Thiên Chúa không ngừng ban ơn và tỏ mình cho con người
không phải là chống đối Thiên Chúa,
nhưng là sự quen thuộc với Thiên Chúa
Có những điều trong cuộc sống mà chỉ khi mất đi, người ta mới nhận ra giá trị của nó. Một người thân quen hiện diện mỗi ngày có thể bị xem là bình thường cho đến khi họ không còn nữa. Một món quà được trao một cách âm thầm có thể bị lãng quên cho đến khi chúng ta nhìn lại và nhận ra nó đã nâng đỡ mình biết bao. Ân sủng của Thiên Chúa cũng thường mang dáng vẻ như thế. Bởi vì nó quá gần gũi, quá quen thuộc và quá dồi dào, con người đôi khi không còn cảm nhận được sự quý giá của nó. Điều đáng buồn không phải là Thiên Chúa ngừng ban ơn, nhưng là con người dần quen với ân sủng đến mức không còn để cho ân sủng biến đổi cuộc đời mình.
Trong trang Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu cất lên những lời đầy đau xót dành cho các thành Khoradin, Bếtxaiđa và Caphácnaum. Đó không phải là những thành xa lạ với Ngài. Chính tại những nơi ấy, Ngài đã giảng dạy, chữa lành bệnh tật, thực hiện nhiều phép lạ và bày tỏ tình yêu cứu độ của Thiên Chúa. Người dân ở đó đã tận mắt chứng kiến những kỳ công mà biết bao thế hệ ngôn sứ từng mong mỏi được thấy. Thế nhưng, sau tất cả những dấu lạ ấy, lòng họ vẫn không thay đổi. Họ có thể ngạc nhiên trước phép lạ nhưng không hoán cải. Họ có thể thán phục quyền năng của Đức Giêsu nhưng không để cho Tin Mừng chạm đến trái tim mình. Vì thế, điều làm Đức Giêsu đau lòng không phải là sự yếu đuối của họ, mà là sự dửng dưng trước ân sủng.
Lời quở trách của Đức Giêsu giúp chúng ta nhận ra một chân lý quan trọng: ân sủng không tự động mang lại hoa trái. Thiên Chúa luôn là Đấng chủ động yêu thương, nhưng con người được mời gọi cộng tác với tình yêu ấy bằng sự tự do của mình. Mặt trời có thể tỏa sáng trên cánh đồng, nhưng nếu hạt giống không được gieo vào lòng đất, mùa gặt sẽ không đến. Nước mưa có thể tưới mát khắp nơi, nhưng nếu đất đai khô cằn khép kín, cây cối khó lòng phát triển. Cũng vậy, Thiên Chúa có thể ban cho con người vô vàn hồng ân, nhưng nếu trái tim vẫn khép lại, ân sủng sẽ không thể sinh hoa kết quả như Thiên Chúa mong muốn.
Nhìn lại cuộc đời mình, chúng ta có thể nhận ra rằng mỗi ngày đều chất chứa biết bao ân sủng. Một ngày mới bắt đầu là một ân sủng. Sức khỏe, gia đình, bạn bè, công việc, những người yêu thương chúng ta, những cơ hội để làm điều thiện, tất cả đều là quà tặng từ Thiên Chúa. Đối với người Kitô hữu, ân sủng còn hiện diện một cách đặc biệt nơi Lời Chúa, các bí tích, đời sống cầu nguyện và cộng đoàn đức tin. Chúng ta được nghe Tin Mừng, được lãnh nhận Bí tích Thánh Thể, được sống trong lòng Hội Thánh và được nuôi dưỡng bởi biết bao chứng nhân đức tin. Nhiều người trên thế giới chưa từng có cơ hội đón nhận những hồng ân ấy, trong khi chúng ta được tiếp cận mỗi ngày. Chính vì thế, trang Tin Mừng hôm nay không chỉ là lời cảnh tỉnh dành cho các thành phố xưa kia, mà còn là lời chất vấn dành cho mỗi người chúng ta.
Đôi khi, mối nguy lớn nhất trong đời sống đức tin không phải là chống đối Thiên Chúa, nhưng là sự quen thuộc với Thiên Chúa. Người ta có thể tham dự Thánh lễ hằng tuần nhưng trái tim không còn rung động trước Lời Chúa. Người ta có thể đọc kinh mỗi ngày nhưng lời cầu nguyện chỉ còn là thói quen máy móc. Người ta có thể sống trong bầu khí đạo đức nhưng không còn để cho Tin Mừng biến đổi cách nghĩ, cách sống và cách đối xử với tha nhân. Khi ấy, ân sủng vẫn hiện diện nhưng không còn được đón nhận. Giống như một cánh cửa luôn mở nhưng không ai bước vào, hay một dòng nước trong lành vẫn chảy nhưng không ai cúi xuống uống.
