Con đường nên thánh bằng sự hiền lành, khiêm nhường và yêu thương
nhưng là yêu thương một cách phi thường
trong những việc bình thường
Một trong những lời mời gọi dịu dàng và sâu sắc nhất của Đức Giêsu trong Tin Mừng là: “Hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường” (Mt 11,29). Đó không phải lời mời gọi các môn đệ học một triết thuyết, một hệ thống tư tưởng hay một phương pháp thành công nào đó, nhưng mời họ học chính con người của Ngài. Điều đáng ngạc nhiên là giữa vô vàn phẩm tính cao quý của Con Thiên Chúa, Đức Giêsu không nói: “Hãy học với tôi vì tôi quyền năng”, “vì tôi thông thái”, hay “vì tôi làm được những phép lạ vĩ đại”, nhưng Ngài nói: “Hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường” . Như thế, sự hiền lành và khiêm nhường không chỉ là một đức tính luân lý, nhưng chính là con đường dẫn vào trái tim Đức Kitô và cũng là con đường nên thánh của mọi Kitô hữu.
Trong thế giới hôm nay, con người thường bị hấp dẫn bởi quyền lực, danh vọng và thành công. Người ta muốn trở nên nổi bật, được công nhận và chiến thắng người khác. Thế nhưng Tin Mừng lại trình bày một con đường hoàn toàn khác. Đức Giêsu, Đấng là Con Thiên Chúa hằng sống, đã chọn con đường hạ mình. Thánh Phaolô nói rằng: “Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa… nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân” (Pl 2,6-7). Mầu nhiệm Nhập Thể chính là bài học đầu tiên về sự khiêm nhường. Thiên Chúa không đến trong uy quyền của một vị hoàng đế nhưng trong hình hài một trẻ thơ nghèo khó tại Bêlem. Đấng tạo dựng muôn loài lại chọn sinh ra trong máng cỏ giữa đêm đông lạnh giá. Đó là một sự đảo ngược mọi tiêu chuẩn của thế gian và là lời khẳng định rằng sự cao cả đích thực luôn đi đôi với lòng khiêm nhường.
Suốt cuộc đời công khai, Đức Giêsu tiếp tục sống điều Ngài giảng dạy. Ngài không tìm kiếm vinh quang cho riêng mình nhưng luôn quy hướng mọi sự về Chúa Cha. Ngài phục vụ thay vì được phục vụ. Trong bữa Tiệc Ly, Ngài quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ và nói: “Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em” (Ga 13,15). Hành động ấy là một cuộc cách mạng trong quan niệm về quyền bính. Đối với Đức Giêsu, người lớn nhất là người biết phục vụ. Ngài lãnh đạo đích thực là người biết cúi xuống trước anh chị em mình. Chính vì thế, con đường nên thánh không hệ tại ở việc được nhiều người ca ngợi nhưng ở khả năng yêu thương và phục vụ cách khiêm tốn.
Cùng với sự khiêm nhường, Đức Giêsu còn mời gọi chúng ta học nơi Ngài sự hiền lành. Trong Kinh Thánh, hiền lành không phải là yếu đuối hay nhu nhược. Đó là sức mạnh được điều khiển bởi tình yêu. Đức Giêsu hiền lành khi tha thứ cho những người đóng đinh mình trên thập giá: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Ngài hiền lành khi đón nhận những người tội lỗi bị xã hội loại trừ. Ngài hiền lành khi kiên nhẫn đồng hành với các môn đệ dù họ chậm hiểu và nhiều lần sai lỗi. Ngài hiền lành khi đứng trước những lời vu khống và nhục mạ mà không tìm cách trả đũa. Ngôn sứ Isaia đã tiên báo về Người: “Cây lau bị giập, Người không đành bẻ gãy; tim đèn leo lét, chẳng nỡ tắt đi” (Is 42,3). Trái tim của Đức Kitô luôn nghiêng về những người yếu đuối, thất bại và tổn thương.
