Khám phá quan niệm của Giáo hội về Luyện Ngục
Sách Giáo lý của Giáo hội Công giáo dạy rằng: “Tất cả những ai chết trong ân sủng của Thiên Chúa, nhưng vẫn chưa được thanh luyện hoàn toàn, thì quả thực được bảo đảm về sự cứu rỗi đời đời; nhưng sau khi chết, họ [phải] trải qua sự thanh luyện để đạt được sự thánh thiện cần thiết và bước vào niềm vui thiên đàng” (số 1030). Với tư cách là Giáo hội, chúng ta đã đi đến sự hiểu biết này về Luyện Ngục như thế nào?
Ở đây, chúng ta có thể xem xét một số câu Kinh Thánh nói đến sự tồn tại của nó.
Mặc dù tác giả không đề cập rõ ràng đến khái niệm “Luyện Ngục”, nhưng trong Cựu Ước ở sách Ma-ca-bê quyển thứ hai, Giu-đa Ma-ca-bê cầu nguyện cho những đồng đội đã ngã xuống trong chiến trận khi đang đeo bùa hộ mệnh thờ ngẫu tượng ngoại giáo (một tội rất nghiêm trọng). Những lời cầu nguyện này đặc biệt đề cập đến việc các đồng đội sẽ được “giải thoát” khỏi tội lỗi của họ (12:39–46).
Hơn nữa, một số câu Kinh Thánh Tân Ước được trích dẫn để ủng hộ quan điểm cho rằng Luyện Ngục tồn tại như một nơi sám hối hữu hình để được vào Thiên Đàng. “Ai nói phạm đến Con Người thì sẽ được tha; nhưng ai nói phạm đến Chúa Thánh Thần thì sẽ không được tha, cả đời này lẫn đời sau” (Mt 12:32). Theo Chúa Giêsu, có một số loại tội lỗi có thể được tha thứ ở đời này, trong khi những tội lỗi khác có thể được tha thứ ở đời sau; do đó ngụ ý rằng sự tha thứ sau khi chết là có thể đối với một số tội lỗi mà chúng ta phạm phải. Khái niệm này phù hợp với niềm tin rằng có một nơi – Luyện Ngục – nơi tội lỗi được “thanh tẩy” trước khi một người có thể vào Thiên Đàng.
“Hãy mau mau làm bạn với người tố cáo anh em, khi anh em còn đang trên đường ra tòa, kẻo người tố cáo nộp anh em cho quan tòa, quan tòa lại nộp anh em cho lính canh, và anh em sẽ bị bỏ tù. Quả thật, Thầy bảo anh em: Anh em sẽ không bao giờ ra khỏi đó được cho đến khi trả hết đồng xu cuối cùng.” (Mt 5:25–26)
Ở đây, Chúa Giêsu cảnh báo rằng những ai không tìm kiếm sự tha thứ hoặc hòa giải thì có nguy cơ bị phán xét và bị bỏ tù. Đối với nhiều Kitô hữu, “nhà tù” này được ví như Luyện Ngục – nơi mà các món nợ tội lỗi phải được “trả hết” trước khi đạt được “tự do”. Do đó, đoạn văn này cho thấy rằng ngay cả khi một người được tha thứ, một số nghi ngại phải được giải quyết trước khi được vào Vương quốc Thiên Đàng.
“Không ai có thể đặt nền móng nào khác ngoài nền móng đã được đặt chính là Chúa Giê-su Kitô. Vậy, nếu ai dùng vàng, bạc, đá quý, gỗ, cỏ khô, rơm rạ mà xây trên nền móng ấy, thì công việc của mỗi người sẽ được bày tỏ ra; và ngày ấy sẽ phơi bày công việc ấy, vì nó sẽ được tỏ ra trong lửa, và lửa sẽ thử nghiệm xem công việc của mỗi người đã làm ra sao. Nếu công việc mà ai đã xây trên nền móng ấy còn tồn tại, người ấy sẽ được thưởng. Nếu công việc của ai bị thiêu hủy, người ấy sẽ phải chịu thiệt hại, mặc dù chính người ấy sẽ được cứu, nhưng chỉ khi qua lửa.” (1 Cr 3:11–15)
Trong đoạn này, thánh Phaolô giải thích rằng cuộc đời mỗi người chắc chắn sẽ được thử thách bằng lửa vào lúc cuối cùng. Thật vậy, một số việc làm có thể tồn tại và mang lại phần thưởng, trong khi những việc khác có thể bị “thiêu rụi”, ngụ ý rằng việc được cứu rỗi đồng nghĩa với việc chịu đau khổ bằng cách “đi qua lửa”. Cách mô tả như vậy phù hợp với quan niệm của chúng ta về Luyện Ngục, nơi một người được thanh tẩy khỏi tội lỗi qua đau khổ, nhờ đó bước vào Thiên Đàng trong trạng thái thanh sạch.
Không hề có chỗ nào trong bản văn đề cập đến “sự tẩy sạch tội lỗi”; thay vào đó, chỉ có sự thử thách việc làm được đề cập. Tuy nhiên, như Thánh Tôma Aquinô đã chỉ ra, “việc làm” hay “công đức” bao gồm phần thưởng cho những việc làm tốt lẫn hình phạt cho những việc làm xấu. Liên quan đến ý niệm sám hối, việc trải qua lửa thử thách không chỉ là một hình thức phán xét mà còn là một hình thức sửa chữa hay sám hối — một quá trình loại bỏ các ô uế trước khi linh hồn chúng ta có thể hoàn toàn bước vào sự hiện diện của Chúa.
Về mặt này, việc phải trải qua lửa thanh tẩy hay lửa thử thách phù hợp với niềm tin rằng cuối cùng chúng ta được cứu rỗi bởi ân sủng và đức tin. Cụ thể, những việc làm xấu xa bị “thiêu rụi” chính là những lỗi lầm hoặc thất bại của con người cần được loại bỏ. Sau đó, những việc làm tốt lành còn sót lại sau ngọn lửa sẽ mang lại cho chúng ta phần thưởng đời đời. Do đó, tương tự như ý tưởng được nêu trong 1 Cô-rin-tô 3:11–15, việc được cứu rỗi đòi hỏi một quá trình thanh tẩy (đi qua lửa) sau khi chết, diễn ra ở Luyện Ngục.
Việc Kinh Thánh không quy định chính xác Luyện Ngục diễn ra như thế nào hoặc ở đâu, hay thậm chí không sử dụng thuật ngữ này, không ảnh hưởng đến giá trị của niềm tin này. Luyện Ngục chỉ là một trong nhiều từ trong thần học, chẳng hạn như “Ba Ngôi”, “Nhập Thể”, “Giáo Hoàng” và “Thánh Lễ”, được dùng để mô tả những khái niệm hiển nhiên có thể thấy trong Kinh Thánh.
Chúng ta sẽ thấy trong bài viết tiếp theo, lịch sử các giáo huấn và tín điều trong Giáo hội Công giáo có thể dạy cho chúng ta những bài học quan trọng về nguồn gốc hình thành các niềm tin về Luyện Ngục mà chúng ta theo đuổi ngày nay.
Nguồn: Catholic Exchange