Lòng thương xót luôn đặt con người lên trên mọi hình thức
bà đã được giải thoát khỏi tật nguyền!”
(Lc 13,12).
Có những lúc trong đời, con người không chỉ cần được chữa lành một căn bệnh, nhưng cần được giải thoát khỏi những điều đang trói buộc mình. Có người bị trói bởi một sự tổn thương quá lâu; có người bởi mặc cảm, tội lỗi, một thất bại, một quá khứ không thể quên; cũng có người bị trói bởi ánh nhìn và phán xét của người khác. Trang Tin Mừng hôm nay kể về một người phụ nữ đã “bị quỷ làm cho tàn tật” suốt mười tám năm. Mười tám năm là một khoảng thời gian dài đến mức nỗi đau có thể trở thành quen thuộc, sự cúi xuống có thể trở thành một dáng sống, và con người có thể dần quên mất mình đã từng có thể đứng thẳng. Nhưng Chúa Giêsu đã nhìn thấy bà.
Điều đẹp nhất trong câu chuyện không phải chỉ là phép lạ chữa bệnh, mà là Chúa Giêsu đã nhìn thấy một con người đang đau khổ. Giữa đám đông, Chúa không nhìn bà như một trường hợp bệnh tật, càng không nhìn bà như một gánh nặng. Ngài gọi bà lại và nói: “Này bà, bà đã được giải thoát khỏi tật nguyền!” (Lc 13,12). Một lời nói thật đơn sơ, nhưng chứa đựng cả một tình yêu lớn lao. Chúa Giêsu không hỏi bà đã làm gì, vì sao bà lại mang bệnh, cũng không đòi bà phải chứng minh điều gì. Ngài chỉ nhìn thấy nỗi đau và muốn giải thoát bà.
Đó chính là khuôn mặt của lòng thương xót Thiên Chúa. Thiên Chúa không bắt đầu bằng việc xét hỏi con người, nhưng bằng việc đến gần con người. Trong Tin Mừng, Chúa Giêsu nhiều lần để lòng thương xót đi trước mọi phán xét. Ngài chạm đến người phong cùi (x. Mc 1,41), đón nhận người tội lỗi (x. Lc 15,2), tha thứ cho người phụ nữ bị kết án (x. Ga 8,11), và tìm đến những người bị xã hội coi thường. Với Chúa Giêsu, trước khi nhìn thấy một lỗi lầm, Ngài nhìn thấy một con người; trước khi nhìn thấy một quá khứ, Ngài nhìn thấy một tương lai; trước khi nhìn thấy một người đáng trách, Ngài nhìn thấy một người cần được yêu thương.
Có lẽ đó cũng là điều chúng ta cần học lại trong cách nhìn người khác. Chúng ta rất dễ nhìn thấy khuyết điểm của một người mà quên mất những tổn thương họ đang mang. Chúng ta nhìn thấy một người nóng nảy, nhưng không biết họ đã phải chịu đựng điều gì. Chúng ta nhìn thấy một người thất bại, nhưng không biết họ đã cố gắng bao nhiêu. Chúng ta nhìn thấy một người sa ngã, nhưng có thể quên rằng chính mình cũng cần đến lòng thương xót. Đôi khi một ánh mắt phán xét có thể làm một người cúi xuống thêm; nhưng một ánh mắt cảm thông có thể giúp họ đứng thẳng lên.
Điều đáng chú ý là Chúa Giêsu chữa người phụ nữ ấy vào ngày sabát. Chính điều này khiến trưởng hội đường tức giận. Ông nhìn thấy một hành vi “vi phạm luật”, trong khi Chúa Giêsu nhìn thấy một con người đang được giải thoát. Một bên nhìn vào hình thức, một bên nhìn vào sự sống. Một bên bận tâm đến việc “đúng ngày hay không đúng ngày”, còn Chúa Giêsu bận tâm đến việc một người con của Ápraham đã phải chịu đau khổ quá lâu.
Chúa Giêsu không phủ nhận giá trị của lề luật. Ngài cho thấy ý nghĩa sâu xa của mọi lề luật là phục vụ sự sống và phẩm giá con người. Chúa Giêsu từng nói: “Ngày sabát được làm ra vì con người, chứ không phải con người vì ngày sabát” (Mc 2,27). Luật của Thiên Chúa không phải là một chiếc áo khoác nặng nề phủ lên con người, nhưng là con đường giúp con người sống trong tự do và tình yêu. Vì thế, khi một hình thức tôn giáo khiến người ta trở nên lạnh lùng trước nỗi đau của anh chị em mình, chúng ta cần trở về với trái tim của Tin Mừng.
