Lời mời gọi chọn lựa dứt khoát giữa ánh sáng và bóng tối
không phải là
một sự lựa chọn yếu đuối hay thuần túy đạo đức,
nhưng là bước vào sự chiến thắng
của Thiên Chúa
Có những lời của Chúa Giêsu trong Tin Mừng không chỉ nhằm giải thích một sự kiện, nhưng còn như một tấm gương soi vào tận đáy của tâm hồn con người. Chúng không chỉ kể lại một biến cố đã qua, nhưng còn đặt người nghe trước một sự chọn lựa không thể né tránh. Trang Tin Mừng hôm nay mở ra từ một phép lạ đơn sơ: Chúa Giêsu trừ một tên quỷ khiến một người câm nói được. Thánh Luca kể lại biến cố ấy với một chi tiết rất giản dị nhưng đầy ý nghĩa: khi quỷ bị trừ, người câm nói được, và đám đông kinh ngạc (x. Lc 11,14). Một con người được trả lại tiếng nói của mình, được phục hồi khả năng giao tiếp với người khác và với thế giới. Nhưng giữa sự kinh ngạc ấy, những phản ứng trái ngược bắt đầu xuất hiện. Có người mở lòng trước dấu chỉ của Thiên Chúa, nhưng cũng có người nghi ngờ, thậm chí cáo buộc rằng Chúa Giêsu trừ quỷ nhờ quyền lực của quỷ vương (x. Lc 14,15) . Và chính trong bầu khí tranh luận ấy, Chúa Giêsu nói một câu làm rung chuyển mọi sự trung lập: “Ai không đi với tôi là chống lại tôi, và ai không cùng tôi thu góp là phân tán” (Lc 14,23).
Câu nói ấy không phải là một lời bộc phát của sự giận dữ, nhưng đó là một lời mặc khải. Chúa Giêsu đang vén mở một thực tại sâu xa là cuộc chiến thiêng liêng giữa ánh sáng và bóng tối đang diễn ra không chỉ trong thế giới, nhưng trong chính lòng con người. Những người chứng kiến phép lạ ấy tưởng rằng họ đang thảo luận về một hiện tượng tôn giáo. Nhưng Chúa Giêsu cho thấy họ đang đứng trước một thực tại lớn hơn, đó là Triều đại của Thiên Chúa đang đến gần, và khi ánh sáng xuất hiện, con người buộc phải chọn lựa.
Chúa Giêsu bắt đầu bằng một việc lập luận rất đơn giản: “Nước nào tự chia rẽ sẽ điêu tàn, nhà nọ đổ xuống nhà kia” (Lc 14,17) Nếu Satan chống lại chính mình, vương quốc của nó không thể tồn tại. Lập luận ấy không chỉ là một cách phản bác những lời cáo buộc, nhưng còn là một ánh sáng soi vào thực tại của sự dữ. Sự dữ luôn mang trong mình mầm mống của sự chia rẽ và phân tán. Nó làm cho con người mất sự hiệp nhất với Thiên Chúa, mất sự hiệp nhất với người khác, và cuối cùng mất sự hiệp nhất với chính mình. Bởi thế, nơi đâu có sự chữa lành, nơi đâu con người được giải thoát khỏi xiềng xích của sự dữ, nơi đó quyền năng của Thiên Chúa đang hoạt động. Khi Chúa Giêsu trừ quỷ “nhờ ngón tay Thiên Chúa” (x. Lc 14,20) , điều đó có nghĩa là Nước Thiên Chúa đã đến giữa nhân loại. Vì thế, phép lạ không chỉ là một hành động chữa lành, nhưng còn là dấu chỉ của một trật tự mới đang bắt đầu.
Chính trong bối cảnh ấy mà Chúa Giêsu nói lời quyết liệt: “Ai không đi với tôi là chống lại tôi” (Lc 14,23) . Đó không phải là một lời khép kín, nhưng là một lời đánh thức. Con người thường thích đứng ở khoảng giữa, nơi không cần cam kết quá nhiều. Trong nhiều lãnh vực của đời sống, sự trung lập có thể là một thái độ khôn ngoan. Nhưng trong đời sống thiêng liêng, Chúa Giêsu cho thấy rằng sự trung lập thực ra không tồn tại. Khi ánh sáng và bóng tối đối diện nhau, sự im lặng cũng là một lựa chọn. Không chọn ánh sáng nghĩa là để bóng tối tiếp tục lan rộng. Không đứng về phía sự thật nghĩa là để cho sự giả dối âm thầm chiếm chỗ. Nhiều khi chúng ta nghĩ rằng mình chỉ đang “đứng ngoài”, nhưng Tin Mừng cho thấy rằng trái tim của chúng ta không bao giờ trống rỗng, nếu không thuộc về Thiên Chúa, nó sẽ dần dần bị lấp đầy bởi những quyền lực khác.
