Khi được bầu làm Giáo hoàng vào năm 2013, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã trao cho Đức Hồng y Bertone, khi ấy là Quốc vụ khanh Tòa Thánh, một lá thư từ nhiệm, có hiệu lực “trong trường hợp không còn đủ khả năng đảm đương sứ vụ vì lý do sức khỏe”, chẳng hạn như rơi vào tình trạng hôn mê.
Thực ra, chính Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI là người đầu tiên đưa vấn đề này trở thành tâm điểm chú ý khi ngài đi vào lịch sử với quyết định từ nhiệm vì cảm thấy không còn đủ sức khỏe để tiếp tục đảm nhận sứ vụ. Kể từ thế kỷ XIII, chưa có vị Giáo hoàng nào tự nguyện từ nhiệm, kể từ trường hợp Đức Giáo hoàng Celestine V.
Vì thế, việc xuất hiện những đồn đoán rằng Đức Giáo hoàng Lêô XIV cũng có một lá thư từ nhiệm tương tự, phòng khi xảy ra biến cố, đặc biệt sau lần nhập viện gần đây, không phải là điều bất thường. Vấn đề được đặt ra là: liệu lá thư ấy có thực sự tồn tại hay không?
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trả lời:
“Không. Hiện tại, tạ ơn Chúa, tôi không thấy cần thiết phải làm điều đó. Giáo luật vốn đã có một số quy định liên quan đến vấn đề này. Mọi sự đều nằm trong tay Thiên Chúa, như tôi đã nói trước khi được bầu làm Giáo hoàng. Tôi tín thác nơi Ngài. Tôi nghĩ rằng có thể cuối cùng tôi sẽ thực hiện việc đó. Nhưng hiện giờ, tôi chưa thấy cần thiết. Xin cảm ơn”.
Đức Giáo hoàng đưa ra những nhận định này trên chuyến bay Giáo hoàng, khi trở về từ chuyến tông du Mỹ Latinh. Ở tuổi 71, Đức Giáo hoàng Lêô XIV vừa trải qua một ca phẫu thuật phổi thành công. Ca phẫu thuật mới diễn ra cách đây hơn một tháng, nhưng đối với các phóng viên Vatican cùng tháp tùng ngài, dường như ngài không hề tỏ ra quá mệt mỏi sau chuyến đi. Nhà báo nói:
“Thưa Đức Thánh Cha, đó là một chuyến viếng thăm tuyệt vời, rất căng thẳng, với lịch trình dày đặc. Một số người trong chúng tôi đã vượt qua được, nhưng cũng suýt nữa thì…” Đức Giáo Hoàng Lêô XIV (Cười): “Tôi thấy có rất nhiều người đang mệt mỏi ở phía sau kia. Tôi không biết chuyện gì đang xảy ra nữa!”
Đức Giáo hoàng đã dành 12 ngày thăm viếng ba quốc gia, thực hiện 14 chuyến bay, tham dự hơn 50 sự kiện chính thức và khoảng 35 hoạt động công khai, bao gồm các bài diễn văn và bài giảng. Ngài đã nỗ lực hết sức vì quyết tâm thực hiện chuyến tông du theo đúng kế hoạch. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV chia sẻ:
“Mọi người đã ngạc nhiên về tôi. Tôi muốn tạ ơn Thiên Chúa. Ca phẫu thuật tương đối nặng, và như mọi người đều biết, đến nay mới chỉ hơn một tháng. Chuyến đi đã được lên kế hoạch từ trước và ngay từ đầu, tôi đã muốn thực hiện đến cùng. Tôi chưa hồi phục hoàn toàn 100%, nhưng tình trạng của tôi khá tốt. Và sức bền chính là một trong những hồng ân mà Chúa đã ban cho tôi”.
Đây là lần đầu tiên Đức Giáo hoàng công khai chia sẻ về căn bệnh ung thư của mình. Ngài cho biết kết quả chẩn đoán khiến ngài bất ngờ, bởi trước đó ngài không có triệu chứng bất thường và vẫn cảm thấy khỏe mạnh. Căn bệnh được phát hiện trong một đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ, thuộc chương trình khám tổng quát hằng năm của ngài. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói thêm:
“Để đề phòng, tôi cần tiếp tục theo dõi sát tình trạng sức khỏe và thực hiện các đợt kiểm tra, giống như những lần khám định kỳ hằng năm. Tôi cảm thấy thế nào ư? Tôi có một người anh trai, và điều này mọi người đều đã biết, hiện đang phải đối diện với một tình trạng sức khỏe phức tạp hơn tôi rất nhiều. Mọi người hãy đi khám sức khỏe định kỳ. Việc phòng bệnh rất quan trọng. Hãy quan tâm chăm sóc sức khỏe của mình”.
Sau khi vượt qua căn bệnh ung thư và hoàn thành thử thách lớn là chuyến tông du Mỹ Latinh, Đức Giáo hoàng đang trở lại với lịch trình làm việc thường nhật. Trước mắt ngài là nhiều sự kiện quan trọng, và tháng Mười Hai, như thường lệ, sẽ là một tháng đặc biệt bận rộn tại Vatican.