Xin - Tìm – Gõ: học cách trao phó
cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở cho”
(Lc 11,9)
Có những lời cầu nguyện chúng ta đã lặp đi lặp lại rất nhiều lần. Chúng ta xin một điều, rồi lại xin; chờ đợi, rồi tiếp tục chờ đợi. Có những lúc lời cầu nguyện được đáp lại, nhưng cũng có những lúc trước mắt chúng ta vẫn là một cánh cửa khép kín. Khi ấy, câu hỏi không còn đơn giản là: “Tại sao Chúa chưa ban điều con xin?” mà sâu hơn: “Con có còn tin Chúa khi Chúa chưa trả lời theo cách con mong muốn không?” Chính ở nơi ấy, lời cầu nguyện bắt đầu chuyển từ một lời xin thành một hành vi của đức tin.
Chúa Giêsu nói: “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở cho” (Lc 11,9). Những lời ấy nghe thật đơn sơ, nhưng lại chứa đựng một lời mời gọi rất lớn: đừng ngừng đến với Chúa. Xin, Tìm và Gõ không phải là ba cách để buộc Thiên Chúa phải làm theo ý mình, nhưng là ba chuyển động của một trái tim ngày càng học biết tín thác. Chúng ta xin vì tin rằng mình có một người Cha để đến. Chúng ta tìm vì tin rằng đời mình không vô định. Chúng ta gõ vì tin rằng phía sau cánh cửa có một Đấng đang lắng nghe.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo giải thích rằng lời cầu nguyện của đức tin không chỉ là nói: “Lạy Chúa, lạy Chúa”, nhưng là: “sắp đặt tâm hồn để thực thi ý muốn của Chúa Cha” (GLHTCG, 2611). Đây là một chuyển biến rất sâu. Ban đầu, chúng ta cầu nguyện để xin Chúa làm điều mình muốn; càng đi sâu vào cầu nguyện, chúng ta bắt đầu để Chúa thay đổi chính điều mình muốn. Không phải vì những ước mong của chúng ta không quan trọng, nhưng vì dần dần chúng ta nhận ra rằng điều quan trọng nhất không phải là Chúa trao cho chúng ta đúng thứ ta xin, mà là chúng ta có còn thuộc về Ngài khi điều mình xin chưa xảy ra hay không.
Có những lời cầu nguyện rất đẹp khi được đáp lại. Nhưng có những lời cầu nguyện đẹp hơn trong chính sự chờ đợi. Khi ấy, chúng ta không còn cầu nguyện chỉ để nhận được một điều gì, mà để học cách ở lại. Chúng ta vẫn nói với Chúa về nỗi đau của mình, về điều mình mong ước, về những điều chưa hiểu. Nhưng sau cùng, chúng ta đặt tất cả xuống trước mặt Chúa và nói: “Lạy Chúa, con vẫn xin điều này, nhưng con phó thác cho Chúa cách Chúa muốn thực hiện” . Đó là lúc lời cầu nguyện trở thành niềm tin.
Đức tin không có nghĩa là chắc chắn Chúa sẽ cho chúng ta đúng điều chúng ta xin. Đức tin sâu hơn thế: tin rằng dù Chúa ban hay không ban điều chúng ta xin, Ngài vẫn là Cha và tình yêu của Ngài không thay đổi. Người cha trần thế có thể không cho con tất cả những gì nó đòi hỏi, không phải vì ông không yêu, nhưng chính vì yêu nên biết điều gì thực sự tốt cho con. Chúa Giêsu dùng chính hình ảnh ấy để dẫn chúng ta vào mầu nhiệm của Thiên Chúa: nếu những người cha trần thế còn biết trao điều tốt cho con cái, “phương chi Cha trên trời lại không ban Thánh Thần cho những kẻ kêu xin Người?” (x. Lc 11,13).
Đây có lẽ là điều bất ngờ nhất của đoạn Tin Mừng. Chúng ta xin bánh, Chúa nói đến Thánh Thần. Chúng ta xin một hoàn cảnh được thay đổi, Chúa muốn trao cho chúng ta một sự sống mới từ bên trong. Chúng ta xin một cánh cửa được mở ra, Chúa muốn ban chính Ngài làm Đấng đồng hành với chúng ta qua cánh cửa ấy. Đức Giáo hoàng Phanxicô từng nhấn mạnh rằng “cái hơn” của Thiên Chúa chính là Thánh Thần: con người đến gõ cửa để xin một ân huệ, còn Chúa Cha ban ân huệ ấy và hơn thế nữa, Ngài ban chính Thánh Thần.
