Câu hỏi của Xavier Le Normand, báo Le Pèlerin:
Kính thưa Đức Thánh Cha,
Trước hết, con xin cảm ơn Đức Thánh Cha về chuyến Tông du đến Pháp. Trong bốn ngày qua, đất nước chúng con đã được cuốn vào một bầu khí nhiệt thành rộng khắp do chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha tạo nên; tại Pháp, điều này quả thực không phải là chuyện dễ dàng. Xin cảm ơn Đức Thánh Cha.
Kính thưa Đức Thánh Cha,
Khẩu hiệu của chuyến Tông du là: “Để thế giới được sống”. Vấn đề chăm sóc con người trong giai đoạn cuối đời đã nhiều lần xuất hiện trong các bài phát biểu của Đức Thánh Cha. Thực ra, con nghĩ Đức Thánh Cha đã đề cập đến vấn đề này trong hơn một nửa số bài phát biểu tại Pháp. Con đặc biệt nghĩ đến bài phát biểu tại Điện Élysée và hôm qua tại Lộ Đức, khi Đức Thánh Cha nói rằng “điều hợp pháp không nhất thiết là điều luân lý”: một ám chỉ khá rõ ràng đến việc Pháp gần đây hợp pháp hóa an tử.
Tại Pháp, chúng con cũng có nguyên tắc laicité, tức là sự phân định và tách biệt giữa tôn giáo với chính trị. Đức Thánh Cha có nghĩ rằng trong những vấn đề quan trọng, khi những điều đang được đặt cược là rất lớn, ranh giới ấy cần được vượt qua vì quyền tối thượng của lương tâm hay không? Và nếu có, Đức Thánh Cha có cho rằng mình đã vượt qua ranh giới ấy không?
Đức Giáo hoàng Lêô XIV trả lời:
Cảm ơn câu hỏi của anh. Tôi có thể nói rằng, theo cách Giáo Hội hiểu về sự phân định giữa Giáo Hội và chính trị, hay giữa Giáo Hội và Nhà nước, tôi đã không vượt qua ranh giới ấy.
Tôi muốn mời anh đọc lại Magnifica Humanitas, trong đó tôi nói về Học thuyết Xã hội của Giáo Hội, đặc biệt ở phần đầu và những chương đầu tiên. Ở đó, tôi giải thích rằng khi Giáo Hội nói về việc bảo vệ sự sống, khi Giáo Hội đề cập đến những vấn đề thuộc Học thuyết Xã hội, chúng tôi không bước vào lĩnh vực chính trị, nhưng đang áp dụng Tin Mừng vào đời sống con người.
Và những con người ấy có thể là các chính trị gia, dù thuộc cánh tả hay cánh hữu, những người cho rằng: “Không, tôn giáo chỉ nên thuộc về phạm vi riêng tư”. Hãy để mỗi người tự quyết định điều mình muốn trong đời sống riêng, còn Nhà nước thì phải tách biệt.
Nhưng khi tôi đến Pháp, trước hết tôi đến để rao giảng Tin Mừng, loan báo Tin Mừng, và khẳng định lại điều chính Chúa Giêsu Kitô đã nói: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống”. Nói cách khác, tôi đến để loan báo sự thật mà Chúa Giêsu trao ban cho chúng ta.
Bảo vệ sự sống là điều mà, như tất cả anh chị em đều biết, Giáo Hội giảng dạy và hết sức xác tín. Vì thế, một mặt, dĩ nhiên tôi biết rằng tại Pháp gần đây đã có một đạo luật được thông qua về vấn đề này; và tại những quốc gia khác ở châu Âu cũng như tại nhiều nơi khác trên thế giới, hiện đang diễn ra rất nhiều cuộc tranh luận về những vấn đề liên quan đến giai đoạn cuối đời.
Nhưng khi hiện diện tại một nơi đặc biệt như Lộ Đức, nơi con người tìm kiếm một điều gì đó sâu xa hơn, chúng ta có thể hiểu rằng cuộc đời của họ, ngay cả giữa bệnh tật, khuyết tật hay những đau đớn dưới nhiều hình thức khác nhau, vẫn có ý nghĩa.
Giáo Hội, vì chính Chúa Giêsu, muốn ở gần những con người ấy và khẳng định những giá trị mà chính sự sống, theo tôi, vốn mang lại cho tất cả chúng ta.
Vì vậy, tôi có thể nói thế này: nếu đó được gọi là chính trị, thì tôi đã làm điều đó. Nhưng tôi không làm như vậy để can dự vào chính trị của nước Pháp. Tôi làm điều đó để giảng dạy điều mà Giáo Hội thực sự tin tưởng.