Khi con người đứng trước một chọn lựa quyết định
và không đến cùng ánh sáng”
(Ga 3,20)
Có những khoảnh khắc trong đời không ồn ào, cũng không kịch tính, nhưng lại mang tính quyết định. Không ai nhìn thấy, không ai biết, nhưng chính trong những giây phút ấy, một hướng đi được chọn, một tương lai được mở ra. Đức tin không luôn là một biến cố lớn lao hay một lời tuyên xưng mạnh mẽ trước đám đông. Đôi khi, đức tin chỉ là một sự nghiêng nhẹ của con tim, một sự mở ra âm thầm trước một lời mời gọi rất sâu kín. Và chính trong sự âm thầm ấy, con người đứng trước một sự chọn lựa: mở ra hay khép lại, tin hay không tin, bước vào sự sống hay dừng lại trong chính mình.
Trang Tin Mừng hôm nay khẳng định rằng: “Ai tin vào người Con thì được sự sống đời đời” (Ga 3,36). Câu nói ấy nghe qua có vẻ thật đơn giản, nhưng lại chạm đến tận cốt lõi của đời sống con người. Bởi vì ở đây, đức tin không chỉ là một sự đồng ý về mặt trí tuệ, nhưng còn là một hành vi dấn thân trọn vẹn. Tin không phải chỉ là chấp nhận một chân lý, nhưng là bước vào một mối tương quan. Tin là đặt trọn đời mình vào tay một Đấng mà mình không thể nắm bắt hoàn toàn, nhưng lại có thể tín thác. Và tin là dám để cho cuộc đời mình được định hướng bởi một tình yêu lớn hơn chính mình.
Thế nhưng, điều đáng suy nghĩ là Tin Mừng không chỉ nói đến việc tin, mà còn nói đến việc không tin: “Kẻ nào không chịu tin vào người Con thì không được sự sống” (Ga 3,36). Ở đây không phải là một sự đe dọa, nhưng là một sự thật mang tính hiện sinh. Bởi vì không tin không đơn giản là thiếu một điều gì đó, nhưng là tự khép mình lại trước nguồn sống. Đức tin giống như một cánh cửa. Không phải Thiên Chúa đứng bên ngoài và từ chối bước vào, nhưng chính con người có thể chọn đóng lại cánh cửa ấy.
Điều này trở nên rõ hơn khi chúng ta nhớ lại lời của Chúa Giêsu: “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một” (Ga 3,16). Tình yêu ấy là khởi điểm của tất cả. Đức tin không bắt đầu từ nỗ lực của con người, nhưng từ một sáng kiến của Thiên Chúa. Ngài không chờ con người hoàn hảo rồi mới yêu, Ngài cũng không đợi con người xứng đáng rồi mới trao ban. Nhung Ngài yêu trước, Ngài trao ban trước; và đức tin chính là câu trả lời của con người trước tình yêu ấy.
Nhưng chính ở đây, một nghịch lý xuất hiện: “Ánh sáng đã đến thế gian, nhưng người ta đã chuộng bóng tối hơn ánh sáng” (Ga 3,19) . Không phải vì ánh sáng không đủ mạnh, nhưng vì con người có thể chọn quay lưng lại với ánh sáng. Đôi khi, bóng tối lại trở nên quen thuộc hơn. Không phải vì nó tốt hơn, nhưng vì nó không đòi hỏi thay đổi. Còn ánh sáng thì khác. Ánh sáng phơi bày. Ánh sáng làm lộ ra. Và ánh sáng luôn mời gọi con người bước ra khỏi những vùng an toàn của mình.
Vì thế, tin không chỉ là một hành vi dễ dàng, nhưng tin chính là đòi một sự can đảm. Can đảm để bước ra khỏi những gì mình đã quen thuộc. Can đảm để đối diện với sự thật về chính mình. Can đảm để để cho ánh sáng chạm vào những góc khuất mà mình vẫn muốn giữ kín. Và chính vì thế, không tin đôi khi không phải là không thể tin, nhưng là không muốn thay đổi.
