Nhận ra chúa trong thinh lặng
liệu chúng ta còn dành chỗ cho thinh lặng nội tâm,
nơi Thiên Chúa có thể đến và tỏ mình?
Dưới lớp vỏ của những nghi thức quen thuộc và những chuyển động âm thầm của đời sống tôn giáo, ơn cứu độ đã đến với nhân loại không bằng tiếng sấm hay ánh chớp, nhưng bằng một Hài Nhi được bồng ẵm trong thinh lặng của Đền Thờ. Không có biến cố long trời lở đất, cũng không có lời công bố vang dội trước đám đông. Chỉ có một gia đình nghèo, một nghi thức theo Luật Môsê, và vài con người biết lắng nghe bằng cả con tim. Thế nhưng, chính trong sự lặng lẽ ấy, lịch sử cứu độ đã rẽ sang một khúc quanh quyết định. Trang Tin Mừng hôm nay (x. Lc 2,22–40) không chỉ kể lại một biến cố trong đời thơ ấu của Đức Giêsu, nhưng mở ra cho chúng ta một hành trình của ơn cứu độ, đó là hành trình mà chỉ những ai biết sống trong thinh lặng nội tâm mới có thể nhận ra và đón nhận.
Maria và Giuse đem Hài Nhi Giêsu lên Giêrusalem “để tiến dâng cho Chúa, như đã chép trong Luật Chúa” (x. Lc 2,22–23) . Họ không đến để làm điều gì mới lạ, nhưng chỉ trung thành chu toàn Luật. Lễ vật họ dâng là lễ vật của người nghèo là “một đôi chim gáy hay một cặp bồ câu non” (x. Lc 2,24; Lv 12,8). Không ai trong Đền Thờ chú ý đến họ. Họ hòa lẫn vào đám đông những người hành hương, những nghi thức lặp đi lặp lại ngày này qua ngày khác. Nhưng chính nơi đó, Thiên Chúa chọn để thực hiện điều vĩ đại nhất. Như thánh Phaolô xác tín: “Khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người phụ nữ, và sống dưới Lề Luật” (Gl 4,4). Ơn cứu độ không đến bằng cách phá vỡ lịch sử, nhưng bằng cách đi vào lịch sử, chấp nhận những khuôn khổ mong manh của phận người. Thiên Chúa không đứng ngoài đời sống con người, nhưng bước vào chính những nhịp điệu bình thường nhất của nó. Điều này mời gọi chúng ta suy nghĩ, bao lần ơn Chúa đi ngang đời chúng ta trong những điều rất đỗi bình thường, nhưng chúng ta không nhận ra vì đang tìm kiếm những dấu chỉ ngoạn mục?
Giữa dòng người tấp nập trong Đền Thờ, Tin Mừng dừng lại nơi một con người, đó chính là ông Simêon. Ông không phải là tư tế chủ tế, cũng không phải là một nhà lãnh đạo tôn giáo nổi bật. Tin Mừng chỉ nói vỏn vẹn ông “là người công chính và sùng đạo, những mong chờ niềm an ủi của Ítraen, và Thánh Thần hằng ngự trên ông” (x. Lc 2,25). Simêon là hình ảnh của con người biết chờ đợi trong thinh lặng. Ông không chạy theo những trào lưu tôn giáo ồn ào, không áp đặt thời điểm hay cách thức Thiên Chúa phải hành động. Ông sống bằng một niềm hy vọng âm thầm nhưng bền bỉ. Chính sự trung tín ấy đã thanh luyện đôi mắt đức tin của ông, giúp ông nhận ra điều mà nhiều người khác không thấy, là ơn cứu độ đang hiện diện trong hình hài một Hài Nhi bé nhỏ.
Tin Mừng nhấn mạnh: “Ông được Thánh Thần thúc đẩy đến Đền Thờ” (Lc 2,27). Chỉ ai quen sống trong thinh lặng nội tâm mới phân định được tiếng nói dịu dàng của Thánh Thần, Đấng không ồn ào, không áp đặt, nhưng “nói” trong sự lắng sâu của tâm hồn (x. 1V 19,12).
