1. Phân biệt hành vi đức tin và đối tượng của đức tin
Khi nói đến “đức tin”, chúng ta cần phân biệt:
1) hành vi đức tin của con người với đối tượng thần linh của đức tin;
2) đức tin của chúng ta với nội dung đức tin;
3) hành vi tin với chân lý được tin.
Hành vi đức tin là hành vi của chúng ta. Tin hay không tin là một chọn lựa tự do của con người. Chúng ta tin vào điều gì? Tin vào những gì Thiên Chúa đã mạc khải, tức là mạc khải thần linh. Đó chính là đối tượng của đức tin.
2. Hành vi đức tin quy hướng về Thiên Chúa mạc khải
Hành vi đức tin luôn quy hướng về đối tượng của đức tin. Chúng ta không “tin một cách chung chung”, nhưng tin vào Thiên Chúa. Và chúng ta cũng không tin vào bất cứ vị thần nào, nhưng tin vào Thiên Chúa chân thật, là Cha của Đức Giêsu Kitô, Đấng đã được mạc khải cho chúng ta qua Hội Thánh, qua Thánh Kinh và các bản Tín biểu của Hội Thánh.
3. Đức tin như sự đáp trả tự do trước mạc khải thần linh
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo mô tả hành vi đức tin như sau: “Đức tin là một hành vi cá vị — là sự đáp trả tự do của con người trước sáng kiến của Thiên Chúa, Đấng tự mạc khải” (GLHTCG 166). Đức tin là một lời đáp trả trước những điều đã được Thiên Chúa ban cho, trước hồng ân mạc khải của Người; nói cách khác, đức tin là lời đáp trả trước mạc khải thần linh.
Đức tin không phải là một cảm xúc mà chúng ta tự tạo ra trong mình. Đức tin cũng có “dữ kiện= data” của nó, giống như khoa học có dữ liệu của khoa học. Tuy nhiên, các dữ kiện của đức tin không phải là loại mà phương pháp khoa học có thể khám phá, chứng minh hay nắm bắt trọn vẹn. Thiên Chúa không thể bị đặt vào ống nghiệm. Người không hiện diện trước mắt thể lý, nhưng chỉ được nhận biết bằng trí tuệ (khi trí tuệ khôn ngoan) và bằng con tim (khi con tim thánh thiện).
Sách tham khảo: Catholic Christianity: A Complete Catechism of Catholic Church Beliefs Based on the Catechism of the Catholic Church.