Có lẽ mỗi người chúng ta đều có những “vùng tối” như thế. Những nơi mà chúng ta biết, nhưng không muốn đối diện. Những sự thật mà chúng ta cảm nhận, nhưng không muốn gọi tên. Những lời mời gọi mà chúng ta nghe thấy, nhưng cố tình làm ngơ. Và trong những khoảnh khắc ấy, chúng ta đang đứng trước một sự chọn lựa rất thật: tiếp tục ở lại trong bóng tối quen thuộc, hay bước ra ánh sáng dù còn nhiều sợ hãi.
Điều đáng nói là Chúa Giêsu không ép buộc, Ngài cũng không cưỡng bách ai phải tin. Ngài chỉ mời gọi. Ngài đứng đó, như một ánh sáng, như một lời hứa, như một con đường. Và Ngài nói: “Ai sống theo sự thật thì đến cùng ánh sáng” (Ga 3,21). Câu nói ấy mở ra một hướng đi rất cụ thể. Đức tin không bắt đầu từ những điều lớn lao, nhưng từ việc sống theo sự thật. Sự thật về chính mình, sự thật về những giới hạn, sự thật về những yếu đuối; và chính khi con người dám sống trong sự thật ấy, họ bắt đầu bước vào ánh sáng.
Đức tin, vì thế, không phải là một điểm đến, nhưng là một hành trình. Một hành trình trong đó con người học cách tin từng chút một. Có thể ban đầu chỉ là một bước nhỏ: một lời cầu nguyện ngập ngừng, một sự tín thác chưa trọn vẹn, hay một lần dám buông bỏ kiểm soát… Nhưng chính trong những bước nhỏ ấy, một điều lớn lao đang diễn ra, đó chính là con người đang mở ra cho sự sống.
“Sự sống đời đời” mà Tin Mừng nói đến không chỉ là một thực tại ở tương lai. Nhưng nó đã bắt đầu ngay từ bây giờ. Khi tin, chúng ta bắt đầu sống một cách khác. Chúng ta không còn bị định nghĩa hoàn toàn bởi sợ hãi. Chúng ta cũng không còn bị đóng khung trong những giới hạn của mình. Từ đó, chúng ta bắt đầu sống với một niềm hy vọng sâu xa hơn: một niềm hy vọng không dựa trên việc mọi sự sẽ suôn sẻ, nhưng dựa trên việc có một Đấng đang đồng hành.
Và rồi, khi nhìn lại, có thể chúng ta sẽ nhận ra rằng những khoảnh khắc quan trọng nhất trong đời không phải là những lúc mọi sự rõ ràng, nhưng là những lúc chúng ta đã chọn tin, dù chưa hiểu hết. Những lúc chúng ta đã bước đi, dù chưa thấy rõ con đường. Hay những lúc chúng ta đã mở lòng, dù còn nhiều sợ hãi. Bởi vì cuối cùng, đức tin không loại bỏ mọi câu hỏi, nhưng trao cho chúng ta một nơi để đứng giữa những câu hỏi ấy. Không phải là một câu trả lời trọn vẹn cho mọi điều, nhưng là một tương quan đủ vững để không bị cuốn trôi.
Và có lẽ, điều Tin Mừng mời gọi chúng ta hôm nay không phải là phải tin một cách hoàn hảo, nhưng là dám bước vào một chọn lựa rất thật: giữa ánh sáng và bóng tối, giữa mở ra và khép lại, hay giữa sự sống và sự khép kín. Không phải một lần cho tất cả, nhưng mỗi ngày, trong những điều rất nhỏ.
Có thể hôm nay, chúng ta chưa thể trao một cách trọn vẹn. Nhưng chúng ta có thể bắt đầu bằng một điều rất nhỏ: một lần chọn sự thật thay vì né tránh, một lần mở lòng thay vì khép lại, một lần tín thác thay vì kiểm soát. Và chính trong những điều nhỏ bé ấy, đức tin đang dần được lớn lên. Và cùng với đức tin, sự sống cũng bắt đầu nảy mầm. Bởi vì, như Tin Mừng đã nói, sự sống không phải là phần thưởng dành cho những người hoàn hảo, nhưng là quà tặng dành cho những ai dám tin. Và đôi khi, chỉ cần một bước nhỏ về phía ánh sáng, là đủ để bóng tối không còn là nơi chúng ta thuộc về nữa.
Giọng đọc: Thanh Nhã - Phan Anh