Chúa Giêsu hỏi một câu thật mạnh: “Chẳng lẽ lại không được cởi xiềng xích đó trong ngày sabát sao?” (Lc 13,16). Hình ảnh “cởi xiềng xích” thật đẹp. Thiên Chúa không muốn con người sống mãi trong tình trạng bị trói buộc. Ngài muốn tháo cởi những sợi dây đang giữ chúng ta lại: sợi dây của tội lỗi, của sợ hãi, của mặc cảm, của hận thù, của tuyệt vọng, của những định kiến mà người khác áp đặt trên chúng ta. Nhiều khi điều cần được chữa lành nhất không phải là đôi chân hay đôi tay, nhưng là một trái tim đã quá lâu không còn tin rằng mình có thể được yêu thương.
Thánh Gioan khẳng định rằng: “Tình yêu cốt ở điều này: không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng chính Ngài đã yêu thương chúng ta” (1Ga 4,10). Tình yêu của Thiên Chúa luôn đi bước trước. Ngài không chờ chúng ta hoàn hảo mới yêu thương; Ngài yêu thương để chúng ta có sức mạnh trở nên mới. Ngài không đợi chúng ta đứng thẳng rồi mới đến gần; chính Ngài đến gần để giúp chúng ta đứng thẳng lên.
Có một điều rất đẹp xảy ra sau khi người phụ nữ được chữa lành: “tức khắc bà đứng thẳng lên được và tôn vinh Thiên Chúa” (Lc 13,13). Người được giải thoát không còn chỉ sống cho mình. Sự chữa lành trở thành lời ca tụng. Khi Thiên Chúa tháo cởi một con người khỏi những xiềng xích, Ngài không chỉ trả lại cho họ sức khỏe, nhưng trả lại phẩm giá, niềm vui và khả năng sống cho người khác.
Có lẽ mỗi người chúng ta cũng đang cần một lần được Chúa gọi lại. Có những điều đã khiến chúng ta cúi xuống quá lâu. Có những lỗi lầm khiến chúng ta không dám ngẩng đầu. Có những lời nói của người khác vẫn còn nằm sâu trong lòng. Có những thất bại khiến chúng ta nghĩ mình không còn giá trị. Nhưng Chúa Giêsu vẫn đang nói với mỗi người chúng ta: “Con hãy đứng thẳng lên”. Đừng để một quá khứ trở thành bản án cho cả cuộc đời. Đừng để một lần sa ngã định nghĩa toàn bộ con người mình. Đừng để ánh mắt của người khác che khuất ánh mắt yêu thương của Thiên Chúa.
Và nếu chúng ta đã được Chúa thương xót, chúng ta cũng được mời gọi trở thành những người biết tháo cởi cho anh chị em mình. Có khi người khác không cần chúng ta giảng giải nhiều, chỉ cần một chút kiên nhẫn. Có khi họ không cần một lời khuyên, chỉ cần một người chịu ngồi bên cạnh. Có khi điều họ cần nhất là được nghe một câu: “Bạn vẫn còn giá trị. Bạn vẫn được yêu thương. Hãy đứng lên, chúng ta cùng đi”.
Vì vậy, thánh Phaolô khuyên nhủ: “Anh em hãy mang gánh nặng cho nhau, như vậy là anh em chu toàn luật Đức Kitô” (Gl 6,2). Đó chính là cách chúng ta làm cho lòng thương xót của Chúa tiếp tục hiện diện trong thế giới này. Không phải bằng những lời thật lớn lao, nhưng bằng những hành động nhỏ bé biết đặt con người trước sự tiện lợi của mình, tình thương trước sự phán xét, và lòng thương xót trước những hình thức bên ngoài.
Ước gì chúng ta luôn biết nhìn người khác bằng ánh mắt của Chúa Giêsu: nhìn thấy phía sau một lỗi lầm là một con người, phía sau một sự yếu đuối là một nỗi đau, phía sau một dáng vẻ cúi xuống là một người đang mong được nâng lên. Và xin cho mỗi chúng ta, sau khi được Chúa tháo cởi những xiềng xích của mình, cũng biết trở thành một bàn tay giúp người khác đứng thẳng lên, tìm lại phẩm giá và bước đi trong niềm vui của những người được Thiên Chúa yêu thương.
Giọng đọc: Phan Anh