Của cải có thể thuộc về thế gian, nhưng con người thuộc về Thiên Chúa
của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”
(Mt 22,21)
“Của Xêda, trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa” (Mt 22,21). Câu trả lời của Chúa Giêsu tưởng như chỉ giải quyết một câu hỏi về tiền thuế, nhưng lại mở ra một vấn đề sâu xa hơn: điều gì đang thực sự thuộc về ai trong cuộc đời chúng ta? Đồng tiền có hình và danh hiệu của Xêda thì thuộc về Xêda. Nhưng con người mang hình ảnh Thiên Chúa (x. St 1,27), nên cuộc đời con người thuộc về Thiên Chúa. Điều Chúa Giêsu muốn chúng ta nhận ra không phải là lựa chọn giữa thế gian và Thiên Chúa, nhưng là đừng để những gì thuộc về thế gian chiếm lấy điều chỉ thuộc về Thiên Chúa chính là trái tim mình.
Chúng ta đang sống giữa một thế giới có rất nhiều điều đáng quý: tiền bạc, công việc, thành công, danh dự, những mối tương quan, những dự định cho tương lai. Những điều ấy tự chúng không xấu. Tiền bạc có thể giúp chúng ta chăm lo cho gia đình, công việc có thể trở thành nơi chúng ta phục vụ, thành công có thể là hoa trái của sự cố gắng. Vấn đề bắt đầu khi những điều vốn chỉ là phương tiện lại trở thành mục đích cuối cùng; khi chúng ta không còn sử dụng của cải, nhưng để của cải sử dụng và chi phối mình; khi chúng ta không còn sở hữu tiền bạc, nhưng tiền bạc bắt đầu sở hữu trái tim.
Chúa Giêsu không bảo chúng ta phải quay lưng với thế giới. Ngài chỉ nhắc chúng ta đừng trao cho thế giới vị trí mà chỉ Thiên Chúa mới có quyền giữ. Bởi một khi trái tim bị chiếm lấy bởi tiền bạc, người ta dễ đánh đổi sự bình an để lấy nhiều hơn; đánh đổi thời gian dành cho người thân để chạy theo thành công; đánh đổi sự trung thực để bảo vệ lợi ích; thậm chí đánh đổi lương tâm để giữ lấy những thứ rồi cuối cùng cũng phải bỏ lại. Điều đáng sợ không phải là có nhiều, mà là để những gì mình có trở thành ông chủ của tâm hồn mình.
Có một điều rất dễ xảy ra: chúng ta nghĩ mình đang làm chủ cuộc đời, nhưng thật ra lại đang bị điều khiển bởi ánh mắt của người khác. Chúng ta mua vì muốn được công nhận, cố gắng vì sợ thua kém, tích lũy vì sợ thiếu thốn, tìm kiếm thành công vì sợ mình không đủ giá trị. Dần dần, chúng ta có thể đánh mất khả năng sống đơn sơ và bình an. Thế gian không nhất thiết phải lấy đi đức tin của chúng ta bằng một cuộc tấn công lớn lao; đôi khi chỉ cần làm cho trái tim chúng ta bận rộn với quá nhiều thứ đến mức không còn chỗ cho Thiên Chúa.
Chúa Giêsu từng cảnh báo: “Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của” (Mt 6,24). Vấn đề không phải tiền bạc có mặt trong đời sống, mà là ai đang ngồi trên ngai của trái tim. Khi Thiên Chúa ở vị trí trung tâm, tiền bạc trở thành phương tiện để phục vụ sự sống. Khi tiền bạc ở vị trí trung tâm, con người rất dễ trở thành phương tiện cho tham vọng của chính mình. Khi Thiên Chúa là cùng đích, thành công trở thành món quà. Khi thành công trở thành cùng đích, ngay cả những điều tốt đẹp cũng có thể biến thành chiếc lồng giam giữ tâm hồn.