Thánh Phaolô đã từng tha thiết nhắc nhở các tín hữu Côrintô: “Chúng tôi khuyên nhủ anh em đừng nhận lãnh ân sủng của Thiên Chúa một cách vô hiệu” (2Cr 6,1). Đây không chỉ là một lời khuyên nhưng còn là một lời cảnh báo. Ân sủng có thể trở nên vô ích không phải vì Thiên Chúa bất lực, nhưng vì con người không để cho ân sủng hoạt động trong đời mình. Một hạt giống quý giá có thể không bao giờ nảy mầm nếu bị bỏ quên trong kho chứa. Một tài năng lớn lao có thể bị mai một nếu không được sử dụng. Cũng vậy, những ân huệ Chúa ban có thể dần trở nên vô hiệu nếu chúng ta không cộng tác với chúng bằng sự quảng đại và lòng khao khát nên thánh.
Lịch sử Hội Thánh cho thấy những con người trở nên thánh thiện không phải vì họ nhận được nhiều ân sủng hơn người khác, nhưng vì họ biết đáp lại ân sủng ấy. Thánh Augustinô từng sống nhiều năm trong lầm lạc, nhưng khi mở lòng trước tiếng gọi của Chúa, cuộc đời của ngài đã thay đổi. Thánh Phanxicô Assisi từ bỏ cuộc sống giàu sang để bước theo Đức Kitô nghèo khó. Thánh Têrêsa Calcutta đã nhìn thấy khuôn mặt Đức Giêsu nơi những người nghèo khổ nhất và dành cả đời để phục vụ họ. Điểm chung nơi các vị không phải là sự hoàn hảo ngay từ đầu, nhưng là thái độ sẵn sàng để cho ân sủng Thiên Chúa dẫn dắt và biến đổi cuộc đời mình.
Thiên Chúa vẫn đang tiếp tục tỏ mình cho con người hôm nay. Ngài hiện diện trong những trang Kinh Thánh được mở ra mỗi ngày. Ngài hiện diện trong Bí tích Thánh Thể, nơi Đức Kitô tiếp tục trao ban chính mình làm lương thực nuôi dưỡng linh hồn. Ngài hiện diện trong tiếng lương tâm nhắc nhở điều thiện điều ác. Ngài hiện diện trong những người nghèo, những người đau khổ, những người cần được yêu thương và nâng đỡ. Ngài hiện diện trong những biến cố vui buồn của cuộc sống, đôi khi như một lời an ủi, đôi khi như một lời cảnh tỉnh. Không ngày nào Thiên Chúa ngừng nói với con người. Không ngày nào Ngài ngừng trao ban tình yêu. Không ngày nào Ngài ngừng gõ cửa tâm hồn chúng ta.
Câu hỏi quan trọng không phải là Thiên Chúa có ban ơn hay không, nhưng là chúng ta có nhận ra và đáp lại những ân sủng ấy hay không. Một lời Tin Mừng được nghe hôm nay có làm chúng ta thay đổi điều gì không? Một lần lãnh nhận Thánh Thể có giúp chúng ta yêu thương hơn không? Một lần cầu nguyện có làm trái tim chúng ta gần Chúa hơn không? Một biến cố đau khổ có giúp chúng ta trưởng thành trong đức tin không? Mỗi ân sủng đều là một hạt giống Chúa gieo vào tâm hồn. Hoa trái nhiều hay ít tùy thuộc vào việc chúng ta có mở lòng để hạt giống ấy lớn lên hay không.
Trang Tin Mừng hôm nay không phải là một bản án nhưng là một lời mời gọi. Đức Giêsu quở trách các thành phố vì Ngài yêu thương họ. Nỗi buồn của Ngài phát xuất từ tình yêu của một Thiên Chúa luôn mong con người được cứu độ. Ngay cả khi cảnh báo về ngày phán xét, Ngài vẫn đang mở ra cơ hội để hoán cải. Thiên Chúa không vui khi kết án. Điều Ngài mong muốn là con người nhận ra tình yêu của Ngài và trở về.
Ước gì mỗi người chúng ta biết nhìn lại cuộc đời mình bằng đôi mắt biết ơn. Biết ơn vì những ân sủng lớn lao và cả những ân sủng âm thầm. Biết ơn vì những lần được nâng đỡ và cả những lần được sửa dạy. Biết ơn vì Thiên Chúa chưa bao giờ mệt mỏi khi yêu thương chúng ta. Và từ lòng biết ơn ấy, xin cho chúng ta biết mở rộng tâm hồn để ân sủng Chúa không chỉ ghé qua nhưng thực sự bén rễ, lớn lên và sinh nhiều hoa trái. Để một ngày kia, khi nhìn lại cuộc đời mình, chúng ta có thể vui mừng nhận ra rằng không một ân sủng nào của Thiên Chúa đã bị bỏ phí, nhưng tất cả đã trở thành những bông lúa vàng trĩu hạt trong cánh đồng Nước Trời.
Giọng đọc: Phan Anh