Con đường hiền hậu và khiêm nhường dẫn đến tự do nội tâm và niềm vui đích thực
nhưng làm cho họ trở nên lớn lao hơn
trong tình yêu
Trong cuộc sống, con người thường dành rất nhiều thời gian để học hỏi. Chúng ta học để có kiến thức, học để có nghề nghiệp, học để thành công và khẳng định bản thân. Thế nhưng, có một bài học quan trọng hơn mọi bài học khác: học làm người theo mẫu gương của Đức Giêsu. Trong Tin Mừng hôm nay, giữa bao lời giáo huấn sâu sắc, Đức Giêsu chỉ mời gọi chúng ta học một điều nơi Ngài: “Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường” (Mt 11,29). Điều đáng ngạc nhiên là Ngài không nói: hãy học nơi tôi sự khôn ngoan, quyền năng hay những phép lạ phi thường. Điều Ngài muốn các môn đệ học trước hết là sự hiền hậu và khiêm nhường của trái tim.
Đối với thế gian, hiền hậu và khiêm nhường thường bị xem là dấu hiệu của sự yếu đuối. Người ta ngưỡng mộ sức mạnh, địa vị, quyền lực và khả năng vượt trội hơn người khác. Nhiều người dành cả đời để tìm kiếm sự công nhận, cố gắng chứng tỏ giá trị của mình và lo sợ bị xem thường. Chính cuộc chạy đua ấy làm cho tâm hồn trở nên nặng nề. Người ta sống trong những sự áp lực phải thành công, phải nổi bật, phải hơn người. Nhưng càng cố gắng nắm giữ, con người lại càng dễ đánh mất sự bình an.
Đức Giêsu chỉ cho chúng ta một con đường hoàn toàn khác. Ngài là Con Thiên Chúa, là Đấng mà “Cha đã giao phó mọi sự” (x. Mt 11,27) , nhưng Ngài không dùng quyền năng để thống trị hay áp đặt. Ngài sinh ra trong một máng cỏ nghèo hèn tại Bêlem (x. Lc 2,7) . Ngài lớn lên trong một gia đình lao động tại Nazarét. Khi bắt đầu sứ vụ công khai, Ngài sống giữa người nghèo, người đau yếu và những người bị xã hội loại trừ. Ngài không tìm kiếm vinh quang cho riêng mình, nhưng luôn hướng mọi sự về Chúa Cha.
Sự khiêm nhường của Đức Giêsu đạt tới đỉnh cao nơi thập giá. Thánh Phaolô đã diễn tả điều đó trong bài thánh thi nổi tiếng gửi tín hữu Philípphê: “Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa… nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ… Người lại còn hạ mình, vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, chết trên cây thập tự” (Pl 2,6-8). Chính vì hạ mình sâu thẳm như thế mà Ngài được tôn vinh trên hết mọi loài. Trong chương trình của Thiên Chúa, khiêm nhường không làm con người nhỏ đi nhưng làm cho họ trở nên lớn lao hơn trong tình yêu.
Sự hiền hậu của Đức Giêsu cũng là một vẻ đẹp đặc biệt. Khi bị xúc phạm, Ngài không đáp trả bằng thù hận. Khi bị kết án bất công, Ngài không tìm cách trả đũa. Trên thập giá, giữa những lời nhạo báng và sỉ nhục, Ngài vẫn cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Đó không phải là sự yếu đuối nhưng là sức mạnh của tình yêu. Chỉ người thực sự tự do mới có thể tha thứ như thế.
Lịch sử Hội Thánh đã chứng minh rằng những con người có ảnh hưởng sâu rộng nhất thường không phải là những người quyền thế nhất, nhưng là những người hiền hậu và khiêm nhường nhất. Thánh Phanxicô Assisi từ bỏ cuộc sống giàu sang để sống giữa người nghèo. Sự đơn sơ và khiêm hạ của ngài đã chạm đến trái tim của biết bao người. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu không thực hiện những công trình lớn lao, nhưng ngài khám phá ra “con đường thơ ấu thiêng liêng”, con đường của sự bé nhỏ và tín thác hoàn toàn nơi Thiên Chúa. Chính chị đã nói: “Sự thánh thiện không hệ tại ở việc làm những điều lớn lao, nhưng ở việc làm những điều nhỏ bé với tình yêu lớn lao”.
Trong thời đại hôm nay, thế giới càng phát triển thì tâm hồn con người dường như càng dễ bất an. Người ta có thể sở hữu nhiều thứ nhưng vẫn cảm thấy thiếu thốn. Có thể kết nối với cả thế giới nhưng vẫn cô đơn. Có thể đạt được thành công nhưng vẫn không tìm thấy hạnh phúc. Một trong những nguyên nhân sâu xa là vì con người thường tìm kiếm giá trị nơi những gì mình có, thay vì nơi chính con người mình trước mặt Thiên Chúa.
Khiêm nhường giúp chúng ta được tự do khỏi sự lệ thuộc vào cái nhìn của người khác. Người khiêm nhường không cần phải chứng minh mình quan trọng hơn ai. Họ biết mình là ai trước mặt Chúa. Họ ý thức rằng mọi tài năng đều là hồng ân và mọi thành công đều có dấu ấn của ân sủng. Chính vì thế, họ sống thanh thản hơn, bình an hơn và biết đón nhận người khác hơn.
Hiền hậu cũng đem lại một sự tự do nội tâm sâu sắc. Người nóng giận dễ bị cảm xúc điều khiển. Người chất chứa oán hận thường bị quá khứ giam cầm. Nhưng người hiền hậu biết trao mọi sự vào tay Chúa. Họ không để những sự tổn thương biến mình thành cay đắng. Họ học cách tha thứ, cảm thông và yêu thương ngay cả khi điều đó đòi hỏi nhiều hy sinh. Đó là sự tự do mà thế gian không thể ban tặng.
Thánh Augustinô, sau những năm tháng miệt mài tìm kiếm hạnh phúc nơi danh vọng và tri thức, cuối cùng đã nhận ra rằng chỉ Thiên Chúa mới có thể lấp đầy trái tim con người. Ngài viết trong tác phẩm Tự Thuật: “Lạy Chúa, Chúa dựng nên con cho Chúa, nên tâm hồn con mãi khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa”. Chính sự nghỉ ngơi ấy là điều Đức Giêsu hứa ban trong Tin Mừng hôm nay: “Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11,29).
Mỗi ngày, Đức Giêsu vẫn đang mời gọi chúng ta bước vào ngôi trường của Ngài. Không phải để học cách thành công hơn người khác, nhưng để học yêu thương hơn. Không phải để trở nên quyền lực hơn, nhưng để trở nên hiền hậu hơn. Không phải để được người đời tung hô, nhưng để biết sống khiêm nhường trước mặt Thiên Chúa. Đó là con đường đã làm nên vẻ đẹp của các thánh. Đó là con đường dẫn đến sự tự do nội tâm. Và đó cũng là con đường dẫn đến niềm vui đích thực mà không một hoàn cảnh nào có thể lấy mất khỏi tâm hồn chúng ta.
Ước gì mỗi khi nhìn lên Thánh Tâm Chúa Giêsu, chúng ta không chỉ chiêm ngắm một biểu tượng của tình yêu, nhưng còn nhận ra một lời mời gọi tha thiết: “Hãy học với tôi” . Bởi chỉ khi học sống hiền hậu và khiêm nhường như Ngài, chúng ta mới thực sự tìm thấy bình an cho tâm hồn và niềm vui sâu xa của những người thuộc trọn về Thiên Chúa.
Giọng đọc: Phan Anh