Loan báo Tin Mừng bằng một đời sống đơn sơ và tín thác
đừng mang gậy, bao bị, lương thực,
tiền bạc, cũng đừng có hai áo”
(Lc 9,3).
Có những chuyến đi cần rất nhiều hành trang: tiền bạc, phương tiện, kế hoạch, những điều bảo đảm cho một hành trình được thuận lợi. Nhưng khi sai các môn đệ lên đường, Đức Giêsu lại nói một điều nghe ra như rất lạ: “Anh em đừng mang gì đi đường, đừng mang gậy, bao bị, lương thực, tiền bạc, cũng đừng có hai áo” (Lc 9,3). Ngài không muốn các môn đệ trở nên thiếu thốn vì thiếu chuẩn bị, nhưng muốn họ hiểu rằng hành trang quan trọng nhất của người loan báo Tin Mừng không nằm trong những gì mình mang theo, mà nằm trong Đấng sai mình đi. Người môn đệ lên đường không phải với sự giàu có của riêng mình, nhưng với niềm tin rằng Thiên Chúa sẽ đi cùng và làm cho hạt giống Tin Mừng sinh hoa kết quả.
Điều Đức Giêsu đòi hỏi nơi các môn đệ trước hết là một thái độ tín thác. “Đừng mang gì đi đường” là lời mời gọi họ bước ra khỏi sự an toàn của những gì có thể kiểm soát. Con người thường muốn chuẩn bị thật nhiều để cảm thấy yên tâm: có tiền thì yên tâm hơn, có kế hoạch rõ ràng thì yên tâm hơn, có người ủng hộ thì yên tâm hơn, có thành công nhìn thấy được thì càng dễ tin rằng mình đang đi đúng đường. Nhưng Tin Mừng lại đưa người môn đệ đến một sự tự do khác: tự do khỏi nhu cầu phải có mọi bảo đảm trong tay. Người được sai đi phải học cách nói với Chúa bằng chính cuộc đời mình: “Con không có tất cả, nhưng con có Chúa; và như thế là đủ để con lên đường” .
Đó cũng là điều Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh khi nói về đời sống truyền giáo. Trong Evangelii Gaudium, ngài nhắc rằng mọi Kitô hữu đều được mời gọi bước ra khỏi “vùng an toàn” để đến với những vùng ngoại biên đang cần ánh sáng Tin Mừng. Người môn đệ không thể vừa muốn loan báo Tin Mừng vừa khép mình trong sự tiện nghi, an toàn và những tính toán riêng. Truyền giáo luôn đòi một cuộc lên đường: ra khỏi chính mình, ra khỏi sự tự mãn và ra khỏi những gì khiến chúng ta chỉ muốn sống cho mình.
Nhưng đơn sơ không có nghĩa là nghèo nàn về tâm hồn. Trái lại, một người càng đơn sơ càng có thể trở nên nhẹ nhàng để Chúa sử dụng. Đức Thánh Cha Phanxicô từng nhận xét rằng ngài đã gặp những niềm vui đẹp đẽ nơi những người nghèo, những người có rất ít để bám víu, nhưng lại giữ được một tâm hồn đầy đức tin trong sự thanh thoát và đơn sơ. Có lẽ đó cũng là một nghịch lý của Tin Mừng: khi con người bớt cậy dựa vào chính mình, họ lại có nhiều chỗ hơn để cậy dựa vào Thiên Chúa; khi đôi tay bớt nắm giữ, chúng lại có thể rộng mở hơn để đón nhận và trao ban.
Vì thế, hành trang của người loan báo Tin Mừng không nhất thiết phải là những phương tiện lớn lao. Có khi đó chỉ là một trái tim bình an, một đời sống chân thành, một lời nói tử tế, một ánh mắt biết cảm thông, một đôi tay sẵn sàng phục vụ. Người ta có thể quên một bài giảng hay, nhưng khó quên một người đã đối xử với mình bằng tình yêu. Người ta có thể không nhớ hết những điều chúng ta nói về Chúa, nhưng có thể nhớ rất lâu một người đã giúp họ cảm nhận được lòng thương xót của Chúa qua chính cách sống của mình. Bởi vậy, đời sống của người môn đệ tự nó đã là một lời loan báo.