Như thế, Thiên Chúa không chỉ muốn cho chúng ta một điều; Ngài còn muốn trao chính mình Ngài. Đây là nơi lời cầu nguyện vượt qua tâm thức “xin – nhận” để trở thành một mối tương quan tình yêu. Nếu chỉ cầu nguyện để đạt được điều mình muốn, chúng ta sẽ dễ thất vọng khi Chúa im lặng. Nhưng nếu cầu nguyện là để gặp Chúa, thì ngay cả trong những ngày chưa có câu trả lời, chúng ta vẫn có thể bình an vì biết mình không cầu nguyện vào khoảng không. Chúng ta đang nói với một Người Cha.
Đó cũng là lý do Chúa Giêsu bảo chúng ta “cứ” xin, “cứ” tìm, “cứ” gõ. Có một sự kiên trì trong tình yêu không phải vì người mình yêu không nghe, nhưng vì chính việc tiếp tục đến với họ làm cho mối tương quan được sâu hơn. Đức Thánh Cha Phanxicô, trong một bài giáo lý về cầu nguyện, nói rằng có những “đêm của đức tin”, những lúc chúng ta gõ cửa mà dường như Thiên Chúa không trả lời; nhưng chính trong những lúc ấy, người cầu nguyện vẫn không cô độc, bởi Chúa Giêsu đón nhận chúng ta vào chính lời cầu nguyện của Ngài và Chúa Thánh Thần hoạt động trong chúng ta.
Có lẽ vì thế, điều đáng sợ nhất không phải là một lời cầu nguyện chưa được đáp lại, nhưng là một trái tim không còn muốn cầu nguyện nữa. Khi chúng ta thôi gõ cửa, chúng ta dễ tưởng rằng Thiên Chúa đã đóng cửa. Khi chúng ta thôi tìm kiếm, chúng ta dễ nghĩ rằng chẳng còn gì để hy vọng. Nhưng đức tin đôi khi chỉ đơn giản là tiếp tục gõ thêm một lần nữa. Không phải vì chúng ta biết cánh cửa sẽ mở lúc nào, nhưng vì chúng ta biết Đấng ở phía bên kia cánh cửa là Cha của mình.
Cầu nguyện như thế không làm chúng ta yếu đi trước những nghịch cảnh. Trái lại, nó giúp chúng ta có một sức mạnh sâu hơn: sức mạnh của người biết mình không kiểm soát được tất cả nhưng vẫn có thể trao tất cả vào tay Chúa. Chúng ta vẫn làm phần của mình, vẫn cố gắng, vẫn tìm kiếm những giải pháp cần thiết; nhưng chúng ta không còn đặt toàn bộ bình an của mình vào kết quả. Có những điều chúng ta có thể làm, có những điều chúng ta phải chờ, và có những điều chỉ có thể trao phó. Cầu nguyện giúp chúng ta nhận ra ranh giới ấy.
Sau cùng, Xin – Tìm – Gõ không chỉ là ba hành động của đôi môi, nhưng là hành trình của cả tâm hồn. Chúng ta xin, để thú nhận rằng mình cần Chúa. Chúng ta tìm, để nhận ra rằng điều mình cần nhất không phải lúc nào cũng là điều mình tưởng. Chúng ta gõ, để học kiên trì khi chưa thấy câu trả lời. Và rồi, trong hành trình ấy, chúng ta dần hiểu rằng món quà lớn nhất không phải là cánh cửa mở ra theo ý mình, nhưng là một trái tim đã học được cách tin tưởng.
Bởi đôi khi Chúa không cất khỏi chúng ta điều khó khăn ngay lập tức. Ngài ban cho chúng ta Thánh Thần để bước qua điều khó khăn ấy. Chúa không phải lúc nào cũng thay đổi hoàn cảnh, nhưng Ngài có thể thay đổi cách chúng ta đứng trong hoàn cảnh. Chúa không luôn cho chúng ta một câu trả lời, nhưng Ngài ban sự hiện diện của Ngài để chúng ta không phải đi qua câu hỏi một mình. Và có những lúc, đó mới chính là lời đáp sâu xa nhất.
Ước gì chúng ta đừng chỉ biết cầu xin khi cần một điều gì, nhưng biết cầu nguyện để ngày càng thuộc về Chúa hơn. Khi được, biết tạ ơn; khi chưa được, biết kiên trì; khi không hiểu, biết phó thác. Xin cho chúng ta luôn đủ can đảm để xin, đủ kiên nhẫn để tìm, đủ trung thành để gõ, và đủ bình an để sau tất cả có thể đặt mọi điều vào tay Cha: “Lạy Chúa, con vẫn xin, nhưng con tin Chúa biết điều gì là tốt nhất cho con. Con trao tất cả cho Chúa”.
Giọng đọc: Phan Anh