“Của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa”. Nhưng chúng ta phải trả lại cho Thiên Chúa điều gì? Không chỉ là một phần thời gian, một khoản đóng góp hay một vài giờ dành cho việc đạo đức. Điều Thiên Chúa muốn trước hết là chính trái tim của chúng ta. Bởi Ngài không cần một phần đời sống được cắt ra để dành riêng cho Ngài; Thiên Chúa muốn toàn bộ con người chúng ta được sống trong tình yêu của Ngài. Thánh Phaolô nói: “Anh em thuộc về Đức Kitô” (1Cr 3,23). Đó chính là căn tính sâu xa nhất của người Kitô hữu.
Nếu tôi thuộc về Thiên Chúa, thì tiền bạc không thể định nghĩa tôi. Thành công không thể quyết định giá trị của tôi. Thất bại cũng không thể làm tôi trở thành một con người vô nghĩa. Lời khen không thể làm tôi bay lên quá cao, và lời chê cũng không thể đẩy tôi xuống vực sâu. Tôi có thể vui khi thành công mà không tôn thờ thành công; có thể sử dụng tiền bạc mà không để tiền bạc làm chủ; có thể sống giữa thế gian mà không để thế gian quyết định tôi phải trở thành ai.
Có lẽ vì thế, câu hỏi quan trọng nhất hôm nay không phải là: “Tôi đang có bao nhiêu?”, nhưng là: “Điều gì đang chiếm nhiều chỗ nhất trong trái tim tôi?” Nếu ngày mai mất đi một điều mà tôi đang rất quý, tôi có còn bình an không? Nếu không được người khác công nhận, tôi có còn biết mình có giá trị không? Nếu những dự định của tôi không thành, tôi có còn tin rằng Thiên Chúa đang ở đó không? Những câu hỏi ấy giúp chúng ta nhận ra đâu là điều mình đang trao quyền làm chủ đời mình.
Con người mang hình ảnh Thiên Chúa, nên không gì trên trần gian có thể đủ sức lấp đầy trái tim con người. Chúng ta có thể sở hữu nhiều thứ nhưng vẫn trống rỗng; có thể được nhiều người biết đến nhưng vẫn cô đơn; có thể đạt được điều mình mong muốn mà vẫn không có bình an. Bởi trái tim con người được tạo dựng cho một tình yêu lớn hơn mọi vật. Thánh Augustinô đã diễn tả kinh nghiệm ấy bằng một lời rất nổi tiếng: “Lòng chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa”.
Vì thế, sống giữa thế gian không có nghĩa là xa lánh thế gian, nhưng là biết mình thuộc về ai. Chúng ta vẫn làm việc, vẫn kiếm sống, vẫn xây dựng tương lai, vẫn sử dụng tiền bạc, vẫn vui hưởng những điều tốt đẹp Chúa ban. Nhưng trong tất cả những điều ấy, trái tim vẫn phải có một nơi không thể trao cho bất cứ điều gì khác: nơi dành cho Thiên Chúa. Khi Ngài ở trung tâm, chúng ta có thể cầm lấy của cải mà không để của cải cầm giữ mình; có thể bước vào thành công mà không đánh mất mình; có thể đi qua thất bại mà không đánh mất niềm hy vọng.
Ước gì mỗi ngày chúng ta biết trả về cho thế gian những gì thuộc về thế gian, nhưng nhất định đừng trao cho thế gian điều thuộc về Thiên Chúa. Tiền bạc có thể thuộc về thế gian, danh vọng có thể thuộc về thế gian, những gì hôm nay có và ngày mai mất cũng có thể thuộc về thế gian; nhưng trái tim chúng ta thuộc về Thiên Chúa. Và khi trái tim còn thuộc về Ngài, chúng ta vẫn có thể sống giữa một thế giới đầy quyến rũ mà không bị thế giới chiếm lấy, vẫn có thể có nhiều mà không trở thành nô lệ cho những gì mình có, vẫn có thể bước đi giữa cuộc đời mà lòng luôn biết mình đang trở về với ai.
Giọng đọc: Phan Anh