Đúng vào ngày Đức Giáo hoàng Lêô XIV giới thiệu văn kiện Magnifica Humanitas với Giáo hội và thế giới tại Vatican, một hội nghị khoa học về sức khỏe con người và quá trình lão hóa cũng diễn ra tại một địa điểm khác ở Rôma.
Mang tên “Hội nghị Thượng đỉnh Vatican về Tuổi thọ” (Vatican Longevity Summit), sự kiện được tổ chức nhằm quy tụ các chuyên gia đến từ nhiều lĩnh vực và nhiều quốc gia để: “Thúc đẩy một cuộc đối thoại toàn cầu và liên ngành về cách khoa học, y học, đạo đức và đời sống thiêng liêng có thể cộng tác với nhau nhằm mang lại phẩm giá, giá trị và chất lượng cho cuộc sống khi con người ngày càng lớn tuổi”.
Nói cách khác, mục tiêu của hội nghị là tìm kiếm những phương thế giúp con người già đi một cách khỏe mạnh về thể chất, minh mẫn về tinh thần và phong phú trong đời sống thiêng liêng.
Tuy nhiên, một trong những người sáng lập hội nghị, cha Alberto Carrara, cho biết sáng kiến này còn bắt nguồn từ một câu chuyện rất riêng của ngài.
Cha Alberto Carrara, Giáo sư Triết học, Đại học Giáo hoàng Regina Apostolorum (APRA), cho biết: “Hội nghị đầu tiên được tổ chức vào năm ngoái và được truyền cảm hứng từ một người bạn của tôi. Ông là người phụ trách một trung tâm nghiên cứu về não bộ tại Ý và đã qua đời đúng vào thời điểm chúng tôi bế mạc Hội nghị Thượng đỉnh Vatican về Tuổi thọ lần thứ nhất. Năm đó, hội nghị có sự tham dự của hai nhà khoa học đoạt Giải Nobel Y học: Giáo sư Shinya Yamanaka, người nổi tiếng với các nghiên cứu về tế bào gốc đa năng cảm ứng (induced pluripotent stem cells), và Giáo sư Venki Ramakrishnan, người đã góp phần giải mã cấu trúc của ribosome, bộ máy tổng hợp protein của tế bào”.
Danh sách diễn giả của hội nghị năm nay quy tụ cả các nhà khoa học Kitô giáo và không theo Kitô giáo, đúng với mục tiêu của ban tổ chức là xây dựng một không gian đối thoại liên ngành.
Một trong số đó là Tiến sĩ Hiromitsu Nakauchi, nhà sinh học di truyền người Nhật Bản, người công khai cho biết mình là người vô thần, nói rằng:
“Tôi là một bác sĩ đồng thời là nhà nghiên cứu khoa học. Công việc của tôi là nghiên cứu để giúp đỡ các bệnh nhân, bất kể họ là ai hay họ có niềm tin nào. Tuy nhiên, tôi cũng nhận thấy rằng có rất nhiều vấn đề liên quan đến tôn giáo và đạo đức. Vì thế, tôi nghĩ đây là một nơi rất thích hợp để cùng nhau trao đổi về những vấn đề ấy. Đó cũng là lý do tôi nhận lời mời đến phát biểu tại hội nghị”.
Các diễn giả cũng chia sẻ suy nghĩ của mình về thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, đặc biệt liên quan đến những thách đố do trí tuệ nhân tạo đặt ra.
Tiến sĩ Richard Marshall, Tổng Giám đốc điều hành Juvenescence, cho biết: “Điều rất đáng khích lệ là các nhà lãnh đạo cao nhất của Giáo hội không chỉ đứng bên ngoài để quan sát hay bày tỏ những lo ngại, nhưng chủ động tham gia vào cuộc đối thoại này. Các ngài nhìn nhận rằng đây rõ ràng là một công nghệ có khả năng làm thay đổi thế giới. Vì thế, câu hỏi được đặt ra là: làm thế nào để công nghệ ấy trở nên an toàn và hữu ích nhất, giống như cách chúng ta vẫn bảo đảm sự an toàn và hiệu quả của các loại thuốc trước khi đưa vào sử dụng”.
Chủ đề của Hội nghị Thượng đỉnh Vatican về Tuổi thọ năm nay là: “Giải mã lại thuật toán của sự sống” (Redeciphering the Algorithm of Life).
Đây là một chủ đề rất phù hợp trong bối cảnh Giáo hội đang ngày càng tích cực tham gia vào các cuộc thảo luận về những cơ hội và những nguy cơ mà trí tuệ nhân tạo mang lại. Sau khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV công bố văn kiện Magnifica Humanitas, Vatican tiếp tục khẳng định rằng sự phát triển của AI không chỉ là một vấn đề khoa học hay công nghệ, mà còn là một vấn đề đạo đức, đòi hỏi sự cộng tác giữa khoa học, triết học, thần học và các truyền thống tôn giáo để bảo đảm rằng mọi tiến bộ luôn hướng đến việc phục vụ phẩm giá con người và thiện ích chung.