Một tiếng gọi có thể mở ra một cuộc đời mới
Có những tiếng gọi chỉ làm chúng ta dừng lại trong giây lát, nhưng cũng có những tiếng gọi có thể làm thay đổi cả một cuộc đời. Mátthêu đang ngồi tại trạm thu thuế, có lẽ đã quen với công việc, với tiền bạc và với một cuộc sống mà người khác nhìn bằng ánh mắt khinh miệt. Thế rồi Đức Giêsu đi ngang qua, nhìn thấy ông và chỉ nói một câu rất ngắn: “Anh hãy theo tôi!” (Mt 9,9). Không một bài diễn thuyết, không một lời giải thích dài dòng. Và Tin Mừng ghi lại một chi tiết thật đẹp: “Ông đứng dậy đi theo Người” (Mt 9,9).
Mátthêu đứng dậy khỏi chiếc bàn thu thuế, nhưng sâu xa hơn, ông đứng dậy khỏi một lối sống cũ. Có lẽ điều quan trọng nhất trong cuộc gặp gỡ ấy không phải là Đức Giêsu đã nhìn thấy Mátthêu đang làm gì, nhưng là Ngài nhìn thấy nơi Mátthêu một điều mà người khác không nhìn thấy. Người ta có thể chỉ thấy một người thu thuế, một người tội lỗi, một con người không đáng được tôn trọng. Nhưng Đức Giêsu lại nhìn thấy một môn đệ tương lai, một người có thể trở thành chứng nhân của Tin Mừng. Đó cũng là cách Đức Giêsu nhìn mỗi người chúng ta. Ngài không chỉ nhìn vào những gì chúng ta đã làm, những lần chúng ta thất bại hay những giới hạn của hiện tại. Ngài nhìn thấy con người mà chúng ta có thể trở thành trong ân sủng. Vì thế, lời mời gọi của Chúa không phải là phần thưởng dành cho những người hoàn hảo, nhưng là một lời mời dành cho những người sẵn sàng để Ngài biến đổi.
Mátthêu không được gọi vì ông đã xứng đáng. Ông được gọi giữa chính cuộc sống còn nhiều điều chưa hoàn hảo. Điều ấy cho thấy ơn gọi luôn bắt đầu từ sáng kiến của Thiên Chúa. Đức Giêsu không nói: “Hãy sửa mình cho tốt rồi theo tôi” , nhưng Ngài nói: “Hãy theo tôi” . Chính khi bước theo Đức Giêsu, Mát-thêu mới dần trở thành một con người mới. Đó là điều nhiều khi chúng ta quên. Chúng ta nghĩ mình phải thay đổi thật nhiều rồi mới có thể đến gần Chúa. Nhưng Tin Mừng lại cho thấy: hãy đến với Chúa trước, rồi để Ngài giúp chúng ta thay đổi. Ngài không chờ chúng ta trở nên hoàn hảo mới yêu thương; Ngài yêu thương để chúng ta có thể trở nên tốt hơn.
Đức Giáo hoàng Phanxicô từng nhắc rằng Thiên Chúa không mệt mỏi khi tha thứ; chính con người mới thường mệt mỏi khi xin Ngài tha thứ. Lòng thương xót của Chúa luôn mở ra khả năng bắt đầu lại. Mátthêu là một minh chứng sống động: một người từng bị xem thường vẫn có thể trở thành một Tông đồ và người loan báo Tin Mừng. Nhưng lời mời gọi “hãy theo tôi” luôn đòi một quyết định: đứng dậy. Không ai có thể theo Chúa nếu cứ mãi ngồi lại ở chỗ cũ. Có những chiếc “bàn thu thuế” mà mỗi người chúng ta cũng cần đứng lên: một thói quen không tốt, một sự ích kỷ, một mối hận chưa buông, một lối sống chỉ biết tìm lợi ích cho mình, một nỗi sợ khiến ta không dám bước đi.
