Nhận ra căn tính thật của Đức Kitô để bước vào tương quan đức tin đích thực
Có những câu hỏi không chỉ cần được trả lời bằng lý trí, mà còn bằng cả cuộc đời. Và câu hỏi lớn nhất của Kitô giáo có lẽ là câu hỏi này: Đức Kitô là ai đối với tôi? Không phải Đức Kitô là ai trong sách giáo lý, cũng không phải người khác nghĩ gì về Ngài. Nhưng là: Ngài thực sự là ai trong đời sống của tôi?
Trong trang Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu đặt ra một câu hỏi tưởng chừng chỉ liên quan đến Kinh Thánh: “Sao các kinh sư lại nói Đấng Kitô là con vua Đavít?” (Mc 12,35) . Người Do Thái chờ đợi Đấng Mêsia xuất thân từ dòng tộc Đavít, một vị vua sẽ giải phóng dân tộc của họ. Nhưng Đức Giêsu muốn họ đi xa hơn những sự hiểu biết quen thuộc ấy. Ngài cho thấy Đấng Kitô không chỉ là “con vua Đavít”, nhưng còn là “Chúa Thượng” của chính vua Đavít. Nghĩa là, Đức Kitô vượt quá mọi khuôn mẫu mà con người muốn đặt lên Ngài.
Có lẽ, đó cũng là điều xảy ra trong đời sống đức tin hôm nay. Nhiều người biết rất nhiều điều về Đức Giêsu, nhưng chưa thật sự gặp Ngài. Người ta có thể học giáo lý, nghe giảng, đọc sách thiêng liêng, thậm chí phục vụ trong Giáo Hội… nhưng Đức Kitô vẫn chỉ là một ý niệm, chứ chưa trở thành một Đấng sống động trong mối tương quan cá vị. Ở đây, có một sự khác biệt rất lớn giữa việc “biết về Chúa” và “biết Chúa”.
Người ta có thể biết rất rõ giáo huấn của Đức Kitô nhưng trái tim vẫn xa Ngài. Có thể nói nhiều về Chúa nhưng đời sống không phản chiếu khuôn mặt của Ngài. Có thể thích nghe Tin Mừng nhưng chưa sẵn sàng để cho Tin Mừng thay đổi đời sống của mình. Đó là điều Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI từng nói trong thông điệp Deus Caritas Est: “Khởi đầu đời sống Kitô hữu không phải là một quyết định luân lý hay một ý tưởng cao đẹp, nhưng là một cuộc gặp gỡ với một biến cố, và với một Con Người” (DCE, 1) . Kitô giáo, vì thế, không bắt đầu bằng luật lệ, nhưng bằng cuộc gặp gỡ với Đức Giêsu Kitô. Và nếu không có cuộc gặp gỡ ấy, đời sống đạo rất dễ trở thành một thói quen tôn giáo hơn là một sựu tương quan sống động.
Có lẽ, điều đáng buồn nhất không phải là con người từ chối Đức Kitô, nhưng là giữ Ngài ở quá xa trong đời sống của mình. Người ta để Đức Giêsu hiện diện trong nhà thờ, trong sách đạo, trong các nghi thức… nhưng không để Ngài bước vào những vùng sâu nhất của tâm hồn: những nỗi sợ, những tổn thương, những tham vọng, hay những sự chọn lựa thật sự của cuộc sống.
Người ta muốn một Đức Giêsu an toàn, một Đức Giêsu không đòi hỏi thay đổi quá nhiều. Nhưng Đức Kitô thật không chỉ đến để an ủi, mà Ngài còn đến để biến đổi. Ngài không chỉ muốn được con người ngưỡng mộ, mà còn muốn được yêu mến và bước theo. Ngài cũng không chỉ muốn được gọi là “Chúa”, mà còn muốn thật sự trở thành Chúa của đời sống chúng ta.
Trong Tin Mừng, nhiều người rất thích nghe Đức Giêsu giảng. Đám đông “nghe Ngài giảng một cách thích thú” (x. Mc 12,37). Nhưng thích nghe về Đức Giêsu không đồng nghĩa với việc trở thành môn đệ của Ngài. Có những người xúc động trước lời Chúa nhưng không thay đổi đời sống. Có những người say mê các bài giảng nhưng trái tim vẫn khép kín trước tiếng gọi hoán cải. Đức tin đích thực chỉ bắt đầu khi con người không còn đứng ngoài để quan sát Đức Kitô, nhưng bước vào trong mối tương quan với Ngài.