Chính vì thế, người môn đệ muốn nên thánh phải học cách sống hiền lành giữa một thế giới đầy cạnh tranh và bạo lực. Đây không phải là điều dễ dàng. Hiền lành đòi hỏi khả năng chế ngự cơn nóng giận, biết tha thứ khi bị xúc phạm, biết lắng nghe khi bất đồng và biết đối xử với người khác bằng lòng tôn trọng. Thánh Phanxicô Salêsiô từng nói: “Người ta bắt được nhiều ruồi bằng một giọt mật hơn là bằng cả thùng giấm”. Sự hiền lành có sức cảm hóa mạnh hơn sự cứng rắn. Nhiều tâm hồn đã trở về với Chúa không phải vì những bài giảng hùng hồn nhưng vì được chạm đến bởi một cử chỉ yêu thương, một lời cảm thông hay một sự tha thứ chân thành.
Tuy nhiên, hiền lành và khiêm nhường chỉ có thể phát triển khi được nuôi dưỡng bởi tình yêu. Tình yêu là linh hồn của mọi nhân đức. Không có tình yêu, sự khiêm nhường có thể trở thành tự ti; sự hiền lành có thể trở thành yếu đuối. Đức Giêsu đã yêu thương đến cùng. Ngài yêu thương những người thân cận, yêu thương người nghèo, yêu thương người tội lỗi và thậm chí yêu thương cả kẻ thù. Trước khi bước vào cuộc khổ nạn, Tin Mừng Gioan ghi nhận: “Người vẫn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn ở thế gian, và Người yêu thương họ đến cùng” (Ga 13,1). Tình yêu ấy đạt tới đỉnh cao trên thập giá khi Ngài hiến dâng mạng sống vì nhân loại. Chính nơi thập giá, chúng ta học được bài học sâu sắc nhất về sự thánh thiện: nên thánh không phải là làm những việc phi thường nhưng là yêu thương một cách phi thường trong những việc bình thường.
Lịch sử Hội Thánh đã chứng minh rằng mọi vị thánh đều là những người đã học nơi Đức Kitô bài học hiền lành, khiêm nhường và yêu thương. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu không thực hiện những công trình vĩ đại, nhưng nên thánh bằng “con đường thơ ấu thiêng liêng”, nghĩa là làm mọi việc nhỏ bé với tình yêu lớn lao. Thánh Phanxicô Assisi từ bỏ mọi của cải để sống nghèo khó và khiêm nhường theo gương Đức Kitô. Thánh Têrêsa Calcutta đã dành cả cuộc đời phục vụ những người nghèo nhất trong những người nghèo. Các ngài trở thành những chứng nhân sống động cho thấy sự thánh thiện không nằm ở địa vị hay khả năng, nhưng ở mức độ chúng ta để cho tình yêu của Đức Kitô biến đổi cuộc đời mình.
Giáo huấn của Hội Thánh cũng khẳng định chân lý ấy. Hiến chế tín lý Lumen Gentium của Công đồng Vatican II dạy rằng mọi Kitô hữu đều được mời gọi nên thánh trong hoàn cảnh sống của mình (x. LG 39-42). Nên thánh không phải là đặc ân dành cho một số người nhưng là ơn gọi phổ quát của toàn thể Dân Chúa. Con đường nên thánh ấy được thực hiện từng ngày qua việc sống các Mối Phúc, thực thi bác ái, phục vụ tha nhân và kết hợp với Đức Kitô trong đời sống thường nhật.
Như vậy, lời mời gọi “Hãy học với tôi” vẫn đang vang lên mỗi ngày trong cuộc sống của chúng ta. Đức Giêsu không chỉ là vị Thầy dạy bằng lời nói nhưng còn là vị Thầy sống điều mình dạy. Ngài mời gọi chúng ta bước vào trường học của Tin Mừng, nơi bài học đầu tiên là khiêm nhường, bài học thứ hai là hiền lành và bài học cuối cùng là yêu thương. Trong một thế giới đầy kiêu ngạo, hiếu thắng và ích kỷ, người Kitô hữu được mời gọi trở thành dấu chỉ của một nền văn minh tình thương. Mỗi khi biết nhẫn nhịn thay vì nóng giận, tha thứ thay vì trả thù, phục vụ thay vì tìm kiếm lợi ích riêng, chúng ta đang học cùng Đức Kitô. Và chính trong ngôi trường ấy, dưới sự hướng dẫn của vị Thầy Giêsu, tâm hồn chúng ta sẽ tìm được sự nghỉ ngơi đích thực, đồng thời từng bước tiến gần hơn đến sự thánh thiện mà Thiên Chúa đã dành sẵn cho mỗi người từ muôn thuở.
Giọng đọc: Phan Anh