Đứng dậy không có nghĩa là từ ngày mai chúng ta sẽ không còn yếu đuối. Đứng dậy nghĩa là không chấp nhận ở mãi trong tình trạng cũ. Có thể hôm nay chúng ta vẫn còn nhiều giới hạn, nhưng chúng ta quyết định bước thêm một bước về phía Chúa. Có thể chưa thể thay đổi tất cả, nhưng chúng ta bắt đầu thay đổi một điều. Một quyết định nhỏ, nếu được thực hiện với lòng tin, có thể mở ra một hướng đi mới cho cả cuộc đời.
Điều đẹp nữa là sau khi đứng dậy, Mátthêu không đi theo Đức Giêsu một mình. Ông mở cửa nhà mình và Đức Giêsu đến dùng bữa với ông cùng nhiều người thu thuế và tội lỗi. Bàn ăn vốn là nơi của một đời sống cũ giờ trở thành nơi gặp gỡ và khởi đầu của một đời sống mới. Đức Giêsu không chỉ gọi Mátthêu rời khỏi quá khứ; Ngài còn bước vào chính thế giới của ông để biến đổi nó. Điều ấy cho thấy người được Chúa gọi không phải là người tách mình khỏi những con người yếu đuối, nhưng là người trở thành cầu nối đưa họ đến gần Đức Kitô. Mátthêu từng ngồi giữa những người bị loại trừ; sau khi gặp Chúa, chính ông trở thành người mở cửa để họ gặp Ngài. Và ở đó, chúng ta nghe được một câu rất quan trọng: “Người khoẻ mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần” (Mt 9,12). Đức Giêsu không đến để tìm những con người không có lỗi, nhưng để chữa lành những người biết mình cần được chữa lành. Ngài nói: “Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi” (Mt 9,13).
Có lẽ đó cũng là lý do chúng ta không nên tuyệt vọng về mình và cũng không nên vội kết luận về người khác. Nếu Đức Giêsu đã nhìn thấy một Tông đồ nơi Mátthêu, Ngài cũng có thể đang nhìn thấy nơi một con người mà chúng ta cho là “không thể thay đổi” một khả năng mà chúng ta chưa nhìn thấy.
Ngày lễ kính Thánh Mátthêu vì thế không chỉ nhắc chúng ta nhớ về một vị Tông đồ, nhưng còn đặt trước mỗi người một câu hỏi: Nếu hôm nay Đức Giêsu đi ngang qua cuộc đời mình và nói: “Hãy theo tôi”, chúng ta có sẵn sàng đứng dậy không?
Có thể Ngài đang gọi chúng ta bước ra khỏi sự an toàn. Có thể Ngài đang gọi chúng ta tha thứ. Có thể Ngài đang gọi chúng ta trở lại với đời sống cầu nguyện. Có thể Ngài đang gọi chúng ta phục vụ một người đang cần đến mình. Có thể Ngài đang gọi chúng ta từ bỏ một điều đang khiến trái tim mình xa Ngài.
Tiếng Chúa có thể rất đơn sơ, nhưng nếu chúng ta thực sự lắng nghe, nó có thể thay đổi cả hướng đi của một cuộc đời. Mátthêu đã đứng dậy. Ông không biết hết con đường phía trước, nhưng ông biết mình đang đi theo ai. Và có lẽ đó cũng là điều quan trọng nhất đối với người môn đệ: không cần biết trước tất cả, chỉ cần đủ tin để bước đi.
Ước gì chúng ta đừng để quá khứ giữ chân mình khi Chúa đang mở ra một tương lai mới. Đừng để những lỗi lầm khiến mình nghĩ rằng mình không còn xứng đáng. Đừng để sự sợ hãi làm chúng ta bỏ lỡ một lời mời gọi. Bởi vì một tiếng gọi của Đức Kitô có thể mở ra một cuộc đời mới. Và đôi khi, điều Chúa chờ nơi chúng ta chỉ là một quyết định rất đơn sơ: đứng dậy, bỏ lại chiếc bàn cũ và bước theo Ngài.
Giọng đọc: Phan Anh