Thánh Phaolô đã xác tín rằng: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20) . Đó không còn là một niềm tin lý thuyết, nhưng là một sự thuộc về. Đức Kitô trở thành trung tâm của đời sống, là Đấng định hình cách nghĩ, cách yêu, cách chọn lựa và cả cách chịu đau khổ của con người.
Có lẽ, vấn đề lớn của nhiều Kitô hữu hôm nay không phải là mất đức tin hoàn toàn, nhưng là sống một đức tin hời hợt. Đức Giêsu vẫn hiện diện đó, nhưng không đủ gần để biến đổi trái tim. Người ta vẫn cầu nguyện, nhưng lại tìm sức mạnh nơi tiền bạc nhiều hơn nơi Thiên Chúa. Vẫn đọc Tin Mừng, nhưng lại để thế gian định nghĩa giá trị đời mình. Vẫn mang danh Kitô hữu, nhưng cách sống lại rất xa tinh thần của Đức Kitô. Và như thế, Đức Kitô dần trở thành một “ý tưởng tôn giáo” hơn là một Đấng đang sống.
Thánh Augustinô từng thú nhận rằng trước khi gặp Chúa thật sự, ngài đã đi tìm hạnh phúc ở rất nhiều nơi khác. Và rồi cuối cùng ngài nhận ra: “Con yêu Chúa quá muộn màng” . Không phải vì Thiên Chúa vắng mặt, nhưng vì trái tim con người thường mất rất nhiều thời gian để hiểu rằng không có gì trên đời đủ sức lấp đầy khoảng trống chỉ dành riêng cho Thiên Chúa.
Công đồng Vaticanô II nói rằng: “Mầu nhiệm con người chỉ thực sự được sáng tỏ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể” (Gaudium et Spes, 22). Nghĩa là, nếu không gặp Đức Kitô, con người cũng khó hiểu được chính mình. Chỉ nơi Ngài, con người mới khám phá ra mình là ai, sống để làm gì và đâu là cùng đích thật của đời mình. Đó là lý do tại sao Đức Giêsu không chỉ hỏi các môn đệ ngày xưa: “Người ta nói Thầy là ai?” , nhưng còn hỏi: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” (Mt 16,15). Câu hỏi ấy vẫn vang lên hôm nay. Đức Kitô là ai đối với tôi? Ngài chỉ là một thói quen tôn giáo? Một nhân vật tôi kính trọng? Một nơi để tìm bình an lúc khó khăn? Hay thật sự là Chúa của đời tôi? Bởi cách chúng ta sống sẽ cho thấy Đức Giêsu đang giữ vị trí nào trong lòng mình. Nếu Đức Kitô thật sự là Chúa, chúng ta sẽ để Ngài hướng dẫn những chọn lựa của mình. Nếu Ngài thật sự là Đấng Cứu Độ, chúng ta sẽ không đặt hy vọng tuyệt đối nơi thế gian. Và nếu Ngài thật sự là tình yêu lớn nhất, chúng ta sẽ học cách yêu như Ngài đã yêu.
Các thánh không phải là những người biết nhiều về Đức Giêsu hơn người khác, nhưng là những người để Đức Giêsu chiếm lấy đời mình nhiều hơn. Thánh Phanxicô Assisi đã từ bỏ giàu sang vì khám phá ra Đức Kitô là kho tàng duy nhất đáng giữ. Thánh Têrêsa Calcutta đã nhìn thấy khuôn mặt Đức Giêsu nơi những người hấp hối ngoài đường phố. Các ngài không chỉ tin vào Đức Kitô, nhưng sống từ Ngài. Có lẽ, điều thế giới hôm nay thiếu nhất không phải là những người nói về Chúa, nhưng là những người phản chiếu Chúa bằng đời sống.
Ước gì trang Tin Mừng hôm nay không chỉ dừng lại ở một câu hỏi thần học, nhưng trở thành một lời chất vấn sâu xa cho từng người chúng ta. Ước gì giữa một thế giới đầy tiếng nói và hình ảnh, chúng ta vẫn đủ thinh lặng để nghe Đức Kitô hỏi mình: “Còn con, con bảo Thầy là ai?” Và ước gì, trong từng ngày sống, chúng ta không chỉ hiểu thêm về Đức Giêsu, mà còn thật sự bước vào một mối tương quan sống động với Ngài, Đấng không chỉ muốn được biết đến, mà còn muốn được yêu mến, thuộc về và trở thành trung tâm của cả cuộc đời chúng ta.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh