: “Đức tin không chỉ là kết quả của bằng chứng, nhưng là sự gặp gỡ giữa Thiên Chúa và một con tim biết mở ra”. Khi con tim đã cứng cỏi vì kiêu ngạo, thành kiến hay ích kỷ, ngay cả ánh sáng rực rỡ nhất cũng không thể soi sáng được.
Trái lại, Đức Giêsu tuyên bố: “Mắt anh em thật có phúc vì được thấy, tai anh em thật có phúc vì được nghe” (Mt 13,16). Phúc ấy không hệ tại ở việc các môn đệ có đôi mắt tinh tường hơn người khác hay có trí tuệ xuất chúng hơn, nhưng vì họ đã chọn ở lại với Đức Giêsu, lắng nghe Ngài và để cho Lời Ngài uốn nắn cuộc đời mình. Chính sự khiêm tốn ấy đã mở cánh cửa để họ bước vào mầu nhiệm Nước Trời. Đức tin luôn là một hồng ân, nhưng hồng ân ấy chỉ sinh hoa kết quả nơi những tâm hồn biết đón nhận. Thánh Augustinô đã nói: “Thiên Chúa dựng nên con người không cần con người, nhưng Ngài không cứu độ con người nếu không có sự cộng tác của họ” . Thiên Chúa luôn ban ánh sáng, nhưng con người phải mở mắt; Ngài luôn cất tiếng gọi, nhưng con người phải mở tai và mở lòng để đáp lại.
Nhìn lại cuộc sống hôm nay, chúng ta dễ nhận ra rằng mình cũng có thể rơi vào tình trạng “nhìn mà không thấy, nghe mà không hiểu”. Chúng ta tham dự Thánh lễ mỗi tuần, đọc Kinh Thánh mỗi ngày, nghe biết bao bài giảng và giáo huấn, nhưng Lời Chúa nhiều khi chỉ dừng lại nơi trí nhớ chứ chưa đi vào cuộc sống. Chúng ta biết phải tha thứ nhưng vẫn nuôi hận thù; biết phải sống bác ái nhưng vẫn khép lòng trước người nghèo; biết phải trung thực nhưng vẫn dễ dàng thỏa hiệp với điều sai trái; biết Chúa luôn hiện diện nhưng vẫn sống như thể Ngài vắng mặt. Vấn đề không phải là chúng ta thiếu cơ hội nghe Lời Chúa, mà là thiếu sự hoán cải để Lời ấy trở thành sức sống của mình. Mầu nhiệm Nước Trời không chỉ là điều sẽ được hưởng trong tương lai, nhưng đã bắt đầu ngay khi con người để cho Thiên Chúa làm chủ trái tim mình.
Đức Thánh Cha Phanxicô nhiều lần nhấn mạnh rằng Thiên Chúa không mệt mỏi nói với con người, chỉ có con người mệt mỏi lắng nghe Thiên Chúa. Quả thật, giữa một thế giới đầy tiếng ồn của mạng xã hội, của công việc, của những tham vọng và lo toan, chúng ta dễ đánh mất khả năng lắng nghe tiếng nói nhẹ nhàng của Chúa. Muốn hiểu được mầu nhiệm Nước Trời, người môn đệ cần học biết sự thinh lặng nội tâm, bởi chỉ trong một tâm hồn bình an, Lời Chúa mới có thể bén rễ và sinh hoa trái. Giống như hạt giống chỉ nảy mầm trong mảnh đất được cày xới, chân lý của Thiên Chúa cũng chỉ lớn lên trong một trái tim biết để cho Ngài biến đổi.
Điều đáng mừng là Đức Giêsu không lên án để loại trừ những tâm hồn chai đá. Ngài vẫn không ngừng nói bằng dụ ngôn, vẫn kiên nhẫn gieo hạt giống Lời Chúa, bởi Ngài luôn hy vọng sẽ có một ngày cánh cửa lòng người được mở ra. Thiên Chúa không bao giờ ngừng mặc khải tình yêu của Ngài; chỉ cần con người biết khiêm tốn lắng nghe và can đảm hoán cải, ánh sáng của Nước Trời sẽ bừng lên ngay giữa cuộc sống thường ngày. Chính trong những chọn lựa nhỏ bé của lòng yêu thương, sự tha thứ, lòng trung tín và tinh thần phục vụ, mầu nhiệm Nước Trời dần được tỏ hiện và lớn lên.
Ước mong mỗi chúng ta luôn giữ được một trái tim mềm mại trước Lời Chúa, biết lắng nghe bằng cả tâm hồn chứ không chỉ bằng đôi tai, biết để cho chân lý của Tin Mừng biến đổi từng suy nghĩ, lời nói và hành động của mình. Khi đó, đôi mắt đức tin sẽ nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong mọi biến cố, đôi tai tâm hồn sẽ nghe được tiếng Ngài giữa bao ồn ào của cuộc sống, và cả cuộc đời chúng ta sẽ trở thành mảnh đất màu mỡ để mầu nhiệm Nước Trời không ngừng lớn lên, sinh hoa kết quả và lan tỏa niềm hy vọng cho thế giới hôm nay.
Giọng đọc: Phan Anh