Simêon ẵm lấy Hài Nhi trong tay. Đó là một cử chỉ đơn sơ, nhưng mang chiều kích mặc khải sâu xa. Không có phép lạ, không có ánh sáng chói lòa, nhưng chính trong cái ôm thinh lặng ấy, ông thốt lên lời tuyên xưng làm rung chuyển lịch sử: “Chính mắt con được thấy ơn cứu độ Chúa đã dành sẵn cho muôn dân” (Lc 2,30–31). Ơn cứu độ không còn là một ý niệm trừu tượng, không còn là lời hứa xa xôi của tương lai. Ơn cứu độ có gương mặt, có thân xác, có hơi ấm. Như thánh Gioan sẽ làm chứng: “Điều chúng tôi đã nghe, điều chúng tôi đã thấy tận mắt, điều chúng tôi đã chiêm ngưỡng và tay chúng tôi đã chạm đến… đó là Lời sự sống” (1Ga 1,1). Điều này có ý nghĩa sâu xa cho đời sống đức tin của chúng ta. Kitô giáo không phải là một ý thức hệ, nhưng là một cuộc gặp gỡ, gặp gỡ một Đấng sống động, gần gũi, có thể chạm đến và để cho mình được chạm đến.
Simêon gọi Hài Nhi là “ánh sáng soi đường cho dân ngoại, là vinh quang của Ítraen Dân Ngài” (x. Lc 2,32). Nhưng ánh sáng ấy không chiếu tỏa bằng quyền lực hay áp đặt. Nó là ánh sáng của tình yêu khiêm hạ, chỉ có thể được nhận ra bởi những ai không bị lóa mắt bởi ánh sáng giả tạo của thế gian. Tuy nhiên, ngay trong giây phút tràn đầy ánh sáng ấy, Simêon cũng loan báo một bóng tối không thể né tránh: “Cháu bé này được đặt làm duyên cớ cho nhiều người ngã xuống hay đứng lên… còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà” (Lc 2,34–35). Ngay từ Đền Thờ, bóng dáng thập giá đã xuất hiện. Ơn cứu độ không phải là con đường dễ dãi, nhưng là con đường tình yêu sẵn sàng chịu tổn thương. Ánh sáng ấy sẽ bị chống đối, nhưng chính nhờ đó “những ý nghĩ từ thâm tâm nhiều người sẽ lộ ra” (x. Lc 2,35). Trước Đức Kitô, con người không thể trung lập, hoặc mở lòng đón nhận, hoặc khép kín từ chối.
Bên cạnh Simêon là bà Anna, một nữ ngôn sứ cao niên, người “không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, đêm ngày thờ phượng Thiên Chúa” (x. Lc 2,37). Cuộc đời bà là một lời chứng cho sự trung tín bền bỉ trong thinh lặng. Và chính bà, sau khi nhận ra Hài Nhi, đã “nói về Người cho tất cả những ai đang mong chờ ngày Thiên Chúa cứu chuộc Giêrusalem” (x. Lc 2,38) . Như vậy, thinh lặng đích thực không dẫn đến khép kín, nhưng dẫn tới sứ vụ. Ai đã gặp Chúa trong thinh lặng thì không thể không trở thành chứng nhân, dù bằng lời nói hay bằng chính đời sống âm thầm của mình.
Trang Tin Mừng trong bối cảnh Lễ Dâng Chúa Giêsu trong Đền Thánh hôm nay, mời gọi chúng ta nhìn lại hành trình đức tin của chính mình. Giữa một thế giới ồn ào, vội vã và đầy tiếng nói cạnh tranh, liệu chúng ta còn dành chỗ cho thinh lặng nội tâm, nơi Thiên Chúa có thể đến và tỏ mình? Thánh Vịnh nhắc nhở: “Chỉ trong Thiên Chúa mà thôi, hồn tôi mới được nghỉ ngơi yên hàn” (Tv 62,2).
Ước gì, noi gương Maria và Giuse trong sự trung tín, Simêon trong kiên nhẫn chờ đợi, và Anna trong cầu nguyện bền bỉ, chúng ta học biết nhận ra Chúa không chỉ trong những biến cố lớn, nhưng trong những khoảnh khắc rất đỗi bình thường của đời sống. Và khi đã nhận ra, xin cho chúng ta cũng biết dâng chính đời mình như một lễ vật sống động, để hành trình của ơn cứu độ không dừng lại nơi Đền Thờ năm xưa, nhưng tiếp tục được viết nên trong chính cuộc đời âm thầm, nhưng đầy ánh sáng, của mỗi người chúng ta hôm nay.