Đức Thánh Cha Phanxicô nói rất rõ rằng: “Mỗi Kitô hữu là một nhà truyền giáo trong mức độ họ đã gặp được tình yêu của Thiên Chúa trong Đức Giêsu Kitô” (Evangelii Gaudium, 120). Điều này thật quan trọng. Chúng ta không loan báo một lý thuyết, nhưng loan báo một Đấng mà mình đã gặp; không trao cho người khác một công thức, nhưng chia sẻ một tình yêu đã chạm đến đời mình. Vì thế, sức mạnh của việc truyền giáo không trước hết đến từ tài năng của người được sai đi, nhưng từ sự sống của Đức Kitô đang hiện diện nơi họ.
Các môn đệ trong trang Tin Mừng hôm nay được sai đi “rao giảng Nước Thiên Chúa và chữa lành bệnh nhân” (x. Lc 9,2). Hai nhiệm vụ ấy đi cùng nhau. Tin Mừng không chỉ được nói bằng môi miệng, nhưng còn phải được thể hiện bằng những cử chỉ chữa lành. Loan báo Nước Thiên Chúa là đem đến cho con người hy vọng, bình an, lòng thương xót và phẩm giá. Vì thế, một người nói rất hay về tình yêu nhưng lại làm người khác tổn thương thì chứng tá của họ trở nên thiếu sức thuyết phục. Trái lại, một đời sống âm thầm biết yêu thương, tha thứ và phục vụ có thể trở thành một bài giảng không cần nhiều lời.
Các môn đệ cũng được dặn: “Khi anh em vào bất cứ nhà nào, thì ở lại đó và cũng từ đó mà ra đi” (Lc 9,4). Người môn đệ không đến với người khác như một người quyền thế, nhưng như một người biết sống gần gũi, biết đón nhận và biết tôn trọng. Tin Mừng được gieo vào những mối tương quan cụ thể: một gia đình, một cộng đoàn, một người đang đau khổ, một người đang mất niềm tin. Có khi sứ mạng của chúng ta không phải làm một điều thật lớn lao, mà chỉ là ở lại với một người đang cần được lắng nghe, kiên nhẫn với một người khó gần, nâng đỡ một người đang thất vọng, hay đem một chút ánh sáng vào một hoàn cảnh đang đầy bóng tối.
Điều đáng lưu ý là các môn đệ “ra đi, rảo qua các làng mạc loan báo Tin Mừng và chữa bệnh khắp nơi” (x. Lc 9,6). Họ không chờ mọi điều trở nên hoàn hảo mới lên đường. Họ đi với những gì mình có, và trên đường đi, chính Thiên Chúa hoàn tất điều họ không thể làm. Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng nhắc rằng sức mạnh của Lời Chúa vượt quá những tính toán của chúng ta; người gieo hạt cần trung thành gieo, còn sự lớn lên cuối cùng thuộc về Thiên Chúa.
Có lẽ đây là điều chúng ta cần nhớ mỗi khi cảm thấy mình quá nhỏ bé để làm chứng cho Tin Mừng. Chúng ta thường nghĩ mình phải giỏi hơn, thánh thiện hơn, có nhiều khả năng hơn thì mới có thể phục vụ Chúa. Nhưng Đức Giêsu không đòi các môn đệ mang theo một kho tàng của riêng mình. Ngài chỉ muốn họ đi với lòng tin. Không phải sức mạnh của người môn đệ làm cho Tin Mừng có sức sống; chính Thiên Chúa hoạt động qua sự nhỏ bé và trung thành của họ.
Vì thế, hành trang của niềm tin có thể rất nhẹ: một trái tim không quá bám víu vào chính mình, một tâm hồn biết phó thác, một đời sống đơn sơ, một đôi chân sẵn sàng lên đường và một tình yêu đủ chân thành để người khác có thể nhận ra Đức Kitô nơi chúng ta. Khi ấy, chúng ta không cần phải mang Chúa đến cho người khác như thể Ngài đang ở rất xa. Chúng ta chỉ cần để Chúa hiện diện trong cách mình sống, cách mình nói, cách mình phục vụ và cách mình yêu thương.
Và có lẽ, đến cuối mỗi ngày, điều đáng hỏi không phải là: “Hôm nay tôi đã làm được điều gì lớn lao cho Chúa?” , nhưng là: “Qua cuộc sống của tôi, hôm nay có ai cảm nhận được một chút tình yêu của Chúa không?” Nếu có, thì chuyến đi của người môn đệ đã không vô ích. Bởi Tin Mừng đôi khi không bắt đầu bằng những lời thật lớn, nhưng bằng một đời sống đơn sơ khiến người khác có thể nhận ra rằng: Thiên Chúa vẫn đang ở đây, vẫn yêu thương, vẫn chữa lành và vẫn mời gọi con người bước vào niềm hy vọng của Ngài.
Giọng đọc: Phan Anh