Đồng Công Cứu Chuộc của Đức Trinh Nữ Maria
Đâu là điều gây tranh luận?
Đây là một trong những vấn đề thần học được bàn luận sôi nổi nhất hiện nay. Chủ đề này liên quan đến vai trò của Đức Trinh Nữ Maria và tìm cách xác định mức độ tham dự của Mẹ trong công trình cứu độ nhân loại. Cuộc thảo luận này thường được gọi là “tranh luận về đồng công cứu chuộc”.
Agustín Giménez, Giám đốc, Diễn đàn Đức Maria Giáo phận Getafe, cho rằng:
“Đó là sự cộng tác cần thiết của Mẹ, theo thánh ý Thiên Chúa, để công trình cứu độ của Đức Kitô có thể đến với nhân loại”.
Trong Kinh Thánh, hành động của Đức Maria được xem là yếu tố cần thiết để Chúa Giêsu thực hiện công trình cứu độ.
Agustín Giménez, nói tiếp:
“Khoảnh khắc đầu tiên chính là biến cố Truyền Tin, khi Mẹ Maria thưa ‘Xin vâng’ với kế hoạch của Thiên Chúa, khi Mẹ nói: ‘Xin làm cho tôi như lời Sứ thần nói’”.
Ngoài ra, còn có những giây phút khác khi sự can thiệp của Mẹ làm nên những điều kỳ diệu, chẳng hạn tại tiệc cưới Cana, hoặc dưới chân thập giá, nơi mà sự hiện diện của Mẹ có ý nghĩa nền tảng đối với Đức Giêsu. Chính tại đó, theo các nhà thần học, Chúa Kitô đã trao ban Mẹ Ngài làm Mẹ của toàn thể nhân loại.
Hình ảnh Đức Trinh Nữ Maria đã sớm trở thành đề tài chiêm niệm của các Kitô hữu tiên khởi. Ngay từ thế kỷ thứ II, một số Giáo phụ, dù chưa trực tiếp gọi Mẹ là “Đấng Đồng Công Cứu Chuộc”, nhưng đã gán cho Mẹ những hiệu quả gắn liền với danh hiệu ấy. Điển hình là Thánh Irênê thành Lyon và Thánh Giustinô, những vị đã tiếp cận chủ đề này từ một góc độ độc đáo, so sánh vai trò của Mẹ với Evà.
Agustín Giménez, còn nói thêm:
“Các ngài nói rằng: cũng như Evà đã cộng tác vào sự sa ngã của nhân loại khi đưa tội lỗi, sự chết và ách nô lệ của Satan vào thế gian, thì một con người khác, cũng mang cùng phẩm tính như Evà trước khi sa ngã: vô nhiễm, đồng trinh và là người nữ chính là Maria, đã cộng tác với Ađam mới là Đức Kitô, trong một cách thức độc nhất vô nhị, để hoàn tất công trình cứu chuộc”.
Một số chuyên gia lưu ý rằng, nếu thuật ngữ “Đồng Công Cứu Chuộc” được nâng lên hàng tín điều, điều đó có thể gây chia rẽ trong đại kết, và hơn nữa, thuật ngữ này có thể không thật chính xác, dễ dẫn đến những cách hiểu mơ hồ. Tuy nhiên, những người ủng hộ lại cho rằng cụm từ ấy là đúng đắn và hoàn toàn không làm cho vai trò của Mẹ trở nên ngang hàng với Con của Mẹ.
Agustín Giménez, cho rằng: “Từ ‘đồng công cứu chuộc’ (co-redemptrix) luôn quy chiếu về ‘Đấng Cứu Chuộc’ (redeemer), và chính tiền tố ‘đồng – co’ đã hàm ý sự phụ thuộc. Hãy lấy ví dụ: ‘phi công chính’ và ‘phi công phụ’. Phi công phụ không bao giờ ngang hàng với phi công chính. Vì thế, danh hiệu này hoàn toàn không có ý đặt Đức Maria lên cùng cấp với Đức Giêsu”. Ngài nói tiếp: “Điều cần lưu ý là, chúng ta không nói rằng Maria là ơn cứu độ. Ơn cứu độ chính là Đức Kitô, Ngài là Đấng Cứu Chuộc duy nhất của chúng ta. Nhưng Mẹ Maria là nguyên nhân mang tính phương tiện, là người cho phép và làm cho việc cứu độ ấy trở nên khả thi, là người đã cộng tác để Đức Kitô có thể trở thành Đấng Cứu Chuộc”.
Cho đến nay, Giáo Hội Công Giáo chỉ mới công bố bốn tín điều về Đức Maria, trong đó mới nhất là tín điều Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, được cử hành vào ngày 15 tháng 8 hằng năm. Tuy nhiên, có những phong trào sùng kính Đức Maria đã thỉnh cầu Đức Giáo hoàng Leo nghiên cứu khả năng nâng khía cạnh này trong vai trò của Đức Maria lên hàng tín điều.
Theo các thành viên của Diễn đàn Đức Maria, trong triều đại Đức Thánh Cha Phanxicô, Tòa Thánh đã nhận được tám triệu chữ ký thỉnh nguyện, xin Đức Thánh Cha xem xét và tuyên tín rằng vai trò “Đồng Công Cứu Chuộc” của Đức Maria được công nhận là một tín điều của Giáo Hội.