Để làm rõ hơn điều ấy, Chúa Giêsu kể một dụ ngôn ngắn về một người mạnh canh giữ lâu đài của mình. Khi người ấy vũ trang đầy đủ, tài sản của ông được an toàn. Nhưng nếu có một người mạnh hơn đến tấn công và chiến thắng, người ấy sẽ tước lấy vũ khí của kẻ kia và phân chia chiến lợi phẩm (x. Lc 14, 21-22) . Hình ảnh ấy mang một chiều sâu thần học rất lớn. Người mạnh đang canh giữ lâu đài tượng trưng cho quyền lực của sự dữ đang nắm giữ con người. Nó tưởng rằng mình có thể kiểm soát con người bằng sụ sợ hãi, tội lỗi và những xiềng xích vô hình của quá khứ. Nhưng Chúa Giêsu tự mặc khải mình như Đấng mạnh hơn. Khi Ngài bước vào lịch sử nhân loại, quyền lực của sự dữ bắt đầu lung lay. Không phải bằng bạo lực, nhưng bằng tình yêu. Không phải bằng sự áp đặt, nhưng bằng sự thật. Nơi Đức Kitô, Thiên Chúa không đứng từ xa quan sát cuộc chiến của con người, nhưng bước vào giữa cuộc chiến ấy để giải thoát họ từ bên trong.
Chính vì thế, đứng về phía Đức Kitô không phải là một sự lựa chọn yếu đuối hay thuần túy đạo đức, nhưng là bước vào sự chiến thắng của Thiên Chúa. Đó là để cho ánh sáng của Ngài phá vỡ những bóng tối đang giam giữ tâm hồn. Nhiều khi chúng ta cảm thấy mình bị trói buộc bởi những điều rất sâu xa: những thói quen xấu, những vết thương cũ, những nỗi sợ không gọi thành tên, ... Nhưng trang Tin Mừng hôm nay nhắc nhở cho chúng ta rằng có một Đấng mạnh hơn tất cả những điều ấy.
Từ đó, Chúa Giêsu nói thêm một câu khác cũng mạnh mẽ không kém: “Ai không cùng tôi thu góp là phân tán” (Lc 14,23) . Đức Kitô đến để quy tụ lại những gì đã tan vỡ. Ngài quy tụ nhân loại về với Thiên Chúa, nhưng Ngài cũng quy tụ chính trái tim của mỗi người chúng ta. Bởi vì bên trong mỗi người đều có những mảnh vỡ: những ước mơ chưa thành, những ký ức đau buồn, những khát vọng chưa được lấp đầy. Khi chúng ta đi với Đức Kitô, những mảnh vỡ ấy dần dần được gom lại, được chữa lành, và được biến đổi thành một cuộc đời có ý nghĩa.
Như vậy, trang Tin Mừng này không chỉ kể lại một cuộc tranh luận trong quá khứ. Nhưng còn trở thành một lời chất vấn cho thế giới hôm nay. Chúng ta đang sống trong một thời đại có nhiều ánh sáng của khoa học và tiến bộ, nhưng đồng thời cũng có nhiều bóng tối của sự chia rẽ, bạo lực và cô đơn nội tâm. Trong bối cảnh ấy, đứng về phía Đức Kitô không phải là một khẩu hiệu tôn giáo, nhưng là một sự lựa chọn sống rất cụ thể. Đó là chọn sự thật thay vì gian dối, chọn lòng thương xót thay vì kết án, chọn tha thứ thay vì nuôi dưỡng hận thù, chọn ánh sáng thay vì bóng tối. Những chọn lựa ấy nhiều khi nhỏ bé và âm thầm, không ai nhìn thấy. Nhưng chính trong những quyết định nhỏ bé của đời sống hằng ngày mà chúng ta dần dần xác định mình đang thuộc về ai.
Thực ra, đứng về phía Đức Kitô không phải là một quyết định chỉ xảy ra một lần trong đời, nhưng đó là một quyết định phải được lặp lại mỗi ngày. Mỗi ngày chúng ta có thể chọn sống theo Tin Mừng hoặc sống theo những tiêu chuẩn dễ dãi của thế gian. Mỗi ngày chúng ta có thể chọn xây dựng hoặc làm tan vỡ. Và trong sự thinh lặng của trái tim, Chúa Giêsu vẫn nhẹ nhàng hỏi mỗi người chúng ta một câu hỏi rất đơn sơ nhưng rất sâu xa: “Con có đi với Thầy không?” Không phải bằng những lời tuyên xưng lớn lao, nhưng bằng những bước đi nhỏ bé của đời sống mỗi ngày. Bởi vì cuối cùng, đứng về phía Đức Kitô không phải chỉ là một ý tưởng thần học, nhưng đó là một con đường. Một con đường dẫn chúng ta ra khỏi sự phân tán để bước vào sự hiệp nhất, ra khỏi bóng tối để bước vào ánh sáng, và ra khỏi sợ hãi để bước vào sụ tự do của con cái Thiên Chúa.