Hành trình của người môn đệ
và bắt đầu sai đi từng hai người một”
Dưới ánh sáng Tin Mừng, hành trình của người môn đệ không bao giờ là con đường đơn độc. Ngay từ đầu, Đức Giêsu đã phá vỡ mọi lối nghĩ mang tính cá nhân chủ nghĩa hay anh hùng cá nhân trong đời sống đức tin. Ngài không tìm kiếm những “nhà truyền giáo đơn lẻ”, cũng không xây dựng sứ vụ trên tài năng hay khả năng nổi trội của từng cá nhân, nhưng đặt nền móng trên sự hiệp thông. Chính trong hiệp thông, sứ vụ được khai sinh, được nuôi dưỡng và sinh hoa trái.
Thánh Máccô ghi lại một chi tiết tưởng chừng như rất đơn giản nhưng lại mang chiều sâu thần học đặc biệt: “Đức Giêsu gọi Nhóm Mười Hai lại và bắt đầu sai đi từng hai người một” (Mc 6,7). Cách sai đi ấy không phải là lựa chọn tình cờ, nhưng là một mặc khải về cách Thiên Chúa hành động. Sứ vụ Kitô giáo không bao giờ là chuyện của “tôi” và “sáng kiến của tôi”, mà luôn là chuyện của “chúng ta”, của một cộng đoàn được quy tụ quanh Đức Kitô và được sai đi trong danh của Ngài. Như Công đồng Vaticanô II xác tín: “Hội Thánh tự bản chất là truyền giáo, bởi vì Hội Thánh phát sinh từ sứ vụ của Chúa Con và Thánh Thần trong tình yêu của Chúa Cha” (Ad Gentes, 2). Nói cách khác, sứ vụ bắt nguồn từ chính mầu nhiệm hiệp thông Ba Ngôi.
Việc Đức Giêsu sai các môn đệ đi “từng hai người một” còn cho thấy rằng không ai là người mang toàn bộ Tin Mừng trong chính mình. Người môn đệ cần người khác để bổ túc, nâng đỡ, sửa sai và cùng phân định. Hiệp thông ở đây không phải là sự đồng thuận dễ dãi, nhưng là hành trình cùng nhau bước đi, mang theo cả những khác biệt, giới hạn và mong manh. Chính trong sự gắn bó ấy, quyền năng của Thiên Chúa được biểu lộ. Đức Giêsu “ban cho các ông quyền trên các thần ô uế” (x. Mc 6,7), nhưng quyền năng ấy không phải là sở hữu cá nhân, nó chỉ thực sự hoạt động khi các ông ở lại trong mối hiệp thông với Thầy. Vì “không có Thầy, anh em chẳng làm gì được” (x. Ga 15,5). Lời này không chỉ đúng cho đời sống nội tâm, mà còn cho mọi hoạt động truyền giáo.
Chiều kích hiệp thông ấy còn được đào sâu nơi cách thế lên đường mà Đức Giêsu truyền dạy. Ngài yêu cầu các môn đệ không mang theo hành trang bảo đảm: không bánh, không bao bị, không tiền giắt lưng (x. Mc 6,8). Sự nghèo khó này không chỉ mang tính luân lý hay khổ hạnh, nhưng là một thái độ thiêng liêng căn bản, đó chính là từ bỏ ảo tưởng tự chủ để bước vào trong mối tương quan tín thác. Khi không còn dựa vào của cải hay phương tiện, các môn đệ buộc phải dựa vào Thiên Chúa và vào nhau. Hiệp thông, vì thế, trở thành không gian sinh tồn của sứ vụ. Thánh Gioao hoàng Gioan Phaolô II từng nhấn mạnh: “Linh đạo hiệp thông là nguyên lý giáo dục ở bất cứ nơi nào đào luyện các tác nhân mục vụ” (Novo Millennio Ineunte, 43). Nếu thiếu hiệp thông, sứ vụ dễ biến thành hoạt động, và hoạt động dần đánh mất linh hồn Tin Mừng.
Hiệp thông trong sứ vụ còn mở rộng sang mối tương quan với những cộng đoàn mà các môn đệ được sai đến. Với lời dạy của thầy Giêsu: “Khi anh em đã vào nhà nào, thì hãy ở lại đó” (Mc 6,10), không chỉ là lời dặn mang tính thực tế, mà là một thái độ mục vụ sâu xa, đó là ở lại để lắng nghe, để chia sẻ đời sống, để cùng vui buồn với con người cụ thể. Người môn đệ, vì thế, không đến như kẻ ban phát chân lý từ trên cao, nhưng như người anh em bước vào câu chuyện của người khác. Chính trong sự hiện diện khiêm tốn và bền bỉ ấy, Tin Mừng được loan báo bằng cả đời sống. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Hội Thánh được mời gọi trở thành “Hội Thánh đi ra”, một Hội Thánh gần gũi, chạm đến và ở lại với những vết thương của con người hôm nay (x. Evangelii Gaudium, 24) . Ngay cả kinh nghiệm bị từ chối cũng được Đức Giêsu đặt trong logic của hiệp thông. “Hãy giũ bụi chân” (x. Mc 6,11) không phải là cử chỉ của sự thất vọng hay oán giận, nhưng là hành động phó thác. Người môn đệ không đồng hóa sứ vụ với thành công hay thất bại cá nhân. Họ làm chứng cho Tin Mừng trong sự vâng phục, còn kết quả thuộc về Thiên Chúa. Chính trong sự tự do nội tâm ấy, người môn đệ được giải phóng khỏi cám dỗ kiểm soát và áp đặt. Như Đức Giêsu khẳng định: “Thầy đến không phải để kết án thế gian, nhưng để thế gian được cứu độ” (Ga 3,17).
Hoa trái của sứ vụ hiệp thông được thánh Máccô tóm gọn bằng những hình ảnh rất sống động: rao giảng sám hối, trừ quỷ, xức dầu chữa lành (x. Mc 6,12-13). Đây không chỉ là những hành động phi thường, mà là dấu chỉ của một Hội Thánh đang sống đúng căn tính của mình, đó là chữa lành những đổ vỡ, giải phóng con người khỏi sự dữ và mở ra con đường hoán cải. Tất cả những điều ấy không phát xuất từ sức riêng của các Tông Đồ, nhưng từ sự hiệp thông của họ với Đức Kitô và với nhau. Khi hiệp thông bị rạn nứt, sứ vụ trở nên khô cằn; và khi hiệp thông được nuôi dưỡng, sứ vụ tự nhiên sinh hoa trái.
Hành trình của người môn đệ hôm nay, vì thế, cũng đi qua con đường ấy. Trong một thế giới đề cao cá nhân, cạnh tranh và hiệu quả, Tin Mừng mời gọi chúng ta tái khám phá sức mạnh của sự hiệp thông: hiệp thông với Chúa trong cầu nguyện, hiệp thông với Hội Thánh trong vâng phục và hiệp thông với anh chị em trong đời sống huynh đệ. Chính sự hiệp thông này trở thành chứng tá thuyết phục nhất cho Tin Mừng. Như lời cầu nguyện tha thiết của Đức Giêsu trước cuộc Thương Khó: “Xin cho tất cả nên một… để thế gian tin” (Ga 17,21). Không có hiệp thông, sứ vụ mất phương hướng; nhưng trong sự hiệp thông, hành trình người môn đệ trở thành con đường dẫn thế giới đến với Thiên Chúa.