Ở lại với Chúa giữa một cuộc đời quá nhiều điều phải lo
Có những lúc điều làm chúng ta mệt mỏi không hẳn vì cuộc đời có quá nhiều việc, nhưng vì lòng mình không còn biết đặt điều gì vào đúng chỗ. Chúng ta vừa hoàn thành một việc đã nghĩ đến việc khác; đang ở bên một người nhưng tâm trí lại chạy theo những điều chưa giải quyết; đang cầu nguyện mà lòng vẫn bận với những chuyện của ngày mai. Thân xác ở đây, nhưng tâm trí ở nơi khác. Chúng ta có thể rất bận rộn mà vẫn cảm thấy trống rỗng, có thể làm rất nhiều điều mà cuối ngày lại không biết mình thực sự đã sống cho điều gì. Có lẽ đó là tình trạng Chúa Giêsu nhìn thấy nơi Mátta khi Ngài nói: “Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá!” (Lc 10,41).
Mátta không sai khi phục vụ. Chị đón Chúa vào nhà, lo lắng cho Ngài, muốn mọi sự được chu toàn. Nhưng giữa những điều tốt đẹp ấy, lòng chị dần bị chiếm lấy bởi sự tất bật. Điều đáng chú ý là Mátta không chỉ than phiền về công việc; chị bắt đầu nhìn người khác bằng ánh mắt của sự so sánh: “Em con để mình con phục vụ…” (Lc 10,40). Khi lòng đã quá mệt, điều tốt mình đang làm cũng dễ trở thành lý do để mình buồn, trách móc và cảm thấy không được nhìn nhận. Có khi điều khiến chúng ta kiệt sức không phải là việc phục vụ, mà là mong người khác phải phục vụ theo cách chúng ta nghĩ; không phải vì chúng ta cho đi quá nhiều, mà vì trong sự cho đi ấy, chúng ta âm thầm chờ một sự đáp lại.
Chúa Giêsu không trách Mátta vì đã phục vụ. Ngài gọi tên chị hai lần: “Mátta! Mátta ơi!” như một lời đánh thức đầy dịu dàng. Ngài nhìn thấy phía sau sự tất bật ấy là một con người đang lo lắng, đang cố gắng, đang mang quá nhiều thứ trong lòng. Và Ngài đưa chị trở về với điều căn bản: “Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi”. Một câu nói không làm cho những việc phải làm biến mất, nhưng giúp chúng được đặt lại đúng vị trí. Bởi điều nguy hiểm không phải là chúng ta có nhiều việc, mà là để những việc ấy chiếm mất trung tâm của tâm hồn.
Maria chọn ngồi bên chân Chúa và lắng nghe. Chị chọn một điều tưởng như rất nhỏ, đó chính là sự hiện diện. Nhưng chính sự hiện diện ấy lại là điều chúng ta dễ đánh mất nhất. Chúng ta quen với việc phải làm đến mức đôi khi không còn biết cách ở lại; quen với việc giải quyết vấn đề đến mức không còn biết lắng nghe; quen với việc trao ban đến mức quên mất mình cũng cần được đón nhận. Trong đời sống đức tin cũng vậy, chúng ta có thể làm nhiều việc cho Chúa, nói nhiều về Chúa, phục vụ nhiều người nhân danh Chúa, nhưng vẫn có nguy cơ sống xa Chúa nếu trái tim không còn dành cho Chúa một chỗ để lắng nghe.
Có lẽ “phần tốt nhất” không phải là một phần thưởng dành cho người làm ít hơn, cũng không phải là lời phủ nhận giá trị của phục vụ. Đó là lựa chọn đặt sự tương quan với Chúa trước tất cả những gì mình làm cho Chúa. Khi còn ở lại với Chúa, chúng ta biết vì sao mình phục vụ. Khi không còn ở lại, việc phục vụ rất dễ trở thành cách để chứng minh mình quan trọng, để tìm kiếm sự công nhận, hoặc để lấp đầy một khoảng trống nào đó trong lòng. Vì thế, điều Chúa muốn chữa lành nơi chúng ta có khi không phải là lịch làm việc quá dày, nhưng là một trái tim quá phân tán.
Chúng ta đang sống trong một thế giới luôn thúc mình phải nhanh hơn, phản hồi nhanh hơn, biết nhiều hơn, làm nhiều hơn và không được bỏ lỡ điều gì. Nhưng đời sống tâm hồn lại cần một nhịp khác. Có những điều chỉ nhận ra khi chúng ta đủ chậm. Có những tiếng nói chỉ nghe được khi lòng đủ lặng. Và có một sự hiện diện chỉ cảm nhận được khi chúng ta thôi chạy từ điều này sang điều khác. Cầu nguyện vì thế không chỉ là thêm một việc vào lịch sống, nhưng là trở về với Đấng mà nếu không có Ngài, tất cả những việc chúng ta làm cuối cùng cũng có thể trở nên rời rạc.
Khi lòng thôi phân tán, chúng ta không nhất thiết làm ít đi, nhưng sống sâu hơn trong những điều mình đang làm. Chúng ta có thể vẫn bận rộn, nhưng không còn bị sự bận rộn điều khiển. Chúng ta vẫn phục vụ, nhưng không cần phải được nhìn nhận. Chúng ta vẫn gặp những điều trái ý, nhưng không để chúng lấy mất bình an. Chúng ta vẫn có những trách nhiệm phải chu toàn, nhưng không quên rằng giá trị của mình không nằm ở số lượng những việc đã hoàn thành. Trước khi là người làm việc cho Chúa, chúng ta là người được Chúa yêu thương.
Có lẽ đó chính là điều Mátta và cả chúng ta cần nghe: không phải mọi điều tốt đều có cùng một vị trí trong đời mình. Có những điều có thể chờ. Có những điều có thể bỏ qua. Có những việc người khác có thể làm thay. Nhưng sự tương quan với Chúa thì không thể được thay thế bằng bất cứ thành quả nào. Nếu đánh mất điều này, chúng ta có thể có một đời sống rất đầy mà tâm hồn vẫn thiếu; rất nhiều hoạt động nhưng rất ít bình an; rất nhiều người chung quanh nhưng lại xa chính mình và xa Chúa.
“Chỉ có một chuyện cần thiết”. Có lẽ mỗi ngày chúng ta cần trở về với câu ấy, nhất là những ngày lòng mình quá đầy. Dừng lại một chút. Thở chậm hơn một chút. Lắng nghe Chúa lâu hơn một chút. Không phải để trốn khỏi cuộc đời, nhưng để trở lại với cuộc đời bằng một trái tim đã tìm lại được trung tâm. Bởi khi Chúa ở đúng chỗ của Ngài, những điều khác cũng dần tìm được chỗ của chúng.
Ước gì giữa một cuộc đời có quá nhiều điều phải lo, chúng ta đừng để lòng mình bị phân tán đến mức quên mất điều cần thiết nhất. Xin cho chúng ta biết dừng lại bên Chúa, biết lắng nghe trước khi hành động, biết ở lại trước khi lên đường; để những gì chúng ta làm không chỉ nhiều hơn, nhưng trở nên có ý nghĩa hơn, và để sau tất cả những tất bật của một ngày, tâm hồn vẫn còn một chỗ thật yên dành cho Chúa.
Giọng đọc: Phan Anh