Lời Chúa phải được sống hôm nay
hãy đem Lời Chúa ra thực hành,
chứ đừng nghe suông mà lừa dối mình”
(Gc 1,22)
Có một nghịch lý rất sâu xa trong đời sống đức tin: chúng ta có thể rất yêu mến những điều thuộc về Thiên Chúa trong quá khứ, nhưng lại khó đón nhận điều Ngài đang nói với mình hôm nay. Chúng ta có thể xây những ngôi mộ thật đẹp cho các ngôn sứ, kính trọng những chứng nhân đức tin, trân trọng những lời thánh thiện của các thế hệ đi trước, nhưng lại khước từ tiếng nói của Thiên Chúa khi Lời Ngài chạm đến những vùng đang cần được thay đổi nơi chính mình. Chúa Giêsu nói với các kinh sư: “Khốn cho các ông! Các ông xây lăng cho các ngôn sứ, mà cha ông các ông đã giết các vị ấy” (Lc 11,47). Một lời rất mạnh, bởi điều Chúa muốn vạch ra không chỉ là sự giả hình của một nhóm người, nhưng là một cám dỗ luôn có thể len vào đời sống của mỗi chúng ta: biến đức tin thành một thứ ký ức được tôn kính, thay vì một sự sống đang được đổi mới mỗi ngày.
Xây lăng cho các ngôn sứ thì dễ hơn là sống điều các ngài đã nói. Tưởng nhớ một người đã chết vì sự thật có thể dễ hơn việc đứng về phía sự thật khi nó khiến chúng ta mất lòng người khác. Ca ngợi những chứng nhân can đảm của quá khứ có thể dễ hơn việc sống trung thực trong những chọn lựa rất nhỏ của hiện tại. Chúng ta dễ xúc động trước những câu chuyện về các thánh, nhưng lại có thể rất khó tha thứ cho một người đang làm tổn thương mình. Chúng ta có thể say mê nghe Lời Chúa về tình yêu, lòng thương xót, sự nghèo khó và phục vụ, nhưng lại không muốn từ bỏ một định kiến, một ích kỷ hay một sự cố chấp nào đó. Khi ấy, Lời Chúa vẫn được tôn kính, nhưng chưa thực sự được sống.
Điều đáng sợ không phải là chúng ta không có Lời Chúa. Nhưng là chúng ta có Lời Chúa mà để Lời ấy trở thành một thứ “di tích” trong tâm hồn: biết nhiều nhưng không thay đổi, nghe nhiều nhưng không thực hành, nói rất đúng về Tin Mừng nhưng lại sống khác với Tin Mừng. Thánh Giacôbê nhắc nhở: “Anh em hãy đem Lời Chúa ra thực hành, chứ đừng nghe suông mà lừa dối mình” (Gc 1,22). Lời Chúa không được ban để chúng ta cất giữ trong trí nhớ, nhưng để bén rễ trong cuộc đời; không chỉ để đọc trong nhà thờ, mà để trở thành cách chúng ta nói với nhau, đối xử với nhau, tha thứ cho nhau và bước đi giữa thế giới này.
Có lẽ vì thế, câu hỏi quan trọng sau mỗi lần nghe Tin Mừng không phải chỉ là: “Tôi đã hiểu bài Tin Mừng này chưa?” , nhưng là: “Lời Chúa hôm nay đang đòi tôi thay đổi điều gì?” Một lời xin lỗi chân thành. Một sự tha thứ mà chúng ta đã trì hoãn. Một thái độ bớt xét đoán. Một quyết định sống ngay thẳng dù không ai biết. Một chút thời gian dành cho người đang cần được lắng nghe. Một sự trung thành trong những bổn phận âm thầm. Đó chính là lúc Lời Chúa bước ra khỏi trang sách để trở thành sự sống.
Chúa Giêsu còn nói một câu khiến chúng ta phải suy nghĩ: “Các ông đã cất giấu chìa khóa của sự hiểu biết. Các ông đã không vào, mà những người muốn vào, các ông lại ngăn cản” (Lc 11,52). Chìa khóa của sự hiểu biết không phải là thứ để nắm giữ nhằm tạo quyền lực trên người khác. Hiểu biết Thiên Chúa đích thực phải mở cửa, chứ không đóng cửa; phải đưa con người đến gần Chúa hơn, chứ không làm họ xa Chúa hơn. Đức tin trưởng thành không khiến chúng ta trở thành những người canh cửa của ân sủng, nhưng trở thành những người mở cửa cho người khác bằng lòng thương xót, sự kiên nhẫn và đời sống chứng tá.
Đôi khi, chúng ta cũng có thể vô tình “cất giấu chìa khóa” khi làm cho đời sống đức tin trở nên quá nặng nề, khi dùng luật lệ để xét đoán thay vì dùng tình yêu để nâng đỡ, khi đòi người khác phải hoàn hảo trong khi chính mình quên mất lòng thương xót. Chúa Giêsu không đến để đóng cửa trước mặt con người. Ngài đến để mở ra một con đường trở về với Chúa Cha. Ngài không chỉ nói về tình yêu, mà Ngài còn sống tình yêu ấy đến cùng.
Đức tin vì thế không thể là một ngôi mộ đẹp đẽ chứa những điều thiêng liêng của quá khứ. Đức tin phải là một sự sống đang chuyển động. Một Giáo Hội sống động không chỉ là nơi gìn giữ những truyền thống tốt đẹp, nhưng còn là nơi Lời Chúa tiếp tục vang lên, tiếp tục chất vấn, chữa lành và biến đổi con người hôm nay. Và một người Kitô hữu sống động không chỉ là người biết nhiều điều về Chúa, nhưng là người để Chúa biến đổi cách mình sống.
Mỗi ngày, Thiên Chúa vẫn gửi đến chúng ta những “ngôn sứ” rất gần: một lời Kinh Thánh đánh động lương tâm, một người nghèo làm chúng ta phải dừng lại, một người thân khiến chúng ta học cách tha thứ, một biến cố làm chúng ta nhận ra sự mong manh của đời mình, hay một tiếng nói chân thành giúp chúng ta nhìn thấy điều mình đang cố né tránh. Vấn đề không phải Thiên Chúa có còn nói hay không, nhưng là tôi có còn muốn lắng nghe không.
Ước gì chúng ta đừng chỉ xây những ngôi mộ thật đẹp cho những lời Chúa đã nói, nhưng biết mở lòng để Lời của Ngài sống động trong hiện tại. Đừng chỉ ngưỡng mộ các chứng nhân của Tin Mừng, nhưng hãy can đảm sống điều các ngài đã sống. Đừng chỉ giữ chìa khóa của sự hiểu biết trong tay, nhưng hãy dùng nó để mở những cánh cửa đang khép kín. Và nhất là, xin cho mỗi ngày sống của chúng ta trở thành một nơi Lời Chúa được nhìn thấy, được chạm đến và được nhận ra bằng chính cách chúng ta yêu thương.
Giọng đọc: Phan Anh